Những vụ việc báo động
Sáng 26-5, hàng trăm học sinh và giáo viên tại Trường Tiểu học Nguyễn Trãi (đường Võ Thị Sáu, phường Diên Hồng) có một phen hoảng sợ khi chứng kiến cảnh 1 người đàn ông bất ngờ chạy xe máy vào sân trường, nẹt pô ầm ĩ, la hét đòi gặp giáo viên trong trường chỉ vì cho rằng con mình bị “dìm” điểm từ nhiều năm trước.
Không những vậy, người đàn ông này còn mang theo một con dao rựa khiến nhiều người hoang mang bởi hành động mất kiểm soát khi giao tiếp với những người xung quanh.
Phải đến khi lực lượng Cảnh sát 113 (Phòng Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội - Công an tỉnh) xuất hiện và khống chế, thu giữ con dao, đưa đối tượng về trụ sở Công an để giải quyết, tình hình an ninh trật tự tại ngôi trường mới được đảm bảo.
Qua xác minh, cơ quan Công an xác định đối tượng là Phạm Minh Hùng (SN 1984, trú tại xã Ia Hrung). Quá trình làm việc, Hùng có biểu hiện tâm lý không bình thường, thiếu kiểm soát hành vi. Tuy nhiên, qua kiểm tra phát hiện đối tượng âm tính với chất ma túy.
Sau đó, gia đình Hùng đã cung cấp cho cơ quan Công an các giấy tờ liên quan đến việc Hùng bị bệnh thần kinh từ năm 2006. Hằng năm, Hùng được đưa đi điều trị tại Bệnh viện Tâm thần kinh Pleiku.
Tại đây, các bác sĩ xác định Hùng bị rối loạn phân liệt cảm xúc. Đối tượng vừa kết thúc điều trị tại Bệnh viện khoảng 1 tháng để trở về gia đình quản lý thì xảy ra vụ việc trên.
Trước đó, chiều 22-5, 1 đối tượng là nam thanh niên khi đi khám chữa bệnh tại Trung tâm Y tế Pleiku (phường Diên Hồng) đã liên tục la hét, chửi bới, đập phá nhiều tài sản, trang thiết bị y tế tại đây.
Qua kiểm tra, đối tượng đã làm hư hỏng nhiều tài sản như: máy vi tính, máy in, bàn phím, bàn làm việc, tủ thuốc, 3 ghế nha khoa cùng nhiều vật dụng, trang thiết bị khác tại phòng khám. Vụ việc không chỉ gây thiệt hại lớn về tài sản mà còn khiến nhiều bệnh nhân và nhân viên y tế tại Trung tâm Y tế Pleiku hoang mang.
Công an phường Diên Hồng đã cử lực lượng khống chế và xác định đối tượng là Đặng Gia Huy (SN 2004, trú tại phường Diên Hồng). Đối tượng âm tính với ma túy và có giấy tờ chứng minh đã từng được đi chữa bệnh về thần kinh. Do đó, Công an phường đã đưa đối tượng đến chữa trị tại Bệnh viện Tâm thần kinh Pleiku.
Cuối tháng 5-2026, một số ô tô đậu tại khu vực Pleiku cũng bị 1 đối tượng nam giới vô cớ đập phá. Tuy nhiên, nhiều người dân có ô tô bị đập kính cũng đành “ngậm bồ hòn làm ngọt” khi phát hiện thanh niên này bị tâm thần, không được gia đình quản lý chặt chẽ.
Cần có biện pháp ngăn chặn hiệu quả
Liên quan đến vụ việc đối tượng đập phá tài sản tại Trung tâm Y tế Pleiku, Thượng tá Ksor Định - Trưởng Công an phường Diên Hồng - cho hay: Cơ quan Công an vẫn đang trưng cầu giám định thiệt hại về tài sản để có căn cứ khởi tố vụ án cố ý làm hư hỏng tài sản.
Với đối tượng Huy, cơ quan chức năng cũng sẽ đưa đi giám định tại Trung tâm Pháp y tâm thần khu vực Tây Nguyên (tỉnh Đắk Lắk). Dựa trên kết quả mức độ tình trạng bệnh của đối tượng, cơ quan chức năng sẽ có biện pháp đưa đi chữa bệnh bắt buộc.
“Cơ quan Công an vẫn đang tiến hành các thủ tục theo trình tự, quy định của pháp luật để xử lý nghiêm các hành vi vi phạm. Bên cạnh đó, sẽ rà soát các đối tượng mắc bệnh về thần kinh trên địa bàn, phối hợp với cơ quan chuyên môn và gia đình để quản lý, có biện pháp chữa trị kịp thời, tránh các trường hợp gây ảnh hưởng đến tình hình an ninh trật tự” - Thượng tá Định nhấn mạnh.
Trong khi đó, theo bác sĩ CKII Đồng Vĩnh Thanh - Phó Giám đốc Bệnh viện Tâm thần kinh Pleiku, không phải người mắc bệnh tâm thần nào cũng có hành vi gây nguy hiểm cho xã hội. Thực tế, đa số người bệnh vẫn sinh hoạt bình thường trong gia đình và cộng đồng nếu được phát hiện sớm, điều trị đầy đủ và quản lý tốt.
Tuy nhiên, ở một số trường hợp bệnh nhân mắc các rối loạn tâm thần nặng như tâm thần phân liệt, rối loạn hoang tưởng, rối loạn cảm xúc có triệu chứng loạn thần hoặc rối loạn liên quan đến sử dụng chất tác động tâm thần, khi tái phát hoặc diễn biến nặng có thể xuất hiện các hành vi mất kiểm soát, gây nguy hiểm cho bản thân và những người xung quanh.
Bác sĩ Thanh cho hay: Để xảy ra tình trạng trên là do người bệnh không được phát hiện và điều trị kịp thời. Dù bệnh nhân có biểu hiện bất thường nhưng gia đình chỉ cho rằng do thay đổi tính cách hoặc vấn đề tâm lý thông thường nên không đi khám chuyên khoa tâm thần, khi bệnh nặng mới phát hiện thì nguy cơ xảy ra các hành vi nguy hiểm đã tăng lên.
Nguyên nhân phổ biến khác là người bệnh không tuân thủ điều trị, tự ý ngừng thuốc vì tưởng rằng bệnh đã khỏi. Hoặc tình trạng sử dụng rượu bia, ma túy, chất kích thích làm bệnh tái phát nhanh hơn, tăng tính kích động, hung hăng và giảm khả năng kiểm soát hành vi.
Cùng với đó là sự thiếu hụt trong công tác quản lý, hỗ trợ tại cộng đồng. Một số gia đình khó khăn về kinh tế, nhân lực để chăm sóc trong khi lực lượng y tế cơ sở còn mỏng nên người bệnh chưa được theo dõi thường xuyên và liên tục. Áp lực xã hội và kỳ thị với người bệnh tâm thần cũng là một trong những nguyên nhân khiến người bệnh ngại đi khám, ngại điều trị.
“Để hạn chế tối đa những vụ việc đáng tiếc xảy ra, gia đình là yếu tố quan trọng nhất khi cần theo dõi, nắm bắt kịp thời các dấu hiệu cảnh báo như mất ngủ kéo dài, nói một mình, nghi ngờ vô cớ, đe dọa, kích động… Khi chữa trị không được tự ý ngưng thuốc khi chưa có ý kiến chuyên môn.
Gia đình cần hạn chế tối đa việc sử dụng bia, rượu, chất kích thích của bệnh nhân; quản lý chặt các vật dụng nguy hiểm như dao, kéo, hung khí hoặc hóa chất độc hại trong những giai đoạn bệnh chưa ổn định. Chính quyền địa phương cần tăng cường rà soát các trường hợp bệnh tâm thần có nguy cơ cao, khi phát hiện các sự việc bất thường cần đưa ngay đến cơ sở y tế chuyên khoa tâm thần, giảm kỳ thị với người bệnh…” - bác sĩ Thanh nhấn mạnh.
