(GLO)- Luật Phòng bệnh có hiệu lực từ ngày 1-7-2026, tạo cơ sở pháp lý quan trọng để nâng cao hiệu quả công tác phòng bệnh, bảo vệ, chăm sóc sức khỏe nhân dân.
Phóng viên Báo và phát thanh, truyền hình Gia Lai đã có cuộc trao đổi với ông Lê Quang Hùng - Giám đốc Sở Y tế về việc triển khai đưa Luật vào thực tiễn.
* Thưa ông, Luật Phòng bệnh có hiệu lực sẽ mang lại những lợi ích gì cho người dân?
Giám đốc Sở Y tế Lê Quang Hùng. Ảnh: N.N
- Trước hết, tôi cho rằng đây không phải là sự chuyển đổi theo hướng coi nhẹ khám bệnh, chữa bệnh, mà là xác lập đúng vị trí của phòng bệnh trong toàn bộ hệ thống chăm sóc sức khỏe.
Nguyên tắc được Luật khẳng định là “phòng bệnh chủ động là chính, người dân là chủ thể trung tâm”, gắn với bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe toàn diện, liên tục theo vòng đời.
So với pháp luật trước đây chủ yếu điều chỉnh về phòng - chống bệnh truyền nhiễm, Luật mới đã mở rộng sang phòng - chống bệnh không lây nhiễm, rối loạn tâm thần, dinh dưỡng trong phòng bệnh và các điều kiện bảo đảm.
Lợi ích trực tiếp đối với người dân mà Luật mang lại là cơ hội được tiếp cận sớm hơn với hoạt động tư vấn, giám sát, khám sàng lọc, phát hiện nguy cơ và quản lý sức khỏe ngay tại cộng đồng.
Một điểm rất đáng chú ý là người dân được hưởng chính sách khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí ít nhất mỗi năm 1 lần theo nhóm đối tượng và lộ trình ưu tiên.
Đối với Gia Lai, ý nghĩa càng rõ hơn vì Luật xác định ưu tiên trong tiếp cận dịch vụ phòng bệnh đối với người dân tộc thiểu số, phụ nữ, trẻ em sinh sống tại khu vực biên giới, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, vùng có điều kiện KT-XH khó khăn, đặc biệt khó khăn.
Điều quan trọng nhất là đưa dịch vụ phòng bệnh đến gần với người dân hơn, phát hiện nguy cơ sớm hơn, quản lý liên tục hơn và giảm tình trạng chỉ tiếp cận hệ thống y tế khi bệnh đã nặng.
* Ông có thể cho biết, với yêu cầu tăng cường dự phòng theo Luật mới, ngành Y tế tỉnh sẽ có những điều chỉnh gì về nhân lực, cơ sở vật chất và phương thức hoạt động của hệ thống y tế cơ sở?
- Tăng cường dự phòng không có nghĩa là xem nhẹ khám bệnh, chữa bệnh. Yêu cầu đặt ra là phải tổ chức hệ thống cân đối và liên tục hơn giữa phòng bệnh, phát hiện sớm, quản lý tại cộng đồng và điều trị.
Với định hướng đó, y tế cơ sở, nhất là trạm y tế cấp xã, phải được củng cố để người dân có thể tiếp cận các dịch vụ thiết yếu ngay từ nơi sinh sống.
Về nhân lực, chúng tôi sẽ rà soát vị trí việc làm, cơ cấu và năng lực thực tế của cơ sở y tế dự phòng, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh và trạm y tế.
Bên cạnh đó, tập trung đào tạo các năng lực trực tiếp phục vụ Luật Phòng bệnh như: giám sát, cảnh báo và xử lý dịch; tiêm chủng; sàng lọc, tư vấn, theo dõi bệnh không lây nhiễm; phát hiện sớm, theo dõi rối loạn tâm thần tại cộng đồng; dinh dưỡng và truyền thông sức khỏe.
Về cơ sở vật chất, trang thiết bị, ngành sẽ đánh giá theo chức năng của từng tuyến, ưu tiên những điều kiện thiết yếu phục vụ giám sát, tiêm chủng, xét nghiệm, sàng lọc, quản lý bệnh tại cộng đồng và đáp ứng dịch.
Về phương thức hoạt động, hệ thống phải chuyển từ thụ động chờ người bệnh đến sang chủ động giám sát nguy cơ, sàng lọc, lập kế hoạch quản lý và theo dõi liên tục. Cơ sở y tế dự phòng và cơ sở khám bệnh, chữa bệnh phải phối hợp, không tách rời.
Bác sĩ Trung tâm Y tế Ia Grai thăm khám, sàng lọc sức khỏe cho người cao tuổi trên địa bàn. Ảnh: N.N
* Để Luật Phòng bệnh thực sự đi vào cuộc sống, ngành Y tế tỉnh sẽ tập trung vào những nhiệm vụ trọng tâm nào trong thời gian tới, thưa ông?
- Ngành Y tế tỉnh đã xác định 6 nhóm nhiệm vụ trọng tâm gắn với sản phẩm, đầu mối và tiến độ cụ thể. Trước hết, ngành sẽ tham mưu UBND tỉnh tổ chức thi hành Luật đồng bộ trên địa bàn; rà soát văn bản, kế hoạch, quy trình hiện hành; theo dõi đầy đủ các nghị định, thông tư hướng dẫn để triển khai đúng thẩm quyền.
Cùng với đó là phổ biến Luật theo hướng ngắn gọn, dễ hiểu, đúng đối tượng, phù hợp với đặc điểm văn hóa và ngôn ngữ tại từng địa bàn.
Tiếp đó, củng cố hệ thống giám sát trong toàn bộ phạm vi Luật; riêng đối với bệnh truyền nhiễm phải nâng cao năng lực đánh giá nguy cơ, cảnh báo, điều tra, xử lý ổ dịch và báo cáo kịp thời cho chính quyền cùng cấp.
Ngành tiếp tục củng cố y tế cơ sở để thực hiện phát hiện sớm, tư vấn, theo dõi và quản lý bệnh không lây nhiễm; phát hiện sớm và theo dõi rối loạn tâm thần tại cộng đồng; giám sát, tư vấn và can thiệp dinh dưỡng theo nhóm đối tượng.
Tiếp tục chuẩn hóa hoạt động tiêm chủng và xét nghiệm; bảo đảm cơ sở đủ điều kiện, hoạt động đúng phạm vi chuyên môn, thực hiện đầy đủ chế độ báo cáo; kiểm soát đồng thời an toàn sinh học và an ninh sinh học.
UBND các cấp có trách nhiệm chỉ đạo tổ chức tiêm chủng, còn ngành y tế phải tham mưu và tổ chức chuyên môn đúng quy định. Chuẩn bị các điều kiện để thực hiện chính sách khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí theo phạm vi, nhóm đối tượng, lộ trình ưu tiên, cơ sở tổ chức khám và nguồn kinh phí do Chính phủ quy định.
Đồng thời, bảo đảm các điều kiện nền tảng để triển khai Luật Phòng bệnh gồm: nhân lực, ngân sách, thuốc, hóa chất, thiết bị, cơ sở vật chất và dữ liệu.
Ngành sẽ ưu tiên nhân lực trực tiếp làm chuyên môn tại trạm y tế, y tế dự phòng và địa bàn khó khăn; đồng thời, đẩy mạnh liên thông dữ liệu phòng bệnh, bảo đảm an toàn, bảo mật và phục vụ chỉ đạo dựa trên bằng chứng.
Qua xác minh đơn tố cáo Giám đốc Bệnh viện E Nguyễn Công Hựu, Bộ Y tế xác định một số quy trình mua sắm, lựa chọn nhà thầu chưa được thực hiện chặt chẽ, song chưa phát hiện dấu hiệu vụ lợi cá nhân, động cơ tiêu cực hay gây thất thoát, lãng phí.
(GLO)- Ngày 14-9, Cục Quản lý Khám, chữa bệnh (Bộ Y tế) có công văn khẩn yêu cầu Sở Y tế TP. Cần Thơ và tỉnh Đồng Tháp khẩn trương xác minh phản ánh về việc một số phòng khám tư cấp giấy khám sức khỏe xin việc rất nhanh.
(GLO)- Trong 3 ngày (10, 11 và 14-9), tại Khách sạn Hải Âu (phường Quy Nhơn), Sở Y tế tỉnh Gia Lai tổ chức 3 lớp tập huấn kiến thức, kỹ năng phát hiện và xử trí một số tình huống cấp cứu sản khoa năm 2026.
(GLO)- Từ khâu lựa chọn nguyên liệu, tiếp nhận, sơ chế, chế biến đến chia suất và phục vụ, một suất ăn công nghiệp phải trải qua nhiều công đoạn trước khi đến tay người lao động. Mỗi khâu đều là một mắt xích trong chuỗi bảo đảm an toàn thực phẩm.
(GLO)- Vụ nghi ngờ ngộ độc thực phẩm xảy ra tại Công ty Dệt may Scavi Huế đang được cơ quan chức năng khẩn trương điều tra, truy xuất nguồn gốc thực phẩm và lấy mẫu xét nghiệm. Đến 7 giờ ngày 13-9, đã có 192 người nhập viện, trong đó 11 người đã được xuất viện.
(GLO)- Bộ Y tế mới đây đề xuất mở rộng thêm 129 thuốc dược liệu, thuốc cổ truyền và 35 thuốc có kết hợp dược chất với dược liệu trong danh mục được Quỹ Bảo hiểm y tế (BHYT) chi trả. Thời gian lấy ý kiến đến ngày 18-9.
Sở Y tế TP. Huế yêu cầu tạm ngưng bếp ăn cung cấp suất ăn cho Công ty Scavi Huế để phục vụ điều tra nguyên nhân, trong khi số người phải đến cơ sở y tế sau bữa ăn đã tăng lên hơn 170. Scavi Huế cũng vừa phát thông cáo về sự việc.
Hạch ở cổ là tình trạng khá thường gặp, do phản ứng của miễn dịch và phần lớn không phải dấu hiệu của ung thư. Tuy nhiên, một cục u ở cổ không phải lúc nào cũng là hạch do phản ứng miễn dịch.
Uống 1 ly nước trước ngụm cà phê đầu tiên có thể giúp bù lại lượng nước cơ thể mất đi trong lúc ngủ, thậm chí làm giảm một số khó chịu ở dạ dày do tính axit của cà phê.
(GLO)- Sau phản ánh một số bệnh nhân ung thư phải kẹp 50.000-100.000 đồng vào sổ xạ trị với mong muốn được gọi sớm, Bệnh viện E đã vào cuộc xác minh và đề nghị Công an TP. Hà Nội hỗ trợ làm rõ. Bộ Y tế yêu cầu bệnh viện báo cáo kết quả trước ngày 15-9.
Có 5 nhóm bệnh, tật được Thông tư xác định cụ thể, gồm thừa cân, béo phì; tật khúc xạ; cong vẹo cột sống; bệnh răng miệng và rối loạn sức khỏe tâm thần.
(GLO)- Một bé gái 4 tuổi người Jrai, trú tại thôn Ia Kênh (xã Gào, tỉnh Gia Lai) vừa tử vong với các triệu chứng của bệnh dại. Đáng chú ý, trước đó bệnh nhi thường xuyên ôm ấp, chơi và ngủ cùng 3 con mèo con, trong đó 2 con lần lượt chết bất thường.
(GLO)- Hội Bảo trợ bệnh nhân nghèo tỉnh Gia Lai phối hợp với Bệnh viện Đa khoa Trung tâm tỉnh Gia Lai đang triển khai Chương trình khám sàng lọc mắt miễn phí và hỗ trợ nhân đạo phẫu thuật đục thủy tinh thể cho người dân phía Đông tỉnh từ ngày 8 đến 30-9-2026.
(GLO)- Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm (ATVSTP) tỉnh Gia Lai cảnh báo nguy cơ ô nhiễm vi sinh vật tại các cơ sở kinh doanh bánh mì, đặc biệt đối với patê và sốt bơ trứng; đồng thời đề nghị các cơ sở nghiêm túc thực hiện biện pháp phòng ngừa, kiểm soát trong chế biến, bảo quản và kinh doanh.
(GLO)- Từ ngày 9 đến 11-9, Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm tỉnh Gia Lai tổ chức khảo sát, đánh giá sơ bộ điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm (ATTP) tại 20 cơ sở kinh doanh bánh mì được các xã, phường đề xuất tham gia mô hình điểm “Bánh mì an toàn Gia Lai”.
(GLO)- Ngày 8-9, Trung tâm Y tế Chư Prông phối hợp với Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Gia Lai xác minh trường hợp bé trai tử vong nghi mắc bệnh dại tại làng Đoàn Kết Ó-Kly (xã Ia Tôr, tỉnh Gia Lai).
Khi nào nên kiểm tra chức năng thận không chỉ phụ thuộc vào tuổi mà còn cả bệnh lý đang mắc và các yếu tố nguy cơ khác. Đặc biệt, người mắc tiểu đường, huyết áp cao, bệnh tim mạch cần kiểm tra sớm hơn.
(GLO)- Trước nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng cao, việc Bệnh viện Đa khoa (BVĐK) trung tâm tỉnh Gia Lai (phường Quy Nhơn) từng bước làm chủ các kỹ thuật chuyên sâu.
Rạng sáng 6-9, một ca sinh đã diễn ra an toàn trong vòng 20 phút, trên chuyến bay từ Đan Mạch đến TPHCM. Một số hành khách là nhân viên y tế, trong đó có bác sĩ Hồ Khánh Thành (Bệnh viện Chợ Rẫy), đã góp sức mang đến kết quả ý nghĩa này.
(GLO)- Trước diễn biến phức tạp của dịch bệnh sốt xuất huyết, Sở Y tế tỉnh Gia Lai dự báo 11 xã, phường có nguy cơ gia tăng và có thể là khu vực trọng điểm của dịch bệnh, gồm: Chư Păh, Đak Đoa, Biển Hồ, Ia Nan, Thống Nhất, An Phú, Ia Boòng, Pleiku, Đức Cơ, Chư Sê, Ia Dơk.
(GLO)- Từ ngày 4 đến 28-9, UBND xã Ia Dom (tỉnh Gia Lai) phối hợp với Trung tâm Y tế Đức Cơ triển khai chương trình khám sức khỏe định kỳ, sàng lọc miễn phí và lập hồ sơ sức khỏe điện tử cho người dân trên địa bàn.
Nói đến giấc ngủ, nhiều người thường chú trọng ngủ đủ giấc, với mục tiêu khoảng 8 tiếng mỗi đêm. Tuy nhiên, điều ít ai chú ý là thời điểm đi ngủ cũng rất quan trọng đối với sức khỏe, đặc biệt là huyết áp.
(GLO)- Chiều 5-9, tại phường Hội Phú, Bệnh viện Hùng Vương Gia Lai và Bệnh viện Mắt Cao Nguyên tổ chức ký kết hợp đồng hợp tác, hỗ trợ chuyên môn nhằm phát huy thế mạnh của hai đơn vị.
(GLO)- Sau hơn 1 năm thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, ngành Y tế Gia Lai đang từng bước phát triển theo hướng chất lượng, chuyên sâu và hiện đại.
