Sau hơn 7 năm bền bỉ cải tạo vùng đất từng bạc màu vì cao su, ông đã xây dựng thành công trang trại rộng 15 ha với hơn 1.600 cây sầu riêng, mang lại lợi nhuận gần 7 tỷ đồng mỗi năm.
Trở về vùng đất của những ký ức
Ít ai biết rằng, trước khi trở thành chủ một trong những trang trại sầu riêng quy mô lớn ở Ia Ly, ông Nguyễn Chất Sâm từng có nhiều năm tham gia xây dựng Nhà máy Thủy điện Ia Ly.
Sau khi công trình hoàn thành, ông đưa gia đình vào TP. Hồ Chí Minh lập nghiệp, kinh doanh nông sản và có cuộc sống sung túc nơi phố thị. Thế nhưng, tình cảm với vùng đất Ia Ly cùng mong muốn tạo ra những sản phẩm nông nghiệp sạch đã thôi thúc ông trở lại.
“Tôi luôn mong muốn trực tiếp tạo ra những sản phẩm nông nghiệp an toàn, chất lượng cao. Đó là lý do tôi giao lại công việc cho các con để trở về thực hiện ước mơ làm nông nghiệp hữu cơ” - ông Sâm chia sẻ.
Năm 2018, ông trở lại Ia Ly mua đất, bắt tay xây dựng trang trại. Thời điểm đó, phần lớn diện tích từng được trồng cao su nhiều năm nên đất bị thoái hóa, bạc màu.
Để cải tạo, ông phải cày ải, bổ sung lượng lớn phân chuồng và áp dụng nhiều biện pháp kỹ thuật nhằm phục hồi độ màu mỡ của đất trước khi xuống giống.
Trên diện tích khoảng 15 ha, ông trồng hơn 1.600 cây sầu riêng, trong đó khoảng 1.200 cây giống Musang King và số còn lại là giống Monthong. Đến nay, tổng vốn đầu tư vào trang trại đã hơn 25 tỷ đồng.
Theo ông Sâm, Musang King nổi tiếng về chất lượng nhưng cũng là giống sầu riêng khó trồng, đòi hỏi quy trình chăm sóc nghiêm ngặt. Những năm đầu, ông gần như dành toàn bộ thời gian ở trang trại để nghiên cứu kỹ thuật, học hỏi kinh nghiệm và điều chỉnh quy trình canh tác phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu của Gia Lai.
Trong thời gian chờ sầu riêng cho trái, ông trồng xen mít Thái và chanh dây theo phương châm “lấy ngắn nuôi dài”. Riêng vườn chanh dây từng mang lại nguồn thu hàng trăm triệu đồng mỗi năm, góp phần giảm áp lực tài chính trong giai đoạn đầu tư. “Làm nông nghiệp không có đường tắt. Muốn cây cho quả ngọt thì trước hết người trồng phải đủ kiên nhẫn” - ông Sâm nói.
Không chạy theo năng suất bằng mọi giá, ông Sâm định hướng phát triển trang trại theo hướng hữu cơ ngay từ đầu. Ông tận dụng ong để hỗ trợ thụ phấn tự nhiên, giúp tăng tỷ lệ đậu trái; duy trì thảm cỏ dưới tán cây nhằm giữ ẩm, cải tạo đất và tạo môi trường cho các sinh vật có ích phát triển.
Đặc biệt, để chủ động nguồn nước, ông đầu tư gần 1 tỷ đồng xây dựng hệ thống dẫn nước dài hơn 2,5 km từ trên núi về trang trại. Nhờ tận dụng độ chênh cao tự nhiên, nước được đưa đến toàn bộ hệ thống tưới mà không cần sử dụng máy bơm, giúp tiết kiệm đáng kể chi phí vận hành.
Theo ông Sâm, nhiều năm làm trong lĩnh vực kinh doanh nông sản giúp ông nhận ra thị trường hiện nay không còn thiếu sản lượng mà đang cần nhiều hơn những sản phẩm chất lượng, an toàn và có thể truy xuất nguồn gốc. Đó cũng là lý do ông kiên định với hướng sản xuất hữu cơ, đầu tư cho chất lượng thay vì chạy theo sản lượng.
Tư duy làm nông nghiệp hiện đại
Sau nhiều năm đầu tư, chăm sóc, vườn sầu riêng của ông Sâm đã bước vào thời kỳ kinh doanh ổn định. Năm 2025, trang trại thu hoạch gần 100 tấn sầu riêng, mang lại lợi nhuận gần 7 tỷ đồng. Vụ năm 2026, sản lượng dự kiến đạt khoảng 130 tấn khi phần lớn diện tích bước vào giai đoạn khai thác chính.
Hiện sản phẩm của trang trại được tiêu thụ tại TP. Hồ Chí Minh, Hà Nội, Đà Nẵng cùng nhiều tỉnh, thành trong cả nước. Thông qua các doanh nghiệp liên kết, một phần sản phẩm cũng được giới thiệu đến thị trường quốc tế.
Không dừng lại ở việc bán quả tươi, ông Sâm đang phối hợp với một trường đại học tại Gia Lai và đối tác nước ngoài nghiên cứu công nghệ bảo quản, cấp đông sầu riêng nhằm giữ nguyên hương vị tự nhiên, kéo dài thời gian sử dụng và nâng cao giá trị sản phẩm.
Ông cũng từng bước xây dựng cảnh quan trang trại, hướng tới mô hình du lịch sinh thái gắn với trải nghiệm nông nghiệp. Theo ông, Ia Ly có nhiều tiềm năng để phát triển loại hình du lịch này, góp phần quảng bá nông sản và tạo thêm giá trị cho địa phương.
Không chỉ phát triển kinh tế cho gia đình, ông Sâm còn hỗ trợ người dân cây giống, chia sẻ kinh nghiệm canh tác theo hướng hữu cơ, góp phần hình thành vùng nguyên liệu và nâng cao giá trị nông sản địa phương.
Theo ông Rơ Châm Tâm - Phó Chủ tịch UBND xã Ia Ly, mô hình trồng sầu riêng của ông Nguyễn Chất Sâm không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế cao mà còn mở ra hướng sản xuất nông nghiệp hữu cơ, góp phần hình thành vùng trồng sầu riêng chất lượng và tạo việc làm ổn định cho lao động địa phương.
“Chính quyền sẽ tiếp tục tạo điều kiện hỗ trợ xây dựng mã số vùng trồng, nâng cao khả năng truy xuất nguồn gốc để mở rộng thị trường tiêu thụ” - ông Tâm nhấn mạnh.
