(GLO)- Luật Phòng bệnh có hiệu lực từ ngày 1-7-2026, tạo cơ sở pháp lý quan trọng để nâng cao hiệu quả công tác phòng bệnh, bảo vệ, chăm sóc sức khỏe nhân dân.
Phóng viên Báo và phát thanh, truyền hình Gia Lai đã có cuộc trao đổi với ông Lê Quang Hùng - Giám đốc Sở Y tế về việc triển khai đưa Luật vào thực tiễn.
* Thưa ông, Luật Phòng bệnh có hiệu lực sẽ mang lại những lợi ích gì cho người dân?
Giám đốc Sở Y tế Lê Quang Hùng. Ảnh: N.N
- Trước hết, tôi cho rằng đây không phải là sự chuyển đổi theo hướng coi nhẹ khám bệnh, chữa bệnh, mà là xác lập đúng vị trí của phòng bệnh trong toàn bộ hệ thống chăm sóc sức khỏe.
Nguyên tắc được Luật khẳng định là “phòng bệnh chủ động là chính, người dân là chủ thể trung tâm”, gắn với bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe toàn diện, liên tục theo vòng đời.
So với pháp luật trước đây chủ yếu điều chỉnh về phòng - chống bệnh truyền nhiễm, Luật mới đã mở rộng sang phòng - chống bệnh không lây nhiễm, rối loạn tâm thần, dinh dưỡng trong phòng bệnh và các điều kiện bảo đảm.
Lợi ích trực tiếp đối với người dân mà Luật mang lại là cơ hội được tiếp cận sớm hơn với hoạt động tư vấn, giám sát, khám sàng lọc, phát hiện nguy cơ và quản lý sức khỏe ngay tại cộng đồng.
Một điểm rất đáng chú ý là người dân được hưởng chính sách khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí ít nhất mỗi năm 1 lần theo nhóm đối tượng và lộ trình ưu tiên.
Đối với Gia Lai, ý nghĩa càng rõ hơn vì Luật xác định ưu tiên trong tiếp cận dịch vụ phòng bệnh đối với người dân tộc thiểu số, phụ nữ, trẻ em sinh sống tại khu vực biên giới, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, vùng có điều kiện KT-XH khó khăn, đặc biệt khó khăn.
Điều quan trọng nhất là đưa dịch vụ phòng bệnh đến gần với người dân hơn, phát hiện nguy cơ sớm hơn, quản lý liên tục hơn và giảm tình trạng chỉ tiếp cận hệ thống y tế khi bệnh đã nặng.
* Ông có thể cho biết, với yêu cầu tăng cường dự phòng theo Luật mới, ngành Y tế tỉnh sẽ có những điều chỉnh gì về nhân lực, cơ sở vật chất và phương thức hoạt động của hệ thống y tế cơ sở?
- Tăng cường dự phòng không có nghĩa là xem nhẹ khám bệnh, chữa bệnh. Yêu cầu đặt ra là phải tổ chức hệ thống cân đối và liên tục hơn giữa phòng bệnh, phát hiện sớm, quản lý tại cộng đồng và điều trị.
Với định hướng đó, y tế cơ sở, nhất là trạm y tế cấp xã, phải được củng cố để người dân có thể tiếp cận các dịch vụ thiết yếu ngay từ nơi sinh sống.
Về nhân lực, chúng tôi sẽ rà soát vị trí việc làm, cơ cấu và năng lực thực tế của cơ sở y tế dự phòng, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh và trạm y tế.
Bên cạnh đó, tập trung đào tạo các năng lực trực tiếp phục vụ Luật Phòng bệnh như: giám sát, cảnh báo và xử lý dịch; tiêm chủng; sàng lọc, tư vấn, theo dõi bệnh không lây nhiễm; phát hiện sớm, theo dõi rối loạn tâm thần tại cộng đồng; dinh dưỡng và truyền thông sức khỏe.
Về cơ sở vật chất, trang thiết bị, ngành sẽ đánh giá theo chức năng của từng tuyến, ưu tiên những điều kiện thiết yếu phục vụ giám sát, tiêm chủng, xét nghiệm, sàng lọc, quản lý bệnh tại cộng đồng và đáp ứng dịch.
Về phương thức hoạt động, hệ thống phải chuyển từ thụ động chờ người bệnh đến sang chủ động giám sát nguy cơ, sàng lọc, lập kế hoạch quản lý và theo dõi liên tục. Cơ sở y tế dự phòng và cơ sở khám bệnh, chữa bệnh phải phối hợp, không tách rời.
Bác sĩ Trung tâm Y tế Ia Grai thăm khám, sàng lọc sức khỏe cho người cao tuổi trên địa bàn. Ảnh: N.N
* Để Luật Phòng bệnh thực sự đi vào cuộc sống, ngành Y tế tỉnh sẽ tập trung vào những nhiệm vụ trọng tâm nào trong thời gian tới, thưa ông?
- Ngành Y tế tỉnh đã xác định 6 nhóm nhiệm vụ trọng tâm gắn với sản phẩm, đầu mối và tiến độ cụ thể. Trước hết, ngành sẽ tham mưu UBND tỉnh tổ chức thi hành Luật đồng bộ trên địa bàn; rà soát văn bản, kế hoạch, quy trình hiện hành; theo dõi đầy đủ các nghị định, thông tư hướng dẫn để triển khai đúng thẩm quyền.
Cùng với đó là phổ biến Luật theo hướng ngắn gọn, dễ hiểu, đúng đối tượng, phù hợp với đặc điểm văn hóa và ngôn ngữ tại từng địa bàn.
Tiếp đó, củng cố hệ thống giám sát trong toàn bộ phạm vi Luật; riêng đối với bệnh truyền nhiễm phải nâng cao năng lực đánh giá nguy cơ, cảnh báo, điều tra, xử lý ổ dịch và báo cáo kịp thời cho chính quyền cùng cấp.
Ngành tiếp tục củng cố y tế cơ sở để thực hiện phát hiện sớm, tư vấn, theo dõi và quản lý bệnh không lây nhiễm; phát hiện sớm và theo dõi rối loạn tâm thần tại cộng đồng; giám sát, tư vấn và can thiệp dinh dưỡng theo nhóm đối tượng.
Tiếp tục chuẩn hóa hoạt động tiêm chủng và xét nghiệm; bảo đảm cơ sở đủ điều kiện, hoạt động đúng phạm vi chuyên môn, thực hiện đầy đủ chế độ báo cáo; kiểm soát đồng thời an toàn sinh học và an ninh sinh học.
UBND các cấp có trách nhiệm chỉ đạo tổ chức tiêm chủng, còn ngành y tế phải tham mưu và tổ chức chuyên môn đúng quy định. Chuẩn bị các điều kiện để thực hiện chính sách khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí theo phạm vi, nhóm đối tượng, lộ trình ưu tiên, cơ sở tổ chức khám và nguồn kinh phí do Chính phủ quy định.
Đồng thời, bảo đảm các điều kiện nền tảng để triển khai Luật Phòng bệnh gồm: nhân lực, ngân sách, thuốc, hóa chất, thiết bị, cơ sở vật chất và dữ liệu.
Ngành sẽ ưu tiên nhân lực trực tiếp làm chuyên môn tại trạm y tế, y tế dự phòng và địa bàn khó khăn; đồng thời, đẩy mạnh liên thông dữ liệu phòng bệnh, bảo đảm an toàn, bảo mật và phục vụ chỉ đạo dựa trên bằng chứng.
(GLO)- Thời tiết chuyển mùa, nhiệt độ thay đổi thất thường khiến các bệnh lý đường hô hấp gia tăng, đặc biệt ở trẻ nhỏ và người cao tuổi. Đáng lo ngại, nhiều trường hợp diễn tiến nặng, phải theo dõi và điều trị tích cực.
(GLO)- Trước phiên thảo luận tại hội trường Quốc hội ngày 2-11, Dự thảo Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi) được chỉnh lý theo hướng thu hẹp quyền hiến của người dưới 18 tuổi, tăng cường các điều kiện bảo vệ trẻ em.
Cholesterol cao thường không gây triệu chứng rõ ràng, ngay cả khi mảng cholesterol đã bắt đầu tích tụ trong thành động mạch. Tuy nhiên, điều này dễ khiến người mắc chủ quan và chưa quan tâm đúng mức đến sức khỏe.
(GLO)- Trước ngày 30-6-2027, Việt Nam đặt mục tiêu hoàn thành tích hợp Sổ sức khỏe điện tử trên VNeID cho 100% người dân, hướng tới đơn giản hóa thủ tục khám chữa bệnh, giảm giấy tờ và hạn chế xét nghiệm trùng lặp.
(GLO)- Sáng 31-10, UBND phường Thống Nhất (tỉnh Gia Lai) phối hợp với Bệnh viện Quân y 211 tổ chức chương trình khám sức khỏe, tư vấn và cấp phát thuốc miễn phí cho người cao tuổi trên địa bàn.
Những việc tưởng chừng đơn giản sau bữa tối như đi bộ, hạn chế ăn khuya hay ngủ đủ giấc có thể góp phần cải thiện cholesterol và sức khỏe tim mạch về lâu dài.
(GLO)- Theo báo cáo của Sở Y tế tỉnh Gia Lai, tính đến ngày 29-10-2026, toàn tỉnh có 2.394.472 lượt người được khám sức khỏe, khám sức khỏe định kỳ và khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế (BHYT), đạt 74,53% so với tổng dân số 3.212.929 người.
(GLO)- Halloween là dịp để giới trẻ và các gia đình tham gia hóa trang, vui chơi, trải nghiệm không khí lễ hội. Tuy nhiên, để cuộc vui trọn vẹn, mỗi người cần chú ý an toàn khi trang điểm, lựa chọn trang phục, di chuyển và tham gia các hoạt động đông người.
(GLO)- Lần đầu tiên tại Việt Nam, vắc xin cúm dạng xịt mũi được triển khai, mở thêm lựa chọn phòng bệnh cho trẻ từ 2 đến dưới 18 tuổi, đặc biệt là những trẻ sợ kim tiêm.
(GLO)- Tại kỳ họp thứ 6 (chuyên đề), HĐND tỉnh Gia Lai khóa XIII đã thông qua Nghị quyết số 93/2026/NQ-HĐND (có hiệu lực từ ngày 10-10-2026) quy định số lượng và mức hỗ trợ hằng tháng đối với nhân viên y tế thôn và cô đỡ thôn trên địa bàn tỉnh.
(GLO)- Ngày 25-10, Bệnh viện Đại học Y Dược - Hoàng Anh Gia Lai đã phối hợp thực hiện ca can thiệp mạch thận cho 2 bệnh nhân bị tổn thương mạch máu phức tạp.
(GLO)- Trong 2 ngày 24 và 25-10, tại phường Pleiku, Bệnh viện Sản - Nhi tỉnh Gia Lai tổ chức tư vấn, truyền thông giáo dục sức khỏe và khám thai định kỳ cho 134 phụ nữ mang thai có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn tỉnh.
(GLO)- Vaccine viêm não Nhật Bản thế hệ mới do Việt Nam nghiên cứu cho kết quả dung nạp tốt, tạo đáp ứng miễn dịch cao. Sản phẩm đang được hoàn thiện hồ sơ đăng ký lưu hành.
Hai nhà khoa học Việt Nam lần lượt xếp hạng 45 và 52 thế giới trong lĩnh vực nghiên cứu chức năng và rối loạn buồng trứng giai đoạn 2021 - 2025, theo bảng xếp hạng Scholar 2026 do Scholarly Index công bố.
(GLO)- Theo Sở Y tế tỉnh Gia Lai, từ ngày 14 đến 20-10, toàn tỉnh ghi nhận 659 trường hợp mắc sốt xuất huyết, tăng 210 ca so với tuần trước đó. Tính từ đầu năm 2026 đến nay, toàn tỉnh ghi nhận 9.143 ca mắc, trong đó có 1 trường hợp tử vong.
(GLO)- Ngày 23-10, trước những ý kiến nhiều chiều về đề xuất cho phép người dưới 18 tuổi đăng ký hiến mô, bộ phận cơ thể, Bộ Y tế đã thông tin làm rõ nội dung dự thảo Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi).
(GLO)- Bộ Y tế vừa ban hành Bộ tiêu chí quốc gia về y tế xã giai đoạn 2026-2035. Đáng chú ý, từ năm 2027, xã có dưới 80% người dân được khám sức khỏe định kỳ hoặc sàng lọc miễn phí hằng năm sẽ không đạt chuẩn y tế quốc gia.
(GLO)- Sáng 22-10, tại phường Quy Nhơn Nam, Hội Đông y tỉnh Gia Lai tổ chức Hội thảo khoa học chuyên đề “Thuốc Nam và bài thuốc tâm đắc điều trị bệnh xương khớp”, với sự tham dự của 80 thầy thuốc, hội viên Hội Đông y trên địa bàn tỉnh.
(GLO)- Ngày 20-10, Bệnh viện Tim Hà Nội khánh thành cơ sở 2 tại đường Võ Chí Công (phường Xuân La, TP. Hà Nội), bổ sung năng lực khám chữa bệnh chuyên sâu về tim mạch cho hệ thống y tế Thủ đô.
(GLO)- Trước diễn biến phức tạp của dịch Ebola tại châu Phi, Cục Hàng không Việt Nam yêu cầu tăng cường giám sát hành khách từ vùng có dịch, phát hiện sớm trường hợp nghi nhiễm và chủ động triển khai biện pháp phòng, chống tại các cảng hàng không.
Tuyến giáp là tuyến nội tiết nằm phía trước cổ, có nhiệm vụ tiết hoóc môn giúp điều hòa chuyển hóa, thân nhiệt và nhiều hoạt động khác. Khi các tế bào tuyến giáp phát triển bất thường và mất kiểm soát, ung thư sẽ hình thành.
(GLO)- Bộ Y tế đề xuất phát triển 8 địa phương thành điểm đến du lịch y tế trọng điểm, hướng tới thu hút khách quốc tế đến khám chữa bệnh, đồng thời phấn đấu có ít nhất 20 bệnh viện đạt chứng nhận chất lượng quốc tế vào năm 2030.
(GLO)- UBND tỉnh Gia Lai vừa ban hành 2 quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư các dự án bệnh viện tại phường Quy Nhơn Nam và phường An Nhơn Đông, với tổng vốn đầu tư 971,99 tỷ đồng.
