Theo đó, trước nguy cơ thiếu hụt nguồn nước do ảnh hưởng của El Niño trong năm 2027, Công ty TNHH Khai thác công trình thủy lợi Bình Định đã đề nghị Công ty CP Thủy điện Định Bình tạm dừng phát điện vào thời gian trên để ưu tiên tích nước hồ, bảo đảm nguồn nước phục vụ sinh hoạt và sản xuất vùng hạ du trong mùa khô.
Theo Công ty TNHH Khai thác công trình thủy lợi Bình Định, lúc 15 giờ ngày 10-11 hồ Định Bình có tổng lượng mưa là 116 mm; mực nước hồ hiện tại là 78.20 m (dung tích hồ là 85 triệu m3, đạt 38% dung tích thiết kế); lưu lượng về hồ hiện tại đạt trên 400 m3/s; lưu lượng qua hồ hiện tại là 0 m³.
Đáng chú ý, mực nước hồ hiện thấp hơn gần 15,7 m so với mực nước dâng bình thường 91,93 m. Tình trạng này cũng diễn ra tại nhiều hồ chứa lớn trên lưu vực sông Kôn - Hà Thanh.
Cụ thể, hồ Núi Một có mực nước 38,78/46,2 m, hồ Thuận Ninh đạt 62,08/68 m. Khoảng 40 hồ thủy lợi có dung tích từ 1 triệu m³ trở lên mới tích trữ được từ 12-65% dung tích thiết kế.
Trong khi đó, mùa mưa năm 2026 được dự báo có khả năng kết thúc sớm, lượng mưa giảm cả về lượng và diện, khiến nguồn nước về các hồ tiếp tục suy giảm. Nguy cơ thiếu nước trong mùa khô năm 2027 vì vậy cần được chủ động ứng phó từ sớm.
Việc tạm dừng phát điện tại Thủy điện Định Bình được triển khai theo Văn bản số 12809/BNNMT-TNN ngày 6-11-2026 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, thực hiện Chỉ thị số 39/CT-TTg ngày 30-10-2026 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường phòng, chống thiên tai do ảnh hưởng của El Niño giai đoạn 2026-2027 và chỉ đạo của Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng.
Theo yêu cầu của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, hồ Định Bình có vai trò quan trọng trong bảo đảm an ninh nguồn nước sinh hoạt và sản xuất ở hạ du sông Kôn.
Do đó, tỉnh Gia Lai cần rà soát khả năng tích nước đến cuối mùa lũ, xác định mực nước tối thiểu phải duy trì theo từng thời kỳ, vừa bảo đảm an toàn công trình, an toàn hạ du, vừa dành đủ nguồn nước cho mùa cạn năm 2027 và những năm tiếp theo.
Trong thời gian tạm dừng phát điện, Công ty TNHH Khai thác công trình thủy lợi Bình Định tiếp tục theo dõi diễn biến thời tiết, lượng nước về hồ và mực nước tích trữ.
Trường hợp cần điều tiết nước phục vụ sản xuất ở hạ du, đơn vị sẽ thông báo để Công ty CP Thủy điện Định Bình phối hợp cấp nước, kết hợp phát điện phù hợp.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng yêu cầu tỉnh kiểm soát chặt việc xả nước qua các nhà máy thủy điện có kết hợp hồ thủy lợi, gồm Định Bình, Núi Một, Văn Phong và Phú Phong; bảo đảm lưu lượng xả không vượt nhu cầu tưới thực tế của hạ du, tránh lãng phí nguồn nước, ưu tiên tích trữ cho các hồ chứa phía thượng lưu.
Đồng thời, cụm hồ Vĩnh Sơn và hồ Trà Xom cần xây dựng phương án sẵn sàng bổ sung nước cho hồ Định Bình khi cần thiết. Các hồ Núi Một, Thuận Ninh, Đồng Mít và Hội Sơn phải chủ động kế hoạch điều tiết, hỗ trợ nguồn nước cho hạ lưu sông Kôn, sông Lại Giang và sông La Tinh. Tỉnh cũng cần nghiên cứu tận dụng nguồn nước qua Thủy điện An Khê để giảm áp lực lên các hồ chứa trên lưu vực.
Đối với nước sinh hoạt, các hồ chứa có nhiệm vụ cấp nước như: Núi Một, Hội Sơn, Sông Vố, Mỹ Bình, Suối Sổ, Hội Khánh, Cẩn Hậu, Suối Tre... phải dành dung tích dự phòng, bảo đảm cấp nước liên tục trong mùa cạn năm 2027.
Cùng với đó, cần rà soát các giếng khoan dự phòng, khả năng khai thác bổ sung, kết nối hạ tầng cấp nước giữa các vùng và bảo đảm nguồn điện cho hoạt động sản xuất nước sạch.
Trong sản xuất nông nghiệp, Bộ yêu cầu tỉnh sớm xây dựng phương án chuyển đổi cơ cấu cây trồng, mùa vụ, điều chỉnh hoặc cắt giảm diện tích canh tác tại những khu vực có nguy cơ thiếu nước, nhất là vùng cuối kênh.
Đáng lưu ý, khu vực hạ lưu Thủy điện An Khê thuộc các xã Bình Phú, Bình Khê phụ thuộc lớn vào nguồn nước sau thủy điện; các khu vực thường xuyên thiếu nước tại xã Phù Mỹ Bắc, Phù Mỹ Tây cũng cần có phương án ứng phó cụ thể.
Bộ đồng thời yêu cầu triển khai sớm các giải pháp tưới tiết kiệm, tưới luân phiên, giảm thất thoát nước trên hệ thống kênh dẫn; xác định trước các cấp độ tiết giảm và thứ tự ưu tiên phân bổ nước, không để xảy ra tình trạng thiếu nước mới triển khai biện pháp ứng phó.
Công tác quan trắc khí tượng thủy văn, giám sát khai thác tài nguyên nước, bảo vệ hành lang thoát lũ lưu vực sông Kôn - Hà Thanh và xây dựng kịch bản điều hòa, phân phối nguồn nước cũng cần được tăng cường.
