Địa bàn rộng, nhân lực giảm mạnh
Ban Quản lý rừng phòng hộ Gia Lai được thành lập trên cơ sở hợp nhất 29 ban quản lý rừng phòng hộ trước đây trên địa bàn tỉnh. Đơn vị hiện được giao quản lý hơn 487.864 ha rừng và đất lâm nghiệp, gồm khoảng 309.780 ha rừng tự nhiên, gần 60.982 ha rừng trồng và hơn 117.102 ha đất chưa có rừng.
Diện tích quản lý trải rộng tại nhiều xã, phường, có địa hình phức tạp và nhiều khu vực giáp ranh với tỉnh Đắk Lắk, Quảng Ngãi. Đây là những yếu tố khiến công tác tuần tra, kiểm soát, phòng cháy, chữa cháy rừng và ngăn chặn hành vi xâm hại tài nguyên rừng gặp nhiều khó khăn.
Sau khi kiện toàn tổ chức, Ban Quản lý rừng phòng hộ Gia Lai có 11 trạm bảo vệ rừng, với tổng số biên chế tạm giao 492 người. Tuy nhiên, từ ngày 1-7, 113 lao động hợp đồng được giao theo Quyết định số 105/QĐ-UBND ngày 11-1-2022 của UBND tỉnh Bình Định phải tạm dừng công việc do chưa có chủ trương của cấp có thẩm quyền cho phép tiếp tục ký hợp đồng.
Việc thiếu hụt lực lượng trực tiếp bám rừng đang gây áp lực lớn đối với các trạm bảo vệ rừng, nhất là tại những địa bàn có diện tích rộng, địa hình hiểm trở và nguy cơ vi phạm pháp luật về lâm nghiệp cao.
Trạm Bảo vệ rừng số 3 đóng tại xã Tây Sơn được giao quản lý 78.299 ha rừng và đất lâm nghiệp, trải dài qua 12 xã. Nhiều khu vực là đồi núi hiểm trở, giao thông đi lại khó khăn và giáp ranh với nhiều địa phương, tiềm ẩn nguy cơ phá rừng, lấn chiếm đất lâm nghiệp.
Từ ngày 1-7, Trạm phải tạm dừng hợp đồng với 60 lao động bảo vệ rừng. Hiện đơn vị còn 32 viên chức và 7 lao động hợp đồng theo Nghị định số 111/2022/NĐ-CP của Chính phủ. Lực lượng trực tiếp làm nhiệm vụ quản lý, bảo vệ rừng đã giảm hơn 60% so với trước đây.
Ông Lý Phùng Lê - Trưởng Trạm Bảo vệ rừng số 3, cho biết đơn vị được hình thành trên cơ sở sáp nhập 3 Ban Quản lý rừng phòng hộ Vĩnh Thạnh, Tây Sơn và Vân Canh. Trong khi diện tích quản lý rất lớn và trải rộng tại nhiều địa phương, lực lượng trực tiếp bám rừng lại giảm mạnh, gây nhiều khó khăn trong thực hiện nhiệm vụ.
Theo ông Lê, lao động hợp đồng là lực lượng thường xuyên tuần tra, kiểm soát hiện trường, trực chốt, kiểm soát người và phương tiện ra vào rừng; đồng thời theo dõi, phát hiện sớm các hành vi phá rừng, lấn chiếm đất rừng và phối hợp với kiểm lâm, chính quyền địa phương xử lý vi phạm. Sau khi tạm dừng 60 hợp đồng, Trạm chỉ còn 3 lao động hợp đồng trực tiếp bảo vệ rừng và 1 người vừa làm nhiệm vụ bảo vệ rừng, vừa lái xe.
“Việc thiếu lực lượng khiến nhiều khu vực không thể được tuần tra, bám địa bàn thường xuyên, đồng thời khó bố trí người trực 24/24 giờ theo phương án đã được phê duyệt. Khả năng phát hiện sớm và ngăn chặn các hành vi xâm hại rừng bị ảnh hưởng; công tác phòng cháy, chữa cháy rừng cũng gặp nhiều khó khăn. Nếu tình trạng này kéo dài, nguy cơ không hoàn thành nhiệm vụ quản lý, bảo vệ và phát triển rừng là rất lớn” - ông Lê lo lắng.
Tình trạng tương tự cũng xảy ra tại Trạm Bảo vệ rừng số 1, xã An Lão. Đơn vị được giao quản lý hơn 51.611 ha, trong đó khoảng 95% là rừng tự nhiên có chức năng phòng hộ, trải dài tại 16 xã, phường với 94 tiểu khu.
Địa bàn quản lý chủ yếu là đồi núi cao, có độ dốc lớn, bị chia cắt mạnh, nhiều đường mòn và lối mở tại khu vực giáp ranh, tiềm ẩn nguy cơ phá rừng, lấn chiếm đất lâm nghiệp và săn bắt động vật hoang dã. Trạm được giao 40 biên chế nhưng hiện chỉ còn 34 người, bình quân mỗi người phải quản lý hơn 1.500 ha rừng và đất lâm nghiệp.
Nguy cơ xuất hiện khoảng trống bảo vệ rừng
Gia Lai là địa phương có diện tích rừng và đất lâm nghiệp lớn. Trong khi Ban Quản lý rừng phòng hộ Gia Lai mới được kiện toàn, khối lượng công việc còn rất lớn thì việc thiếu lực lượng trực tiếp bảo vệ rừng đang làm phát sinh nhiều khó khăn.
Theo Ban Quản lý rừng phòng hộ Gia Lai, trước việc 113 lao động hợp đồng phải tạm dừng công việc, nếu không sớm bổ sung lực lượng, nguy cơ gia tăng các hành vi vi phạm pháp luật về lâm nghiệp, cháy rừng, lấn chiếm đất rừng và hình thành các điểm nóng về an ninh, trật tự trong lĩnh vực lâm nghiệp là rất lớn.
Phần lớn lao động hợp đồng là người dân địa phương, đã làm việc nhiều năm, có kinh nghiệm và thông thạo địa bàn. Việc tạm dừng hợp đồng không chỉ ảnh hưởng đến lực lượng bảo vệ rừng mà còn tác động trực tiếp đến việc làm, thu nhập và tâm lý của người lao động.
Ông Trương Văn Thắng - Phó Giám đốc Ban Quản lý rừng phòng hộ Gia Lai - cho biết: Sau khi đi vào hoạt động, đơn vị đã cố gắng bảo đảm công tác quản lý, bảo vệ rừng diễn ra liên tục, không để xảy ra khoảng trống; đồng thời chỉ đạo các trạm duy trì tuần tra, kiểm tra tại những địa bàn trọng điểm.
Tuy nhiên, việc nhiều lao động hợp đồng trực tiếp bảo vệ rừng phải tạm dừng công việc đã khiến lực lượng tuần tra, kiểm soát bị thiếu hụt, ảnh hưởng đáng kể đến khả năng bám địa bàn và xử lý các tình huống phát sinh.
Việc thiếu hụt lực lượng trực tiếp bảo vệ rừng không chỉ làm tăng áp lực đối với các trạm bảo vệ rừng mà còn ảnh hưởng đến khả năng tổ chức tuần tra, kiểm soát thường xuyên trên toàn bộ diện tích được giao quản lý.
“Ban Quản lý rừng phòng hộ Gia Lai mong muốn cấp có thẩm quyền xem xét, cho phép đơn vị tiếp tục sử dụng 113 lao động hợp đồng hiện có tại các trạm bảo vệ rừng trực thuộc. Việc sớm ổn định lực lượng sẽ giúp đơn vị duy trì công tác tuần tra, kiểm soát và nâng cao hiệu quả quản lý, bảo vệ rừng”, ông Thắng đề nghị.
