Trong số đó, 2 nghị quyết liên quan đến chính sách hỗ trợ khôi phục sản xuất nông nghiệp bị thiệt hại do thiên tai và hỗ trợ chuyển đổi nghề, giải bản đối với tàu cá không có nhu cầu hoạt động, được xem là những quyết sách tác động trực tiếp đến sinh kế của người dân.
Báo và phát thanh, truyền hình Gia Lai trân trọng giới thiệu 2 nghị quyết này đến bạn đọc.
Hỗ trợ khôi phục sản xuất nông nghiệp sau thiên tai
Nghị quyết quy định mức hỗ trợ sản xuất nông nghiệp nhằm khôi phục sản xuất vùng bị thiệt hại do thiên tai, dịch hại thực vật trên địa bàn tỉnh là bước đi quan trọng bảo vệ năng lực sản xuất nông nghiệp, ổn định vùng nguyên liệu và tạo đệm an sinh cho người dân.
Nghị quyết quy định đối tượng thụ hưởng mở rộng, bao gồm cá nhân, hộ gia đình, chủ trang trại, tổ hợp tác, HTX, DN vừa và nhỏ (không bao gồm DN thuộc LLVT) có hoạt động trồng trọt, chăn nuôi, lâm nghiệp, thủy sản và sản xuất muối. Đây chính là những nhóm chịu tác động trực tiếp khi thiên tai xảy ra, dịch hại bùng phát.
Việc mở rộng này không chỉ mang ý nghĩa hỗ trợ mà còn thể hiện quan điểm điều hành của tỉnh: Hỗ trợ phải đến đúng những lực lượng đang duy trì chuỗi sản xuất, cung ứng nông sản, góp phần giữ ổn định an ninh lương thực và vùng nguyên liệu cho công nghiệp chế biến.
Bên cạnh đó, nghị quyết quy định chi tiết các mức hỗ trợ tùy theo mức độ thiệt hại và loại sản xuất. Cụ thể, đối với diện tích lúa thiệt hại trên 70% được hỗ trợ 6-10 triệu đồng/ha, thiệt hại từ 30-70% được hỗ trợ 3-5 triệu đồng/ha; diện tích mạ thiệt hại trên 70% được hỗ trợ 30 triệu đồng/ha, thiệt hại từ 30-70% được hỗ trợ 15 triệu đồng/ha; diện tích cây trồng khác hằng năm thiệt hại trên 70% được hỗ trợ 6-15 triệu đồng/ha; thiệt hại từ 30-70% được hỗ trợ 3-7,5 triệu đồng/ha; diện tích cây trồng lâu năm thiệt hại trên 70% hỗ trợ 12-60 triệu đồng/ha; thiệt hại từ 30-70% hỗ trợ 6-30 triệu đồng/ha.
Đối với diện tích lâm nghiệp bị thiệt hại trên 70% được hỗ trợ 8 - 60 triệu đồng/ha, thiệt hại từ 30-70% được hỗ trợ 4-30 triệu đồng/ha.
Đối với thủy sản bị thiệt hại do thiên tai (bao gồm nuôi trồng thủy sản, sản xuất, ương dưỡng giống thủy sản), trong đó nuôi trồng thủy sản bán thâm canh, thâm canh trong ao (đầm/hầm) được hỗ trợ 60 triệu đồng/ha; nuôi trồng thủy sản trong bể, lồng, bè được hỗ trợ 30 triệu đồng/100 m3; nuôi trồng thủy sản theo hình thức khác được hỗ trợ 15 triệu đồng/ha.
Đối với sản xuất muối bị thiệt hại do thiên tai (bao gồm diện tích đang sản xuất hoặc diện tích có muối đã được tập kết tại ruộng) được hỗ trợ từ 3 - 4 triệu đồng/ha.
Đồng thời, nghị quyết cũng quy định rõ mức hỗ trợ cụ thể đối với vật nuôi.
Về nguồn kinh phí thực hiện hỗ trợ cho các đối tượng (trừ DN vừa và nhỏ), 80% là ngân sách trung ương; 20% còn lại do các xã, phường vùng III tự đảm bảo 100% kinh phí thực hiện; các xã, phường vùng IV thì ngân sách tỉnh hỗ trợ 50%, ngân sách xã, phường tự đảm bảo 50%.
Đối với nguồn kinh phí thực hiện hỗ trợ cho DN vừa và nhỏ, sử dụng ngân sách cấp tỉnh và nguồn tài chính hợp pháp khác.
▪ Ông Cao Thanh Thương-Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường: Đây còn là cam kết của tỉnh trong đồng hành với người dân
Những năm gần đây, tình hình hạn hán kéo dài, giông lốc, sạt lở, mưa lớn bất thường, sương muối… liên tục gây thiệt hại trên diện rộng. Không ít vùng sản xuất bị mất trắng, nhiều hộ dân rơi vào đứt gãy sinh kế, nợ nần gia tăng, nguy cơ tái nghèo hiện hữu.
Trong bối cảnh đó, nghị quyết mới là bước đi cần thiết, cụ thể hóa Nghị định số 09/2025/NĐ-CP của Chính phủ; phù hợp với yêu cầu thực tiễn nhằm bảo đảm việc hỗ trợ khôi phục sản xuất nông nghiệp được thực hiện kịp thời, đúng đối tượng.
Đây không chỉ là chính sách hỗ trợ mà còn là cam kết của tỉnh trong việc đồng hành với người dân trong bối cảnh biến đổi khí hậu đang tạo ra sức ép lớn đối với nông nghiệp.
Khi ban hành, chính sách sẽ tạo cơ sở pháp lý đầy đủ trong triển khai hỗ trợ kịp thời, hiệu quả. Mức hỗ trợ rõ ràng và khả thi giúp người dân tái sản xuất nhanh hơn, hạn chế hiện tượng bỏ đất, bỏ chuồng trại sau thiên tai.
Chính sách cũng góp phần bảo vệ vùng nguyên liệu-yếu tố sống còn với các ngành chế biến và xuất khẩu của tỉnh như cà phê, hồ tiêu, cao su, trái cây, lâm sản… Nếu vùng nguyên liệu bị tổn thương diện rộng mà không có sự hỗ trợ nhanh, chuỗi giá trị nông nghiệp toàn tỉnh có thể bị đứt gãy.
▪ Ông VÕ VĂN TÀI, Chủ tịch UBND xã Ðề Gi: Chính sách thiết thực
Xã Đề Gi chịu thiệt hại nặng do bão số 13 và đợt mưa lũ lịch sử giữa cuối tháng 11 vừa qua. Đề Gi có 166 ha mặt nước nuôi thủy sản bị cuốn trôi, nhiều hộ mất trắng con giống và hư hỏng ao nuôi.
Chính quyền xã đã huy động cán bộ chuyên môn hướng dẫn người dân gia cố hồ nuôi; đồng thời làm việc với các ngân hàng để có chính sách hỗ trợ vốn cho hộ nuôi tái đầu tư sản xuất.
Việc tỉnh thông qua nghị quyết quy định mức hỗ trợ sản xuất nông nghiệp để khôi phục sản xuất vùng bị thiệt hại do thiên tai, dịch hại thực vật tạo nguồn lực quan trọng, giúp người dân có điều kiện tái đầu tư.
Trên cơ sở số liệu báo cáo của các hộ dân và diện tích bị thiệt hại, UBND xã sẽ sớm triển khai chính sách để kịp thời giúp người dân tiếp cận các nguồn hỗ trợ, nhanh chóng tái đầu tư phát triển kinh tế.
▪ Ông Phạm Văn Đức-Chủ tịch UBND xã Ia Tul: Có cơ chế để chủ động hơn trong hỗ trợ sau thiên tai
Sau 2 trận bão và lũ lịch sử vừa qua, rất nhiều diện tích cây trồng của người dân xã Ia Tul bị mất trắng. Thiệt hại nặng nhất là khu vực buôn Jứ ngập sâu 3 m, rẫy mì, mía, thuốc lá của người dân bị lũ cuốn trôi hoặc bị vùi lấp, không còn khả năng phục hồi.
Lòng sông Tul (thuộc buôn Tơ Khế) bị mở rộng gấp ba lần; khoảng 300 ha cây trồng (mì, điều…) bị thiệt hại, trong đó phần lớn diện tích bị xóa sổ hoàn toàn. Thiệt hại về nông nghiệp lần này được người dân mô tả bằng hai chữ “mất trắng”, vì đây vốn là kế sinh nhai chính của bà con người Jrai.
Nghị quyết có hiệu lực sẽ giúp địa phương có cơ chế chủ động, quy trình hỗ trợ rõ ràng, minh bạch và đơn giản, tránh chậm trễ - yếu tố có thể khiến người dân bỏ lỡ mùa vụ. Xã sẽ nhanh chóng triển khai để hỗ trợ bà con khôi phục lại sản xuất.
▪ Ông Ksor Tuýt-người dân buôn Tơ Khế, xã Ia Tul: Kịp thời khôi phục sản xuất, không bỏ lỡ mùa vụ
2 đợt thiên tai bão, lũ vừa qua quét sạch 2,1 ha mì của gia đình tôi, trong khi chỉ còn vài ngày nữa đến vụ thu hoạch.
Đất bị bồi lấp lớp cát dày nửa mét, việc khôi phục sản xuất gần như không thể trong ngắn hạn.
Thiệt hại do thiên tai quá lớn khiến chúng tôi bàng hoàng. Khi nghe tin có chính sách hỗ trợ, ai cũng phấn khởi và mong tỉnh, xã triển khai nhanh, đúng đối tượng để kịp thời khôi phục sản xuất, không bỏ lỡ mùa vụ kế tiếp.
Chúng tôi kỳ vọng nghị quyết sẽ là nền tảng để tỉnh tiếp tục hoàn thiện các chính sách bảo vệ sản xuất trong bối cảnh khí hậu cực đoan còn kéo dài.
▪ Ông Phạm Văn Tài-người dân thôn An Xuyên 3, xã An Lương: Mong nghị quyết sớm được triển khai
Do ảnh hưởng của bão số 13 và triều cường dâng cao vào đêm 6.11, hơn 3.500 m² hồ tôm cá đầu tư gần 700 triệu đồng của gia đình bị cuốn trôi hoàn toàn. Chính quyền xã đã thăm hỏi, hỗ trợ bước đầu và hướng dẫn khôi phục ao đầm, tiếp cận vốn vay mới.
Khi biết tỉnh có chính sách hỗ trợ khôi phục sản xuất sau thiệt hại do thiên tai, gia đình tôi rất phấn khởi. Chính sách hỗ trợ này giống như một cú hích quan trọng để những hộ mất trắng như chúng tôi mạnh dạn tái đầu tư, sớm ổn định thu nhập. Mong rằng nghị quyết sớm đi vào thực tế.
Giúp ngư dân ổn định cuộc sống sau khi giải bản tàu cá
Nghị quyết quy định chính sách hỗ trợ chuyển đổi nghề, giải bản đối với tàu cá không có nhu cầu hoạt động, không đủ điều kiện khai thác thủy sản trên địa bàn tỉnh không chỉ đơn thuần là một gói hỗ trợ kinh phí.
Đây là điểm tựa giúp chủ tàu và các hộ gia đình liên quan có điều kiện tìm kiếm sinh kế mới, ổn định cuộc sống khi buộc phải đưa tàu ra khỏi hoạt động khai thác.
Mục tiêu của chính sách là loại bỏ những tàu cá không đủ tiêu chuẩn ra khỏi hệ thống quản lý, qua đó xóa bỏ triệt để phương tiện tiềm ẩn nguy cơ cao phát sinh vi phạm khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), góp phần đáp ứng yêu cầu cấp bách trong việc gỡ bỏ “thẻ vàng” thủy sản của Ủy ban châu Âu.
Đồng thời, chính sách tạo nền tảng để tái cơ cấu đội tàu theo hướng giảm cường lực khai thác, bảo vệ nguồn lợi thủy sản và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.
Cung cấp cơ chế tài chính (hỗ trợ phá dỡ vỏ tàu, máy tàu) và chính sách hỗ trợ chuyển đổi sinh kế cho chủ tàu, thuyền viên bị ảnh hưởng nhằm giúp ngư dân chuyển đổi nghề, đảm bảo an sinh xã hội, tạo sự đồng thuận trong việc thực thi pháp luật và tái cơ cấu ngành thủy sản.
Nghị quyết quy định mức hỗ trợ giải bản tàu cá được tính theo tỷ lệ phần trăm giá trị đóng mới vỏ tàu, tùy theo thời gian hoạt động.
Cụ thể, tàu cá có thời gian hoạt động dưới 5 năm được hỗ trợ 80% giá đóng mới vỏ tàu, mức hỗ trợ 21,795 triệu đồng/tấn đăng ký; tàu cá hoạt động từ 5 năm đến dưới 10 năm được hỗ trợ 70% giá đóng mới vỏ tàu, mức hỗ trợ 19,075 triệu đồng/tấn đăng ký; tàu cá hoạt động từ 10 năm đến dưới 20 năm được hỗ trợ 60% giá trị đóng mới vỏ tàu, mức hỗ trợ 16,35 triệu đồng/tấn đăng ký; tàu cá hoạt động từ 20 năm trở lên được hỗ trợ 50% giá trị đóng mới vỏ tàu, mức hỗ trợ 13,625 triệu đồng/tấn đăng ký; hỗ trợ 70% giá máy chính đối với tàu cá đã qua sử dụng, mức hỗ trợ 591,5 ngàn đồng/CV.
Mức hỗ trợ này chỉ chi trả một lần, chưa bao gồm chi phí thực tế cho việc tháo dỡ và tiêu hủy tàu. Thời gian áp dụng các chính sách nêu trên kéo dài đến hết ngày 31-12-2026.
Đối với hỗ trợ đào tạo nghề, chủ tàu và các thành viên trong cùng hộ gia đình đang sinh sống thực tế, thuộc diện có tàu cá giải bản, được hỗ trợ một lần bằng tiền nếu tham gia học nghề.
Chính sách bao gồm hỗ trợ chi phí đào tạo mức tối đa 3 triệu đồng/người/tháng/khóa học; hỗ trợ tiền ăn 900 nghìn đồng/người/tháng/khóa học; hỗ trợ tiền đi lại 200 nghìn đồng/người/khóa học. Thời gian hỗ trợ học nghề tối đa không quá 3 tháng.
Trong nhóm hỗ trợ giải quyết việc làm, ngư dân được ưu tiên tiếp cận các chương trình tư vấn, giới thiệu việc làm miễn phí tại Trung tâm Dịch vụ việc làm tỉnh; hỗ trợ vay vốn ưu đãi để tạo việc làm, duy trì và mở rộng việc làm hoặc đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, từ Quỹ quốc gia về việc làm và các nguồn tín dụng ưu đãi khác theo quy định của pháp luật; được ưu tiên tham gia các chương trình, dự án hỗ trợ chuyển đổi sinh kế, khởi nghiệp trong lĩnh vực nông nghiệp, thủy sản và dịch vụ ven biển do tỉnh triển khai.
Tổng kinh phí dự kiến dành cho chính sách này là gần 138 tỷ đồng. Đây là khoản đầu tư quan trọng nhằm bảo đảm sinh kế bền vững cho người dân, đồng thời góp phần thực hiện mục tiêu chiến lược của tỉnh trong giai đoạn chống vi phạm IUU và phát triển bền vững ngành thủy sản.
▪ Ông Trần Quốc Khánh-Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường: Chính sách khuyến khích chủ tàu tự nguyện loại bỏ nguy cơ vi phạm IUU
Sau 8 năm thực thi Luật Thủy sản năm 2017 và triển khai nhiều giải pháp chống vi phạm IUU, tỉnh đã đạt được một số kết quả tích cực.
Tuy nhiên, đến nay, trên địa bàn tỉnh vẫn còn 360 tàu cá không đủ điều kiện tham gia khai thác thủy sản. Đây là những phương tiện tiềm ẩn nguy cơ cao vi phạm IUU, gây khó khăn cho công tác quản lý, đồng thời tác động tiêu cực đến việc thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp cấp bách nhằm khắc phục cảnh báo “thẻ vàng” của Ủy ban châu Âu. Bên cạnh đó, nguồn lợi thủy sản ngày càng suy giảm do cường độ khai thác quá mức, đòi hỏi phải sớm cơ cấu lại đội tàu khai thác theo hướng giảm áp lực khai thác và bảo vệ bền vững nguồn lợi thủy sản.
Quyết định số 2310/QĐ-TTg ngày 17-10-2025 của Thủ tướng Chính phủ ban hành “Kế hoạch hành động tháng cao điểm chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo, không theo quy định và phát triển bền vững ngành thủy sản Việt Nam”, trong đó giao nhiệm vụ ban hành chính sách chuyển đổi nghề, giải bản đối với tàu cá không có nhu cầu hoạt động, không đủ điều kiện khai thác thủy sản phù hợp điều kiện thực tế tại địa phương. Do đó, việc ban hành chính sách hỗ trợ chuyển đổi nghề, giải bản đối với tàu cá không có nhu cầu hoạt động, không đủ điều kiện khai thác thủy sản là cần thiết. Chính sách này tạo cơ chế tài chính để khuyến khích chủ tàu tự nguyện, dứt điểm đưa các phương tiện rủi ro ra khỏi hệ thống, giải quyết triệt để gốc rễ của vi phạm IUU.
Chính sách giải bản lần này được xem là bước đi căn cơ nhằm xử lý triệt để tình trạng tàu cá nhỏ lẻ, không đảm bảo an toàn, đồng thời mở hướng chuyển đổi sinh kế cho ngư dân.
▪ Ông Nguyễn Văn Hiệp-Chủ tịch UBND phường Hoài Nhơn Ðông: Không để ngư dân bị bỏ lại phía sau
Phường Hoài Nhơn Đông hiện có 657 tàu cá có chiều dài từ 6 m trở lên được cấp phép quản lý theo quy định. Sau khi đẩy mạnh tuyên truyền về chính sách chuyển đổi nghề, phường có 5 chủ tàu cá đăng ký giải bản và 20 lao động đánh bắt cá ven biển đăng ký chuyển đổi nghề để có sinh kế và thu nhập ổn định.
Các chính sách đào tạo nghề, hỗ trợ kinh phí và định hướng sinh kế thay thế là yếu tố quan trọng giúp ngư dân yên tâm chuyển đổi, thể hiện tinh thần không để ngư dân bị bỏ lại phía sau.
Ngư dân sẽ có sinh kế mới phù hợp hơn khi tàu cá không còn đáp ứng yêu cầu an toàn, không đủ điều kiện hoạt động hoặc không còn nhu cầu tiếp tục theo nghề biển.
Việc giải bản những tàu cũ, hư hỏng thể hiện sự quan tâm của Nhà nước đối với an toàn con người, giảm thiểu rủi ro khi ra khơi. Đồng thời, việc giảm số lượng tàu nhỏ lẻ còn góp phần bảo vệ nguồn lợi thủy sản và môi trường biển.
Ngoài ra, việc khuyến khích giảm tàu khai thác nhỏ lẻ, tàu không bảo đảm điều kiện cũng thể hiện trách nhiệm với bảo vệ nguồn lợi thủy sản và môi trường sinh thái, hướng đến sự phát triển bền vững của ngành thủy sản và đời sống cộng đồng.
Ðịa phương sẽ tiếp tục tuyên truyền sâu rộng về chủ trương, chính sách chuyển đổi nghề để người dân hiểu và tiếp tục đăng ký chuyển đổi nghề phù hợp; phối hợp với các cơ quan cấp trên trong công tác tổ chức đào tạo nghề, trong đó, ưu tiên ngành nghề phù hợp để người dân có thu nhập ổn định.
▪ Ông Nguyễn Văn Bé-Phó Chủ tịch Thường trực UBND xã Nhơn Châu: Tuyên truyền mạnh để người dân nắm bắt
Hiện nay, trên địa bàn xã đảo Nhơn Châu có 59 tàu cá, 100% đã được đăng ký định danh, trong đó có 9 tàu hết hạn giấy phép. Xã đã đẩy mạnh tuyên truyền đến các chủ tàu không đủ điều kiện hoạt động thực hiện việc neo đậu tại bến.
Đồng thời, tuyên truyền về các chủ trương, chính sách hỗ trợ chuyển đổi nghề của Nhà nước đối với trường hợp có tàu cá không đủ điều kiện hoạt động để người dân nắm bắt.
Qua theo dõi, các hộ có tàu không đủ điều kiện hoạt động chấp hành tốt việc neo đậu tàu tại bến; bày tỏ vui mừng trước chính sách hỗ trợ chuyển đổi nghề của tỉnh.
Xã sẽ triển khai ngay các chính sách hỗ trợ này đến ngư dân và đảm bảo việc hỗ trợ kịp thời, công khai, minh bạch, không trùng lặp. Mục tiêu là khuyến khích ngư dân chuyển đổi từ hoạt động khai thác thủy sản sang các ngành nghề khác phù hợp để có thu nhập ổn định; qua đó góp phần phát triển kinh tế biển bền vững và bảo vệ nguồn lợi thủy sản.
▪ Ông Trịnh Ngọc Anh-ngư dân ở tổ dân phố Thạnh Xuân, phường Hoài Nhơn Ðông: Chính sách nhân văn, phù hợp thực tiễn
Gia đình tôi gắn bó với nghề đánh bắt thủy sản ven bờ hơn 60 năm nay. Nghề biển đã nuôi sống gia đình tôi và cũng trở thành một phần quen thuộc trong cuộc sống hằng ngày. Tuy vậy, những năm gần đây, nguồn lợi thủy sản ven bờ suy giảm mạnh khiến thu nhập bấp bênh, cuộc sống gặp nhiều khó khăn. Tôi cũng đã lớn tuổi, sức khỏe suy giảm nên việc bám biển không còn phù hợp.
Tôi được biết tỉnh đang triển khai chính sách hỗ trợ đối với các trường hợp thực hiện giải bản tàu cá và chuyển đổi nghề. Đây là chủ trương rất nhân văn, phù hợp với thực tiễn đời sống của bà con ngư dân. Tôi mạnh dạn đăng ký giải bản tàu cá của mình.
Điều mong mỏi lớn nhất là Nhà nước sớm triển khai chính sách, bảo đảm công khai, minh bạch để ngư dân chúng tôi ổn định tư tưởng và chuyển đổi sinh kế sớm.
Đồng thời, đề nghị các ngành chức năng quan tâm hướng dẫn nghề nghiệp phù hợp với sức khỏe, điều kiện gia đình, giúp chúng tôi có công việc ổn định và tăng thêm thu nhập để cải thiện cuộc sống khi không còn làm nghề biển.
