Rụng quả non trên diện rộng
Hơn 10 ngày qua, nhiều vùng trồng cà phê ở phía Tây tỉnh Gia Lai ghi nhận tình trạng quả non rụng hàng loạt, phủ kín dưới gốc cây. Hiện tượng này xảy ra đúng thời điểm cây đang tập trung nuôi quả, có ý nghĩa quyết định đến năng suất vụ thu hoạch, khiến người dân lo lắng.
Từ khoảng 10 ngày trước, khoảng một nửa vườn cà phê hơn 1.000 cây của gia đình ông Phạm Tuyển (thôn 4, xã Ia Ko) xuất hiện tình trạng rụng quả non với mật độ dày. Dưới mỗi gốc cây là lớp quả xanh phủ kín, nhiều cành thưa quả khiến gia đình ông không khỏi sốt ruột.
Theo ông Tuyển, tình trạng rụng quả non đến nay vẫn chưa có dấu hiệu giảm mặc dù ông đã chủ động phun thuốc phòng trừ nấm bệnh, đồng thời xử lý rệp sáp. “Theo tôi, nguyên nhân có thể do thời gian vừa qua nắng nóng kéo dài, sau đó xuất hiện những cơn mưa đầu mùa khiến cây cà phê bị sốc nhiệt nên rụng quả hàng loạt” - ông Tuyển nhận định.
Cũng theo tính toán của ông Tuyển, tỷ lệ quả rụng ước khoảng 30%/cây. Nếu tình trạng này tiếp tục kéo dài, sản lượng cà phê trong vụ thu hoạch tới chắc chắn sẽ giảm, ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập của gia đình.
Ông Siu Lêng - Trưởng thôn 4 (xã Ia Ko) cho biết, tình trạng cà phê rụng quả non đang xảy ra trên diện rộng, trong đó có cả vườn cà phê khoảng 3.000 cây của gia đình ông. Theo quan sát, quả rụng chủ yếu ở giai đoạn to bằng đầu đũa.
“Thôn sẽ thống kê diện tích bị ảnh hưởng, báo cáo chính quyền địa phương để cơ quan chuyên môn kiểm tra, xác định nguyên nhân và hướng dẫn người dân biện pháp khắc phục” - ông Siu Lêng cho hay.
Không chỉ tại xã Ia Ko, tình trạng cà phê rụng quả non cũng xuất hiện ở xã Ia Phí. Ông Bùi Văn Dương - Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp hữu cơ Ia Phí - cho biết: Hợp tác xã hiện có 125 thành viên, canh tác hơn 250 ha cà phê. Tình trạng rụng quả đầu mùa năm nào cũng xảy ra, song năm nay mức độ rụng nhiều hơn bình thường.
“Nguyên nhân có thể do nắng nóng kéo dài, sau đó gặp mưa khiến cây bị sốc nhiệt. Bên cạnh đó, việc sử dụng phân, thuốc chưa đảm bảo cũng có thể khiến cây suy yếu, dẫn đến rụng quả nhiều hơn” - ông Dương nói.
Cân đối dinh dưỡng, kiểm soát sâu bệnh
Tại xã Ia Krêl, tình trạng cà phê rụng quả non cũng được ghi nhận ở nhiều vườn. Ông Nguyễn Quốc Tư - Chủ tịch UBND xã Ia Krêl - nhận định: Nguyên nhân chủ yếu có thể do mưa đầu mùa phân bố không đồng đều khiến nhiều hộ dân không bón phân kịp thời. Khi cây thiếu dinh dưỡng trong giai đoạn nuôi quả, hiện tượng rụng quả sinh lý dễ xảy ra.
Bên cạnh đó, một số vườn áp dụng mô hình nuôi cây đa thân nhưng mức đầu tư phân bón chưa tương xứng với nhu cầu dinh dưỡng của cây, làm gia tăng tình trạng rụng quả non.
“Để hạn chế thiệt hại, địa phương khuyến cáo người dân bón đầy đủ, cân đối các loại phân đa lượng, trung lượng và vi lượng khi đất đủ độ ẩm; đồng thời điều chỉnh lượng phân bón phù hợp với năng suất vườn cây. Song song đó, người dân cần tăng cường kiểm soát sâu bệnh, đặc biệt là rệp sáp và tuyến trùng gây hại rễ. Bởi đây là những đối tượng làm cây suy kiệt, giảm khả năng nuôi quả, dẫn đến rụng quả non” - ông Tư thông tin.
Cũng theo ông Tư, trong trường hợp bón phân nhưng không có mưa, người dân cần chủ động tưới nước để phân hòa tan, giúp cây hấp thu hiệu quả, tránh thất thoát dinh dưỡng và lãng phí chi phí đầu tư.
Trao đổi với P.V, Tiến sĩ Phan Việt Hà - Phó Viện trưởng phụ trách Viện Khoa học Kỹ thuật Nông lâm nghiệp Tây Nguyên (WASI) cho rằng, đây là giai đoạn quả cà phê phát triển mạnh về kích thước nên nhu cầu dinh dưỡng của cây tăng cao. Nếu đất đảm bảo đủ độ ẩm và nguồn dinh dưỡng cân đối, hiện tượng rụng quả sẽ ít xảy ra.
“Để khắc phục tình trạng rụng quả, người dân cần thường xuyên theo dõi vườn cây nhằm xác định rõ nguyên nhân. Nếu quả rụng do sâu bệnh hại thì cần ưu tiên xử lý trước, sau đó sử dụng phân bón lá để kịp thời bổ sung dinh dưỡng, tăng sức khỏe cho vườn cây” - Tiến sĩ Phan Việt Hà khuyến cáo.
Tuy nhiên, thời gian qua, thời tiết tại khu vực Tây Nguyên diễn biến không thuận lợi, ảnh hưởng đến môi trường đất và làm giảm khả năng hấp thu dinh dưỡng của cây cà phê. Đây có thể là một trong những nguyên nhân khiến tình trạng rụng quả non gia tăng. Ngoài ra, người dân cần kiểm tra kỹ vườn cây để xác định có hay không sự xuất hiện của nấm bệnh hoặc các đối tượng gây hại khác.
