Xử lý triệt để ổ dịch
Trong năm 2025, tỉnh ghi nhận dịch tả heo châu Phi tại 63 hộ chăn nuôi thuộc 48 thôn, làng của 26 xã, phường. Ngay khi phát hiện dịch, ngành chức năng và chính quyền địa phương đã khoanh vùng, lấy mẫu xét nghiệm, buộc tiêu hủy 1.601 con heo mắc bệnh với tổng trọng lượng tương đương 99.675 kg, đồng thời phun tiêu độc, khử trùng môi trường chăn nuôi, siết chặt kiểm soát hoạt động vận chuyển, mua bán và giết mổ động vật.
Tại thôn Bình Hòa, xã Pờ Tó, gia đình ông Vũ Văn Giáp chủ động báo cơ quan chức năng khi đàn heo xuất hiện dấu hiệu sốt cao, bỏ ăn, ủ rũ. Sau khi xác định dương tính với vi rút dịch tả heo châu Phi, toàn bộ đàn heo buộc phải tiêu hủy. “Gia đình rất xót ruột nhưng được cán bộ thú y giải thích rõ nên chấp hành nghiêm. Nhờ xử lý kịp thời, dịch không lây sang các hộ xung quanh” - ông Giáp chia sẻ.
Cùng với xử lý ổ dịch, các biện pháp phòng bệnh chủ động cũng được triển khai đồng bộ. Chuồng trại và khu dân cư xung quanh ổ dịch được phun tiêu độc, khử trùng liên tục; việc kiểm soát vận chuyển, mua bán, giết mổ động vật và sản phẩm động vật được siết chặt. Người chăn nuôi được tuyên truyền thực hiện nghiêm nguyên tắc “5 không” trong phòng, chống dịch tả heo châu Phi.
Ông Lê Văn Nguyên - Trạm trưởng Trạm Chăn nuôi và Thú y khu vực 12 - nhấn mạnh: “Quan điểm của chúng tôi là phát hiện nhanh, xử lý kịp thời, không để dịch lan rộng. Khi đàn vật nuôi có dấu hiệu bất thường, người dân cần báo ngay để được kiểm tra và hướng dẫn xử lý”.
Công tác phòng, chống dịch trên địa bàn 6 xã do Trạm Chăn nuôi và Thú y khu vực 12 phụ trách gồm: Ia Tul, Pờ Tó, Ia Pa, Phú Thiện, Ia Hiao, Chư A Thai được triển khai quyết liệt và đồng bộ.
Các dịch bệnh nguy hiểm như lở mồm long móng, cúm gia cầm, tai xanh trên heo cơ bản được kiểm soát hiệu quả. Đến ngày 22-12, toàn bộ 26 xã, phường từng xảy ra dịch đã qua 21 ngày không phát sinh ổ dịch mới, đủ điều kiện công bố hết dịch.
Phòng bệnh từ cơ sở, ngăn tái bùng phát
Bên cạnh xử lý ổ dịch, tỉnh tập trung triển khai các biện pháp phòng bệnh chủ động. Trong năm 2025, toàn tỉnh thực hiện đồng bộ công tác tiêm vắc xin phòng các bệnh như lở mồm long móng, viêm da nổi cục, cúm gia cầm, dịch tả vịt, bệnh dại trên chó mèo…
Nhiều hộ chăn nuôi cũng chủ động mua vắc xin tiêm phòng, góp phần nâng cao miễn dịch cho đàn vật nuôi. Đáng mừng là nhờ tuyên truyền và hướng dẫn cụ thể, nhận thức của người dân về phòng bệnh từng bước được nâng cao.
Bà Siu Tơlok (làng Kte, xã Ia Hrú) cho hay: “Gia đình tôi nuôi 8 con bò, năm nào cũng đăng ký tiêm phòng đầy đủ. Nhờ tiêm đúng lịch, đàn bò phát triển ổn định, ít bệnh, tôi yên tâm chăn nuôi lâu dài”.
Sau khi dịch bệnh được khống chế, nhiều hộ chăn nuôi chủ động tái đàn theo hướng an toàn sinh học. Tại thôn Bình Sơn, xã Kim Sơn, anh Nguyễn Hữu đang nuôi lứa heo thứ 2 trong năm với 25 con.
“Heo được hơn 1 tháng tuổi, đã tiêm vắc xin phòng dịch tả heo châu Phi. Tôi cũng che chắn chuồng khi trời lạnh, rải vôi khử khuẩn, vây lưới ngăn ruồi muỗi, không cho người lạ ra vào để phòng dịch” - anh Hữu chia sẻ.
Ông Huỳnh Thanh Vương - Trạm trưởng Trạm Chăn nuôi và Thú y khu vực 1 - cho biết, đến giữa tháng 12, toàn tỉnh tái đàn đạt trên 362 nghìn con heo, tương đương hơn 90% tổng đàn trước dịch, chủ yếu là heo 1 - 2 tháng tuổi, dự kiến cung ứng cho thị trường trước, trong và sau Tết Nguyên đán. Công tác vệ sinh, tiêu độc, tiêm phòng vắc xin, giám sát dịch bệnh và hướng dẫn tái đàn an toàn sinh học được triển khai đồng bộ nhằm hạn chế tối đa nguy cơ dịch bệnh tái phát.
Chịu ảnh hưởng bão lũ và dịch bệnh kéo dài nhưng nhờ tỷ trọng chăn nuôi trang trại và công nghiệp lớn, tổng đàn heo toàn tỉnh vẫn được giữ vững. Dự kiến cuối năm 2025, tổng đàn heo đạt khoảng 1,75 triệu con, tăng 13,8% so với cùng kỳ năm ngoái, đủ đáp ứng nhu cầu tiêu dùng dịp Tết Nguyên đán.
Ông Huỳnh Ngọc Diệp - Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi và Thú y (Sở Nông nghiệp và Môi trường) - nhấn mạnh: Nguy cơ dịch bệnh tái phát vẫn hiện hữu do môi trường chăn nuôi sau mưa lũ bị ô nhiễm, mầm bệnh tồn lưu, thời tiết chuyển mùa làm sức đề kháng của vật nuôi giảm, trong khi hoạt động vận chuyển, buôn bán, giết mổ gia súc, gia cầm cuối năm gia tăng.
Chi cục yêu cầu các địa phương tiếp tục tổng vệ sinh, tiêu độc khử trùng, giám sát chặt đàn vật nuôi, đặc biệt là tại các ổ dịch cũ; kiểm soát nghiêm việc vận chuyển, mua bán, giết mổ. Đồng thời, người chăn nuôi phải theo dõi sát sức khỏe vật nuôi và báo ngay cơ quan chuyên môn khi phát hiện dấu hiệu bất thường, tuyệt đối không giấu dịch hay bán chạy.
Để bảo vệ đàn vật nuôi, ngành thú y phối hợp với chính quyền địa phương triển khai đồng loạt các đợt tổng vệ sinh, khử trùng và tiêu độc môi trường chăn nuôi.
Sau khi tiếp nhận hơn 15.800 lít thuốc sát trùng do Sở Nông nghiệp và Môi trường cấp, lực lượng thú y cơ sở đã tập trung phun tiêu độc tại các khu chăn nuôi, chợ buôn bán động vật sống, cơ sở kinh doanh sản phẩm động vật tươi sống và các vùng chịu ảnh hưởng nặng sau mưa bão.
Đồng thời, công tác tiêm phòng vắc xin, giám sát dịch bệnh và hướng dẫn tái đàn an toàn sinh học được đẩy mạnh nhằm hạn chế tối đa nguy cơ dịch bệnh tái phát.
