(GLO)- Luật Phòng bệnh có hiệu lực từ ngày 1-7-2026, tạo cơ sở pháp lý quan trọng để nâng cao hiệu quả công tác phòng bệnh, bảo vệ, chăm sóc sức khỏe nhân dân.
Phóng viên Báo và phát thanh, truyền hình Gia Lai đã có cuộc trao đổi với ông Lê Quang Hùng - Giám đốc Sở Y tế về việc triển khai đưa Luật vào thực tiễn.
* Thưa ông, Luật Phòng bệnh có hiệu lực sẽ mang lại những lợi ích gì cho người dân?
Giám đốc Sở Y tế Lê Quang Hùng. Ảnh: N.N
- Trước hết, tôi cho rằng đây không phải là sự chuyển đổi theo hướng coi nhẹ khám bệnh, chữa bệnh, mà là xác lập đúng vị trí của phòng bệnh trong toàn bộ hệ thống chăm sóc sức khỏe.
Nguyên tắc được Luật khẳng định là “phòng bệnh chủ động là chính, người dân là chủ thể trung tâm”, gắn với bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe toàn diện, liên tục theo vòng đời.
So với pháp luật trước đây chủ yếu điều chỉnh về phòng - chống bệnh truyền nhiễm, Luật mới đã mở rộng sang phòng - chống bệnh không lây nhiễm, rối loạn tâm thần, dinh dưỡng trong phòng bệnh và các điều kiện bảo đảm.
Lợi ích trực tiếp đối với người dân mà Luật mang lại là cơ hội được tiếp cận sớm hơn với hoạt động tư vấn, giám sát, khám sàng lọc, phát hiện nguy cơ và quản lý sức khỏe ngay tại cộng đồng.
Một điểm rất đáng chú ý là người dân được hưởng chính sách khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí ít nhất mỗi năm 1 lần theo nhóm đối tượng và lộ trình ưu tiên.
Đối với Gia Lai, ý nghĩa càng rõ hơn vì Luật xác định ưu tiên trong tiếp cận dịch vụ phòng bệnh đối với người dân tộc thiểu số, phụ nữ, trẻ em sinh sống tại khu vực biên giới, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, vùng có điều kiện KT-XH khó khăn, đặc biệt khó khăn.
Điều quan trọng nhất là đưa dịch vụ phòng bệnh đến gần với người dân hơn, phát hiện nguy cơ sớm hơn, quản lý liên tục hơn và giảm tình trạng chỉ tiếp cận hệ thống y tế khi bệnh đã nặng.
* Ông có thể cho biết, với yêu cầu tăng cường dự phòng theo Luật mới, ngành Y tế tỉnh sẽ có những điều chỉnh gì về nhân lực, cơ sở vật chất và phương thức hoạt động của hệ thống y tế cơ sở?
- Tăng cường dự phòng không có nghĩa là xem nhẹ khám bệnh, chữa bệnh. Yêu cầu đặt ra là phải tổ chức hệ thống cân đối và liên tục hơn giữa phòng bệnh, phát hiện sớm, quản lý tại cộng đồng và điều trị.
Với định hướng đó, y tế cơ sở, nhất là trạm y tế cấp xã, phải được củng cố để người dân có thể tiếp cận các dịch vụ thiết yếu ngay từ nơi sinh sống.
Về nhân lực, chúng tôi sẽ rà soát vị trí việc làm, cơ cấu và năng lực thực tế của cơ sở y tế dự phòng, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh và trạm y tế.
Bên cạnh đó, tập trung đào tạo các năng lực trực tiếp phục vụ Luật Phòng bệnh như: giám sát, cảnh báo và xử lý dịch; tiêm chủng; sàng lọc, tư vấn, theo dõi bệnh không lây nhiễm; phát hiện sớm, theo dõi rối loạn tâm thần tại cộng đồng; dinh dưỡng và truyền thông sức khỏe.
Về cơ sở vật chất, trang thiết bị, ngành sẽ đánh giá theo chức năng của từng tuyến, ưu tiên những điều kiện thiết yếu phục vụ giám sát, tiêm chủng, xét nghiệm, sàng lọc, quản lý bệnh tại cộng đồng và đáp ứng dịch.
Về phương thức hoạt động, hệ thống phải chuyển từ thụ động chờ người bệnh đến sang chủ động giám sát nguy cơ, sàng lọc, lập kế hoạch quản lý và theo dõi liên tục. Cơ sở y tế dự phòng và cơ sở khám bệnh, chữa bệnh phải phối hợp, không tách rời.
Bác sĩ Trung tâm Y tế Ia Grai thăm khám, sàng lọc sức khỏe cho người cao tuổi trên địa bàn. Ảnh: N.N
* Để Luật Phòng bệnh thực sự đi vào cuộc sống, ngành Y tế tỉnh sẽ tập trung vào những nhiệm vụ trọng tâm nào trong thời gian tới, thưa ông?
- Ngành Y tế tỉnh đã xác định 6 nhóm nhiệm vụ trọng tâm gắn với sản phẩm, đầu mối và tiến độ cụ thể. Trước hết, ngành sẽ tham mưu UBND tỉnh tổ chức thi hành Luật đồng bộ trên địa bàn; rà soát văn bản, kế hoạch, quy trình hiện hành; theo dõi đầy đủ các nghị định, thông tư hướng dẫn để triển khai đúng thẩm quyền.
Cùng với đó là phổ biến Luật theo hướng ngắn gọn, dễ hiểu, đúng đối tượng, phù hợp với đặc điểm văn hóa và ngôn ngữ tại từng địa bàn.
Tiếp đó, củng cố hệ thống giám sát trong toàn bộ phạm vi Luật; riêng đối với bệnh truyền nhiễm phải nâng cao năng lực đánh giá nguy cơ, cảnh báo, điều tra, xử lý ổ dịch và báo cáo kịp thời cho chính quyền cùng cấp.
Ngành tiếp tục củng cố y tế cơ sở để thực hiện phát hiện sớm, tư vấn, theo dõi và quản lý bệnh không lây nhiễm; phát hiện sớm và theo dõi rối loạn tâm thần tại cộng đồng; giám sát, tư vấn và can thiệp dinh dưỡng theo nhóm đối tượng.
Tiếp tục chuẩn hóa hoạt động tiêm chủng và xét nghiệm; bảo đảm cơ sở đủ điều kiện, hoạt động đúng phạm vi chuyên môn, thực hiện đầy đủ chế độ báo cáo; kiểm soát đồng thời an toàn sinh học và an ninh sinh học.
UBND các cấp có trách nhiệm chỉ đạo tổ chức tiêm chủng, còn ngành y tế phải tham mưu và tổ chức chuyên môn đúng quy định. Chuẩn bị các điều kiện để thực hiện chính sách khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí theo phạm vi, nhóm đối tượng, lộ trình ưu tiên, cơ sở tổ chức khám và nguồn kinh phí do Chính phủ quy định.
Đồng thời, bảo đảm các điều kiện nền tảng để triển khai Luật Phòng bệnh gồm: nhân lực, ngân sách, thuốc, hóa chất, thiết bị, cơ sở vật chất và dữ liệu.
Ngành sẽ ưu tiên nhân lực trực tiếp làm chuyên môn tại trạm y tế, y tế dự phòng và địa bàn khó khăn; đồng thời, đẩy mạnh liên thông dữ liệu phòng bệnh, bảo đảm an toàn, bảo mật và phục vụ chỉ đạo dựa trên bằng chứng.
(GLO)- Sốt xuất huyết đang trong mùa cao điểm, số ca mắc tại một số địa phương vẫn ở mức đáng lưu ý. Ngành y tế cảnh báo từ ngày thứ 3 đến ngày thứ 7 là giai đoạn đặc biệt nguy hiểm, người bệnh có thể chuyển nặng ngay cả khi đã giảm hoặc hết sốt.
(GLO)- Bệnh viện Quân y 211 (Quân đoàn 34) vừa cấp cứu kịp thời cho người đàn ông bị mắc kẹt chiếc đinh dài 5 cm trong cuống họng suốt hơn 2 ngày sau 1 tai nạn hi hữu.
(GLO)- 113 sẽ trở thành số dịch vụ khẩn cấp dùng chung sau khi tích hợp 3 đầu số 113, 114, 115 trong an ninh trật tự, phòng cháy chữa cháy, cấp cứu. Cùng với đó, toàn bộ xe cứu thương công và tư sẽ được định vị để phục vụ điều phối cấp cứu.
(GLO)- Khi trạm y tế xã được kết nối chặt với bệnh viện tuyến trên, người dân có thể được bác sĩ hỗ trợ khám, hội chẩn, quản lý bệnh ngay gần nhà, giảm việc phải đi xa hoặc vượt tuyến không cần thiết.
(GLO)- Ngày 15-8, Trường Đại học Quang Trung phối hợp cùng Viện nghiên cứu Sức khỏe người cao tuổi và Y tế cộng đồng tổ chức chương trình truyền thông trực tiếp về phòng, chống tác hại thuốc lá.
(GLO)- Sáng 14-8, tại phường Quy Nhơn, Hội Đông y tỉnh Gia Lai tổ chức tọa đàm kỷ niệm 80 năm ngày thành lập Hội Đông y Việt Nam (22/8/1946 - 22/8/2026).
(GLO)- Từ tháng 7-2026, 12 xã biên giới, xã căn cứ cách mạng, xã đảo và xã miền núi trên địa bàn tỉnh triển khai khám sức khỏe định kỳ miễn phí cho người dân.
(GLO)- Việc luân phiên bác sĩ từ các bệnh viện, trung tâm y tế tuyến trên về làm việc có thời hạn tại trạm y tế xã, phường đang góp phần bổ sung nhân lực, nâng cao năng lực y tế cơ sở, giúp người dân được chăm sóc sức khỏe ban đầu ngay tại địa phương.
(GLO)- Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế) vừa quyết định đình chỉ lưu hành, thu hồi và tiêu hủy trên toàn quốc toàn bộ các lô sản phẩm nước rửa tay dạng bọt Layer Clean (chai 330 ml) do sản phẩm được sản xuất tại cơ sở chưa đủ điều kiện và chưa được cấp số tiếp nhận phiếu công bố sản phẩm mỹ phẩm.
(GLO)- Người khuyết tật nặng, người từ 75 tuổi trở lên hạn chế đi lại, người mắc bệnh mạn tính bị liệt vận động… là những đối tượng nằm trong nhóm được Bộ Y tế đề xuất cho phép khám chữa bệnh tại nhà và vẫn được Quỹ Bảo hiểm y tế (BHYT) thanh toán chi phí nếu đáp ứng điều kiện theo quy định.
(GLO)- Việc Trường Đại học Khoa học Tự nhiên (ĐHQG TP. Hồ Chí Minh) sở hữu bằng sáng chế AI y học đầu tiên được châu Âu cấp là dấu mốc quan trọng của khoa học Việt Nam. Tuy nhiên, để công nghệ được ứng dụng trong bệnh viện, các nhà khoa học cho biết vẫn còn nhiều bước đánh giá và kiểm chứng.
(GLO)- Ngày 28-7, tại phường Quy Nhơn Nam, Sở Y tế tổ chức tập huấn công tác trẻ em cho 60 cán bộ, chuyên viên phụ trách công tác trẻ em của 58 xã, phường khu vực phía Đông tỉnh, cùng đại diện Trung tâm Công tác xã hội và Bảo trợ xã hội An Nhơn, Làng Trẻ em SOS Quy Nhơn.
(GLO)- Thời gian qua, mạng lưới y tế cơ sở ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số ngày càng phát huy vai trò chăm sóc sức khỏe ban đầu. Sự chủ động của đội ngũ cán bộ y tế cùng nhiều cách làm linh hoạt đã giúp người dân vùng sâu, vùng xa tiếp cận dịch vụ y tế thuận lợi hơn.
(GLO)- Viêm gan vi rút thường diễn biến âm thầm, nhiều người chỉ phát hiện bệnh khi gan đã bị tổn thương nghiêm trọng. Chủ động xét nghiệm, tiêm vắc xin và tuân thủ điều trị là những giải pháp quan trọng góp phần giảm gánh nặng bệnh tật, hướng tới mục tiêu loại trừ viêm gan vi rút vào năm 2030.
Khi còn ở giai đoạn đầu, khối u ung thư thường chỉ nằm ở cơ quan ban đầu, chưa lan sang các bộ phận cơ thể khác. Khi đó, việc điều trị thường đơn giản hơn, hiệu quả cao và khả năng sống cũng cao hơn.
(GLO)- Thông tin từ Chi cục Chăn nuôi và Thú y tỉnh Gia Lai, đơn vị đang phối hợp với UBND xã Ya Hội và Trung tâm Dịch vụ sự nghiệp công xã Kông Chro khẩn trương tiêm phòng vắc xin dại cho đàn chó, mèo tại làng Đak Hway 2 (xã Ya Hội) nhằm ngăn chặn nguy cơ phát sinh, lây lan dịch bệnh.
(GLO)- Ngày 15-7, Bộ Y tế tổ chức hội nghị triển khai Chiến dịch 90 ngày làm sạch, làm giàu, chuẩn hóa dữ liệu của 12 cơ sở dữ liệu chuyên ngành y tế và Chiến dịch 100 ngày tạo lập, cập nhật sổ sức khỏe điện tử trên VNeID.
(GLO)- Ngày 14-7, WHO cảnh báo quy mô thực tế của đợt bùng phát dịch Ebola tại CHDC Congo có thể lớn gấp 2-4 lần so với số ca mắc được ghi nhận chính thức.
(GLO)- Lá tía tô được nhiều người sử dụng như một loại nước uống hỗ trợ giải cảm, tăng cường sức khỏe và làm đẹp. Tuy nhiên, uống lá tía tô không đúng cách hoặc lạm dụng có thể gây ảnh hưởng đến sức khỏe.
(GLO)- Bảo hiểm xã hội (BHXH) Việt Nam yêu cầu BHXH các địa phương phối hợp với cơ sở khám chữa bệnh không để người bệnh cấp cứu, mắc bệnh hiếm, bệnh hiểm nghèo, bệnh cần phẫu thuật, sử dụng kỹ thuật cao hoặc thuộc diện không cần giấy chuyển tuyến phải quay về tuyến dưới làm thủ tục chuyển viện.
