“Nội bất xuất, ngoại bất nhập”
Ông Đoàn Ngọc Có, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, cho biết: Dịch tả heo châu Phi hiện chủ yếu xảy ra tại các hộ chăn nuôi nhỏ lẻ, nơi chuồng trại không đảm bảo khoảng cách an toàn với khu dân cư, mật độ dân số cao và người dân đi lại thường xuyên. Trong khi đó, người chăn nuôi chưa thực hiện nghiêm túc việc tiêm phòng, đặc biệt là vắc xin phòng dịch tả heo châu Phi. Từ cuối tháng 6.2025 đến nay, toàn tỉnh đã ghi nhận dịch tả heo châu Phi xảy ra ở 37 hộ chăn nuôi thuộc 30 thôn của 19 xã với tổng số 858 con heo nhiễm bệnh buộc phải tiêu hủy với tổng khối lượng hơn 52,4 tấn.
Đáng lo ngại, thời tiết bất thường càng khiến công tác phòng dịch thêm khó khăn. Phía Tây tỉnh đang bước vào mùa mưa, còn khu vực phía Đông lại nắng nóng gay gắt. Trong bối cảnh chăn nuôi nhỏ lẻ vẫn chiếm tỷ lệ cao, nhiều chuồng trại không đảm bảo an toàn sinh học, nguy cơ dịch tiếp tục lan rộng là rất lớn.
Ông Phạm Hoàng Sơn, chủ trại heo hơn 200 con tại thôn Tân Hóa Bắc (xã Hòa Hội), chia sẻ, nhiều ngày qua, ông luôn sống trong trạng thái thấp thỏm lo âu. Đàn heo của ông có nhiều con đạt trọng lượng 90 - 100 kg, đang chuẩn bị xuất chuồng. Tuy nhiên, thay vì vội vàng bán sớm, ông thắt chặt hơn quy trình phòng dịch.
“Tôi nuôi theo mô hình khép kín, có hệ thống làm mát. Cứ 2 ngày, tôi rải vôi khử trùng toàn bộ khu vực chuồng trại, lối ra vào và cổng ngõ. Thức ăn cho heo đều được khử khuẩn bằng tia UV trước khi sử dụng. Người chăm sóc cũng được yêu cầu hạn chế tối đa việc ra ngoài, phải mặc đồ bảo hộ, sát khuẩn tay chân, ủng và bao tay trước khi vào chuồng”, ông Sơn cho biết.
Đặc biệt, đàn heo được tiêm phòng đầy đủ, trong đó có cả vắc xin phòng dịch tả heo châu Phi. Nhờ áp dụng nghiêm ngặt quy trình chăn nuôi an toàn sinh học, đàn heo của ông Sơn vẫn phát triển tốt, không có dấu hiệu nhiễm bệnh. Tuy vậy, ông vẫn lo ngại khi nhiều hộ nuôi nhỏ lẻ chưa có ý thức phòng dịch, tiềm ẩn nguy cơ lây lan rất lớn.
Cùng tại xã Hòa Hội, ông Nguyễn Văn Công đang nuôi 200 con heo và áp dụng nghiêm nguyên tắc “nội bất xuất, ngoại bất nhập”. Ông kể: “Tôi không cho ai vào khu vực chuồng trại, chỉ một mình tôi chăm sóc. Ngày nào tôi cũng phun khử trùng, rắc vôi. Tất cả thức ăn, vật tư đưa vào đều được kiểm tra và sát khuẩn cẩn thận. Nhờ áp dụng chặt chẽ biện pháp phòng dịch, đàn heo của tôi vẫn phát triển ổn định, trong đó có 20 con chuẩn bị đạt trọng lượng xuất chuồng”.
Tuy nhiên, ông Công lo lắng trước tình hình giá heo giảm mạnh. Hiện giá heo hơi chỉ còn 52.000 đồng/kg, giảm sâu so với mức 68.000 - 72.000 đồng/kg thời điểm trước dịch.
Xã Ia Nan là một trong những “điểm nóng” về dịch tả heo châu Phi ở khu vực phía Tây tỉnh. Ông Nguyễn Trọng Quỳnh, Chủ tịch UBND xã, cho biết: Trên địa bàn xã đã xuất hiện 3 ổ dịch tại thôn Đức Hưng, làng Nú và thôn Ia Đao, buộc phải tiêu hủy 57 con heo.
“Ổ dịch đầu tiên được phát hiện ngày 13.7 tại thôn Đức Hưng. Đến nay, ổ dịch này đã 21 ngày không phát sinh thêm ca mới. 2 ổ dịch còn lại đang được kiểm soát chặt chẽ. Chính quyền phối hợp với cơ quan chức năng tiêu độc, khử trùng, hướng dẫn người dân phòng ngừa, không để dịch lan rộng”, ông Quỳnh nói.
Quyết liệt ngăn chặn dịch bệnh
Trước tình hình dịch tả heo châu Phi diễn biến phức tạp, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã yêu cầu các địa phương thực hiện nghiêm chỉ đạo của UBND tỉnh tại Công điện số 01/CĐ-UBND ngày 17.7.2025 và Công văn số 1482/UBND-NNMT ngày 6.8.2025.
Ông Đoàn Ngọc Có nhấn mạnh: “Các xã, phường cần nhanh chóng rà soát, thống kê các cơ sở giết mổ, thu gom, chế biến sản phẩm động vật. Các tổ công tác liên ngành sẽ kiểm tra đột xuất, cơ sở nào không đảm bảo vệ sinh thú y, an toàn thực phẩm, an toàn dịch bệnh sẽ bị buộc dừng hoạt động ngay. Cùng với đó, công tác kiểm dịch, kiểm soát giết mổ cần được tăng cường. Cán bộ thú y phải thường xuyên kiểm tra, lấy mẫu xét nghiệm khi có dấu hiệu nghi ngờ, xử lý dứt điểm nếu phát hiện vi rút gây bệnh. Các chốt kiểm soát liên ngành tạm thời sẽ siết chặt hơn nữa việc vận chuyển heo và sản phẩm từ heo ra vào tỉnh, tuyệt đối không để heo bệnh, không rõ nguồn gốc, chưa qua kiểm dịch lọt vào địa bàn”.
Để sớm dập tắt mầm bệnh dịch tả heo châu Phi, ông Huỳnh Ngọc Diệp, Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi và Thú y, cho biết, đơn vị đã tham mưu Sở Nông nghiệp và Môi trường xuất cấp hơn 4.000 lít hóa chất sát trùng hỗ trợ các địa phương phục vụ công tác vệ sinh, tiêu độc, khử trùng. Đồng thời, đơn vị đã cử cán bộ phối hợp chặt chẽ với các địa phương có ổ dịch hoặc nguy cơ cao để giám sát, hướng dẫn dập dịch; tổ chức họp dân để tuyên truyền, nâng cao nhận thức, chấp hành khai báo dịch bệnh và thực hiện chống dịch.
“Người dân được hướng dẫn tiêm phòng đầy đủ cho heo, phun khử trùng diện rộng, xử lý môi trường và tái đàn an toàn. Hành vi vứt heo chết ra môi trường sẽ bị xử lý nghiêm”, ông Diệp khẳng định.
