Nhằm nâng cao giá trị, khẳng định chất lượng và tăng sức cạnh tranh trên thị trường, Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Gia Lai đang đẩy mạnh xây dựng, quản lý, khai thác và phát triển nhãn hiệu chứng nhận (NHCN) Chanh dây Gia Lai.
Đây là bước đi quan trọng nhằm bảo vệ uy tín, xác lập nguồn gốc, xuất xứ và nâng tầm thương hiệu chanh dây Gia Lai trên thị trường trong nước, hướng tới xuất khẩu bền vững.
Nền tảng pháp lý cho thương hiệu
Xác định chanh dây là cây trồng có vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội, năm 2021, Sở Khoa học và Công nghệ đã đăng ký bảo hộ nhãn hiệu chứng nhận Chanh dây Gia Lai.
Ngày 6-9-2022, Cục Sở hữu trí tuệ ban hành Quyết định số 77996/QĐ-SHTT cấp Giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu số 436822 cho NHCN này.
Theo văn bằng, nhãn hiệu được bảo hộ tổng thể gồm logo mang dòng chữ “CHANH DÂY GIA LAI PASSION FRUIT” và hình. Danh mục sản phẩm, dịch vụ được bảo hộ bao gồm: quả chanh dây được bảo quản, phơi khô; mứt quả chanh dây; quả chanh dây tươi; nước ép quả chanh dây (đồ uống không cồn); nước cốt quả chanh dây (đồ uống không cồn); dịch vụ mua bán và dịch vụ cung cấp những sản phẩm trên.
Việc sử dụng chung 1 dấu hiệu nhận biết giúp người tiêu dùng phân biệt sản phẩm đạt chuẩn với hàng hóa không rõ nguồn gốc, đồng thời bảo vệ uy tín chung của vùng trồng.
Đưa nhãn hiệu chứng nhận Chanh dây Gia Lai vào thực tiễn
Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Gia Lai đã xây dựng, ban hành các quy chế nhằm đưa NHCN vào quản lý và sử dụng thực tế, gồm: quy chế quản lý và sử dụng NHCN Chanh dây Gia Lai, hình; quy chế cấp và thu hồi quyền sử dụng NHCN Chanh dây Gia Lai, hình; quy chế kiểm soát chất lượng sản phẩm chanh dây Gia Lai; quy chế cấp và quản lý việc sử dụng tem nhãn, bao bì đối với sản phẩm chanh dây mang NHCN Chanh dây Gia Lai hình. Đây là cơ sở quan trọng để tổ chức quản lý, giám sát chất lượng, bảo vệ uy tín và nâng cao giá trị sản phẩm chanh dây Gia Lai.
Cùng với đó, tỉnh chú trọng xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc, phát triển mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói. Đến năm 2025, Gia Lai đã được cấp 48 mã số vùng trồng chanh dây phục vụ xuất khẩu, cùng nhiều cơ sở đóng gói đạt chuẩn được cấp mã số, trong đó có Hợp tác xã (HTX) Nông nghiệp và Dịch vụ Hùng Thơm Gia Lai, Công ty CP Nafoods Group... Đây là nền tảng giúp truy xuất nơi trồng, quy trình canh tác và địa điểm đóng gói của sản phẩm.
Khảo sát để đi đúng hướng
Năm 2025, trong khuôn khổ nhiệm vụ “Quản lý, khai thác và phát triển NHCN Chanh dây Gia Lai”, Trung tâm Quy hoạch và Phát triển Nông thôn I đã khảo sát các hộ trồng chanh dây và tổ chức, HTX, doanh nghiệp tại 5 địa bàn: Chư Sê, Ia Grai, Ia Ly, Mang Yang và Đak Đoa.
Kết quả cho thấy, gần 90% HTX, doanh nghiệp đã biết đến NHCN; 100% đơn vị sẵn sàng đáp ứng các điều kiện để được cấp quyền sử dụng. Phần lớn hộ dân cũng sẵn sàng áp dụng các tiêu chuẩn sản xuất.
Tuy nhiên, chỉ khoảng 30-40% hộ dân từng nghe đến NHCN và chưa đến 10% hiểu rõ quyền lợi, nghĩa vụ khi tham gia. Một số đơn vị chưa đăng ký sử dụng do thiếu hướng dẫn cụ thể.
Thực tế này cho thấy cần tăng cường tuyên truyền, tập huấn, hướng dẫn thủ tục và hỗ trợ các chủ thể đáp ứng tiêu chuẩn. Qua đó, đưa NHCN Chanh dây Gia Lai vào thực tiễn sản xuất, kinh doanh một cách hiệu quả.
Lộ trình phát triển bài bản
Tỉnh Gia Lai định hướng phát triển NHCN Chanh dây Gia Lai thành công cụ quản lý, xác nhận chất lượng và nguồn gốc sản phẩm, gắn với kiểm soát chất lượng theo chuỗi giá trị và nguồn gốc, xuất xứ.
Trong đó, HTX và doanh nghiệp giữ vai trò nòng cốt theo mô hình “HTX đứng ra đăng ký - hộ dân cùng tham gia”; đồng thời đơn giản hóa thủ tục và quản lý nhãn hiệu trên nền tảng số.
Các giải pháp trọng tâm gồm: thiết kế, hỗ trợ bao bì, tem nhãn cho đơn vị đăng ký mới; tổ chức tập huấn về quản lý, khai thác và sử dụng NHCN; hỗ trợ các chuỗi liên kết tham gia nhãn hiệu.
Tăng cường quảng bá, giới thiệu sản phẩm thông qua các chương trình xúc tiến thương mại, sàn thương mại điện tử và gian hàng trưng bày sản phẩm mang NHCN Chanh dây Gia Lai.
Với nền tảng pháp lý đã được thiết lập, vùng nguyên liệu khoảng 5.600 ha và hệ thống mã số vùng trồng ngày càng hoàn thiện, NHCN Chanh dây Gia Lai được kỳ vọng trở thành “tấm hộ chiếu” thương hiệu, góp phần nâng cao giá trị, khẳng định uy tín và đưa chanh dây Gia Lai vươn xa trên thị trường trong nước và quốc tế.
