Ngày 15-5, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng chủ trì cuộc họp về tình hình quản lý vùng trồng, cơ sở đóng gói và công tác kiểm nghiệm nông sản xuất khẩu.
Cuộc họp được tổ chức trực tiếp tại đầu cầu trụ sở Chính phủ với sự tham dự của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng; đại diện các bộ, cơ quan, hiệp hội ngành hàng liên quan và kết nối trực tuyến với đầu cầu một số địa phương.
Phát biểu tại cuộc họp, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng nhấn mạnh Chính phủ đã ban hành Nghị định số 38/2026/NĐ-CP ngày 24-1-2026 quy định về nhập khẩu cây mang theo bầu đất và mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói. Tuy nhiên, quá trình triển khai vẫn còn nhiều bất cập.
Theo Phó Thủ tướng, việc quản lý và cấp mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói, cơ sở kiểm nghiệm tại nhiều địa phương còn chậm, chưa đáp ứng nhu cầu xuất khẩu ngày càng tăng. Trong khi đó, năm 2026, ngành Nông nghiệp đặt mục tiêu xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đạt 54 tỉ USD, riêng ngành rau quả phấn đấu đạt khoảng 5,9 tỉ USD.
Nhắc đến tình trạng ùn ứ mặt hàng sầu riêng trong thời gian qua, Phó Thủ tướng cho rằng đây là vấn đề được dư luận và báo chí đặc biệt quan tâm, phản ánh nhiều bất cập trong công tác quản lý. Vì vậy, cuộc họp nhằm làm rõ các khó khăn, vướng mắc hiện nay; xác định rõ trách nhiệm của từng cấp, từng ngành; đồng thời chỉ ra nguyên nhân của việc chậm xử lý hồ sơ, thủ tục để từ đó đề xuất giải pháp tháo gỡ hiệu quả.
Phó Thủ tướng nhấn mạnh số lượng mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói và cơ sở kiểm nghiệm hiện còn quá ít so với diện tích và sản lượng xuất khẩu thực tế. Thậm chí nhiều địa phương đến nay vẫn chưa cấp được mã số nào; cùng một hành lang pháp lý nhưng có nơi làm tốt, có nơi triển khai rất chậm.
Đặc biệt, Phó Thủ tướng lưu ý tình trạng môi giới, mua bán, cho mượn hoặc cho thuê mã số vùng trồng đang diễn biến phức tạp. Nhiều sản phẩm xuất khẩu chưa chắc đến từ đúng vùng trồng được cấp mã số.
“Hệ quả của việc không kiểm soát tốt là tình trạng được mùa mất giá. Điển hình như sầu riêng, có thời điểm giá giảm rất mạnh khi xuất khẩu gặp khó khăn. Người nông dân là đối tượng chịu thiệt thòi lớn nhất” - Phó Thủ tướng nêu rõ.
Xử lý nghiêm hành vi môi giới, mua bán, cho thuê mã số vùng trồng
Về nhiệm vụ trọng tâm thời gian tới, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng yêu cầu Bộ Nông nghiệp và Môi trường rà soát lại toàn bộ văn bản quy phạm pháp luật, nếu có vướng mắc phải kịp thời sửa đổi để tạo thuận lợi cho địa phương.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường làm việc với Tổng cục Hải quan Trung Quốc để thúc đẩy tiến độ phê duyệt mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói và công nhận các phòng kiểm nghiệm của Việt Nam; đồng thời đẩy nhanh chuyển đổi số, xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung để quản lý vùng trồng minh bạch.
Đối với các địa phương, Phó Thủ tướng yêu cầu tăng cường nguồn nhân lực, kinh phí cho công tác cấp và quản lý mã số; mạnh dạn phân cấp xuống cấp cơ sở đối với những nơi đủ năng lực nhằm rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ.
Về công tác kiểm tra, giám sát và thực thi pháp luật, Phó Thủ tướng đề nghị Bộ Công an vào cuộc xử lý nghiêm các hành vi môi giới, mua bán, cho thuê mã số vùng trồng hoặc làm sai lệch kết quả kiểm nghiệm. Các cơ quan liên quan tăng cường thanh tra chuyên đề về trách nhiệm của chính quyền địa phương trong thực hiện các quy định liên quan đến mã số vùng trồng.
Ngoài ra, Phó Thủ tướng đề nghị Bộ Công Thương và Bộ Ngoại giao cần đẩy mạnh thông tin thị trường, cảnh báo sớm rào cản kỹ thuật và phối hợp tháo gỡ khó khăn trong thông quan hàng hóa, đặc biệt với mặt hàng sầu riêng đang vào chính vụ.
