Những ngày giữa tháng 3, tại Cảng cá Quy Nhơn, khung cảnh trở nên trầm lắng. Hàng loạt tàu cá công suất lớn, nhỏ neo đậu san sát; nhiều chủ tàu vẫn chưa dám quyết định ra khơi vì chi phí nhiên liệu quá cao.
Ông Nguyễn Quốc Tuấn (tổ 3, phường Quy Nhơn) - chủ tàu cá BD 91126 cho biết tàu của ông đã nằm bờ gần 10 ngày nay. Con tàu có công suất hơn 700 CV nên mỗi chuyến biển phải tiêu thụ khoảng 5.000-6.000 lít dầu.
“Trước đây, giá dầu khoảng 18.000 đồng/lít, mỗi chuyến biển chi khoảng 100 triệu đồng tiền dầu. Nay giá tăng lên hơn 27.000 đồng/lít nên chi phí nhiên liệu đã vượt 150 triệu đồng, chưa kể chi phí lương thực, đá lạnh và tiền chia cho 12-15 bạn thuyền. Nếu ra khơi mà không trúng luồng cá thì rất dễ thua lỗ, rủi ro rất cao” - ông Tuấn chia sẻ.
Theo ông Tuấn, nhiều ngư dân lâm vào tình thế “tiến thoái lưỡng nan”. Nếu tiếp tục vươn khơi thì nguy cơ lỗ là rất lớn, nhưng nếu tàu nằm bờ quá lâu lại có thể mất bạn hàng thu mua hải sản.
“Giờ đi thì lỗ, còn chờ thì sợ mất mối làm ăn. Tôi đang nghe ngóng thêm vài ngày nữa rồi mới quyết định có ra khơi hay không” - ông Tuấn nói.
Áp lực chi phí nhiên liệu càng rõ rệt đối với những tàu công suất lớn chuyên đánh bắt dài ngày trên biển. Ông Ngô Văn Giang (52 tuổi, chủ tàu BD 99154) cho biết: Tàu của ông có công suất 1.222 CV, mỗi chuyến biển kéo dài từ 1 - 2 tháng nên cần khoảng 8.000 lít dầu. Tuy nhiên, giá dầu hiện đã tăng lên hơn 27.000 đồng/lít, cao hơn khoảng 11.000-12.000 đồng/lít so với trước đây, khiến chi phí cho mỗi chuyến biển đội lên rất lớn.
“Chuyến trước, tàu tôi đổ khoảng 8.000 lít dầu. Nhưng đợt này nguồn cung hạn chế nên các chủ tàu phải chia sẻ với nhau, tàu chỉ đổ được khoảng 6.000 lít. Với giá dầu hiện tại, chỉ riêng chi phí nhiên liệu đã tăng thêm trên dưới 70 triệu đồng cho một chuyến vươn khơi” - ông Giang cho hay.
Không chỉ đầu vào tăng mạnh, đầu ra của sản phẩm thủy sản vẫn phụ thuộc nhiều vào thương lái khiến ngư dân càng thêm lo lắng. Ông Đỗ Văn Tùng (61 tuổi, chủ tàu BD 99162) cho biết giá dầu tăng gần gấp đôi nhưng giá cá vẫn chưa tăng tương ứng.
Theo ông Tùng, mỗi chuyến biển của tàu kéo dài 30-60 ngày, cần khoảng 6.000 lít dầu. Tuy nhiên do nguồn cung hạn chế nên chuyến này tàu của ông chỉ đổ được hơn 5.000 lít, chi phí nhiên liệu tăng thêm gần 60 triệu đồng.
Ông Tùng chia sẻ: “Biết ra khơi là có thể lỗ nhưng chúng tôi vẫn phải đi vì nếu tàu nằm bờ lâu thì bạn thuyền sẽ bỏ đi làm nghề khác. Hơn nữa, bám biển cũng là cách giữ ngư trường truyền thống tại đảo Tiên Nữ và quần đảo Trường Sa”.
Nhiều tàu công suất nhỏ hoạt động gần bờ cũng gặp khó vì chi phí nhiên liệu tăng cao. Anh Võ Nguyễn Đạt (phường Quy Nhơn) cho biết: Tàu của anh thường đánh bắt trong ngày nhưng hiện cũng phải tạm dừng hoạt động.
“Mỗi chuyến ra khơi gần bờ tiêu tốn khoảng 30 lít dầu. Trừ chi phí nhiên liệu và các khoản khác thì hầu như không có lãi, thậm chí còn lỗ nên nhiều ngày qua tôi và bạn thuyền vẫn cho tàu nằm chờ” - anh Đạt nói.
Trước những khó khăn hiện nay, cộng đồng ngư dân ven biển Gia Lai mong muốn Nhà nước có các giải pháp bình ổn giá nhiên liệu và hỗ trợ chi phí đầu vào để bà con yên tâm vươn khơi bám biển. Bởi nếu giá dầu tiếp tục neo ở mức cao trong thời gian dài, việc nhiều tàu cá phải nằm bờ sẽ khó tránh khỏi.
Theo ông Nguyễn Hữu Nghĩa - Chi cục trưởng Chi cục Thủy sản (Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Gia Lai), toàn tỉnh có hơn 5.700 tàu thuyền. Giá nhiên liệu tăng cao đã tác động rõ rệt đến hoạt động khai thác thủy sản khi chi phí sản xuất tăng, hiệu quả chuyến biển giảm.
“Có tình trạng một số tàu cá tạm thời nằm bờ do chi phí nhiên liệu cao. Tuy nhiên, nhiều tàu vẫn duy trì kế hoạch ra khơi bình thường” - ông Nghĩa cho biết.
Trao đổi với P.V, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Hữu Quế cho biết: Tình hình chính trị, an ninh thế giới diễn biến phức tạp đã tác động đến thị trường xăng dầu trong nước, khiến giá nhiên liệu tăng cao. Trước tình hình đó, UBND tỉnh đã yêu cầu các sở, ngành liên quan triển khai nhiều giải pháp nhằm ổn định thị trường và hỗ trợ doanh nghiệp, người dân.
Cụ thể, Sở Công Thương được giao chủ trì tổng hợp kiến nghị của doanh nghiệp liên quan đến tín dụng, thuế, logistics… để tham mưu UBND tỉnh xem xét giải quyết theo thẩm quyền hoặc đề xuất cấp có thẩm quyền hỗ trợ phù hợp. Các đơn vị kinh doanh xăng dầu trên địa bàn cũng phải thực hiện nghiêm chỉ đạo của Chính phủ và Bộ Công Thương về ổn định nguồn cung và giá bán.
