Theo đó, Gia Lai là tỉnh đầu tiên trong cả nước áp dụng mô hình cảnh báo tự động, thông minh, giúp cơ quan chức năng giám sát hoạt động khai thác thủy sản theo thời gian thực, kịp thời phát hiện và ngăn chặn các hành vi vi phạm quy định trên biển.
Hệ thống được xây dựng để tự động theo dõi trạng thái hoạt động của thiết bị giám sát hành trình tàu cá (VMS), phát hiện sớm nguy cơ mất kết nối hoặc vi phạm ranh giới khai thác. Qua đó, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, minh bạch hóa dữ liệu, đồng thời hỗ trợ công tác chỉ đạo, điều hành của các cấp có thẩm quyền.
Hệ thống có khả năng tiếp nhận và xử lý dữ liệu trực tiếp từ Hệ thống giám sát tàu cá. Khi phát hiện thiết bị VMS có dấu hiệu mất kết nối hoặc tàu vượt ranh giới khai thác cho phép, hệ thống sẽ tự động phát sinh cảnh báo theo các mốc thời gian được cài đặt sẵn như 5 giờ, 8 giờ, 1 ngày, 10 ngày… Điều này giúp chủ tàu và thuyền trưởng chủ động kiểm tra, khắc phục, báo cáo trước khi xảy ra vi phạm nghiêm trọng.
Theo ông Nguyễn Hữu Nghĩa-Chi cục trưởng Chi cục Thủy sản, điểm nổi bật của hệ thống là cơ chế cảnh báo đa kênh, đa đối tượng. Thông tin cảnh báo được gửi đồng thời qua ứng dụng Zalo hoặc tin nhắn SMS và cuộc gọi tự động đến chủ tàu, thuyền trưởng, cán bộ Chi cục Thủy sản, UBND các xã, phường ven biển và các đơn vị liên quan để phối hợp theo dõi, quản lý và xử lý kịp thời.
Bên cạnh đó, hệ thống cho phép thiết lập các kịch bản cảnh báo lặp lại theo chu kỳ thời gian định sẵn đối với những trường hợp tàu cá không khắc phục tình trạng mất kết nối hoặc tiếp tục vi phạm ranh giới khai thác. Cách làm này giúp tăng mức độ nhắc nhở, răn đe và hạn chế việc bỏ sót thông tin.
Ông Đào Nhật Thủy-Chuyên viên Phòng Khai thác thủy sản (Chi cục Thủy sản)-cho biết: “Trước đây, khi phát sinh tình huống tàu cá mất kết nối VMS hoặc vi phạm ranh giới khai thác, cán bộ phải theo dõi thủ công, trích xuất dữ liệu, dò tìm thông tin chủ tàu trên hệ thống của Cục Thủy sản và Kiểm ngư.
Quá trình này mất nhiều thời gian và nhân lực, trong khi việc thông báo thường chậm. Từ khi có Hệ thống cảnh báo tàu cá thông minh, thông tin được tự động hóa và chuyển đến các bên liên quan gần như ngay lập tức”.
Không chỉ cảnh báo, hệ thống còn hỗ trợ theo dõi, thống kê và truy xuất dữ liệu như lịch sử cảnh báo, số lần cảnh báo, thời điểm phát sinh, đối tượng nhận cảnh báo và kết quả xử lý.
Đây là cơ sở quan trọng phục vụ công tác tổng hợp báo cáo, đánh giá mức độ chấp hành pháp luật của ngư dân, cũng như hỗ trợ thanh tra, kiểm tra khi cần thiết.
Theo thống kê của Chi cục Thủy sản, từ ngày 24-10 đến nay, hệ thống đã gửi 245 tin nhắn cảnh báo đến các tàu cá bị mất tín hiệu kết nối thiết bị giám sát hành trình khi đang hoạt động trên biển, góp phần nâng cao ý thức tuân thủ quy định của ngư dân.
Hiện nay, Chi cục Thủy sản vận hành song song Hệ thống cảnh báo tàu cá thông minh với Hệ thống giám sát tàu cá của Cục Thủy sản và Kiểm ngư theo hướng đồng bộ dữ liệu. Hệ thống do Chi cục Thủy sản hợp đồng với Công ty CP Viễn thông VTC xây dựng. Đây được xem là bước tiến quan trọng trong việc ứng dụng công nghệ vào quản lý nghề cá hiện đại, bền vững.
Thời gian qua, Chi cục Thủy sản đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp số hóa trong công tác quản lý, kiểm tra, giám sát nghề cá. Trong đó, đơn vị hỗ trợ lắp đặt thiết bị giám sát hành trình cho tàu cá; hoàn thành 100% việc số hóa, định danh, đối soát dữ liệu tàu cá và liên thông giữa hệ thống VNFishbase với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư (VNeID). Nhật ký khai thác thủy sản điện tử được áp dụng đối với tàu cá từ 12 m trở lên, đến nay đã cài đặt cho hơn 3.000 tàu và dự kiến hoàn thành gần 4.000 tàu trong năm nay.
Từ ngày 24 đến 29-12, Chi cục phối hợp với Trường Công nghệ Thông tin và Truyền thông (ĐH Bách khoa Hà Nội) triển khai các nhiệm vụ theo Nghị quyết số 57-NQ/TW, gồm thử nghiệm robot thăm dò đáy biển và nghiên cứu phát hiện hiện tượng phá sóng, giả mạo tín hiệu GPS ảnh hưởng đến thiết bị định vị trên tàu cá. Đồng thời, đơn vị tiến hành rà soát, làm sạch dữ liệu và số hóa giấy chứng nhận đăng ký tàu cá tích hợp vào ứng dụng VNeID, hướng tới xây dựng hệ thống quản lý thủy sản hiện đại, minh bạch và hiệu quả.
