(GLO)- Luật Phòng bệnh có hiệu lực từ ngày 1-7-2026, tạo cơ sở pháp lý quan trọng để nâng cao hiệu quả công tác phòng bệnh, bảo vệ, chăm sóc sức khỏe nhân dân.
Phóng viên Báo và phát thanh, truyền hình Gia Lai đã có cuộc trao đổi với ông Lê Quang Hùng - Giám đốc Sở Y tế về việc triển khai đưa Luật vào thực tiễn.
* Thưa ông, Luật Phòng bệnh có hiệu lực sẽ mang lại những lợi ích gì cho người dân?
Giám đốc Sở Y tế Lê Quang Hùng. Ảnh: N.N
- Trước hết, tôi cho rằng đây không phải là sự chuyển đổi theo hướng coi nhẹ khám bệnh, chữa bệnh, mà là xác lập đúng vị trí của phòng bệnh trong toàn bộ hệ thống chăm sóc sức khỏe.
Nguyên tắc được Luật khẳng định là “phòng bệnh chủ động là chính, người dân là chủ thể trung tâm”, gắn với bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe toàn diện, liên tục theo vòng đời.
So với pháp luật trước đây chủ yếu điều chỉnh về phòng - chống bệnh truyền nhiễm, Luật mới đã mở rộng sang phòng - chống bệnh không lây nhiễm, rối loạn tâm thần, dinh dưỡng trong phòng bệnh và các điều kiện bảo đảm.
Lợi ích trực tiếp đối với người dân mà Luật mang lại là cơ hội được tiếp cận sớm hơn với hoạt động tư vấn, giám sát, khám sàng lọc, phát hiện nguy cơ và quản lý sức khỏe ngay tại cộng đồng.
Một điểm rất đáng chú ý là người dân được hưởng chính sách khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí ít nhất mỗi năm 1 lần theo nhóm đối tượng và lộ trình ưu tiên.
Đối với Gia Lai, ý nghĩa càng rõ hơn vì Luật xác định ưu tiên trong tiếp cận dịch vụ phòng bệnh đối với người dân tộc thiểu số, phụ nữ, trẻ em sinh sống tại khu vực biên giới, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, vùng có điều kiện KT-XH khó khăn, đặc biệt khó khăn.
Điều quan trọng nhất là đưa dịch vụ phòng bệnh đến gần với người dân hơn, phát hiện nguy cơ sớm hơn, quản lý liên tục hơn và giảm tình trạng chỉ tiếp cận hệ thống y tế khi bệnh đã nặng.
* Ông có thể cho biết, với yêu cầu tăng cường dự phòng theo Luật mới, ngành Y tế tỉnh sẽ có những điều chỉnh gì về nhân lực, cơ sở vật chất và phương thức hoạt động của hệ thống y tế cơ sở?
- Tăng cường dự phòng không có nghĩa là xem nhẹ khám bệnh, chữa bệnh. Yêu cầu đặt ra là phải tổ chức hệ thống cân đối và liên tục hơn giữa phòng bệnh, phát hiện sớm, quản lý tại cộng đồng và điều trị.
Với định hướng đó, y tế cơ sở, nhất là trạm y tế cấp xã, phải được củng cố để người dân có thể tiếp cận các dịch vụ thiết yếu ngay từ nơi sinh sống.
Về nhân lực, chúng tôi sẽ rà soát vị trí việc làm, cơ cấu và năng lực thực tế của cơ sở y tế dự phòng, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh và trạm y tế.
Bên cạnh đó, tập trung đào tạo các năng lực trực tiếp phục vụ Luật Phòng bệnh như: giám sát, cảnh báo và xử lý dịch; tiêm chủng; sàng lọc, tư vấn, theo dõi bệnh không lây nhiễm; phát hiện sớm, theo dõi rối loạn tâm thần tại cộng đồng; dinh dưỡng và truyền thông sức khỏe.
Về cơ sở vật chất, trang thiết bị, ngành sẽ đánh giá theo chức năng của từng tuyến, ưu tiên những điều kiện thiết yếu phục vụ giám sát, tiêm chủng, xét nghiệm, sàng lọc, quản lý bệnh tại cộng đồng và đáp ứng dịch.
Về phương thức hoạt động, hệ thống phải chuyển từ thụ động chờ người bệnh đến sang chủ động giám sát nguy cơ, sàng lọc, lập kế hoạch quản lý và theo dõi liên tục. Cơ sở y tế dự phòng và cơ sở khám bệnh, chữa bệnh phải phối hợp, không tách rời.
Bác sĩ Trung tâm Y tế Ia Grai thăm khám, sàng lọc sức khỏe cho người cao tuổi trên địa bàn. Ảnh: N.N
* Để Luật Phòng bệnh thực sự đi vào cuộc sống, ngành Y tế tỉnh sẽ tập trung vào những nhiệm vụ trọng tâm nào trong thời gian tới, thưa ông?
- Ngành Y tế tỉnh đã xác định 6 nhóm nhiệm vụ trọng tâm gắn với sản phẩm, đầu mối và tiến độ cụ thể. Trước hết, ngành sẽ tham mưu UBND tỉnh tổ chức thi hành Luật đồng bộ trên địa bàn; rà soát văn bản, kế hoạch, quy trình hiện hành; theo dõi đầy đủ các nghị định, thông tư hướng dẫn để triển khai đúng thẩm quyền.
Cùng với đó là phổ biến Luật theo hướng ngắn gọn, dễ hiểu, đúng đối tượng, phù hợp với đặc điểm văn hóa và ngôn ngữ tại từng địa bàn.
Tiếp đó, củng cố hệ thống giám sát trong toàn bộ phạm vi Luật; riêng đối với bệnh truyền nhiễm phải nâng cao năng lực đánh giá nguy cơ, cảnh báo, điều tra, xử lý ổ dịch và báo cáo kịp thời cho chính quyền cùng cấp.
Ngành tiếp tục củng cố y tế cơ sở để thực hiện phát hiện sớm, tư vấn, theo dõi và quản lý bệnh không lây nhiễm; phát hiện sớm và theo dõi rối loạn tâm thần tại cộng đồng; giám sát, tư vấn và can thiệp dinh dưỡng theo nhóm đối tượng.
Tiếp tục chuẩn hóa hoạt động tiêm chủng và xét nghiệm; bảo đảm cơ sở đủ điều kiện, hoạt động đúng phạm vi chuyên môn, thực hiện đầy đủ chế độ báo cáo; kiểm soát đồng thời an toàn sinh học và an ninh sinh học.
UBND các cấp có trách nhiệm chỉ đạo tổ chức tiêm chủng, còn ngành y tế phải tham mưu và tổ chức chuyên môn đúng quy định. Chuẩn bị các điều kiện để thực hiện chính sách khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí theo phạm vi, nhóm đối tượng, lộ trình ưu tiên, cơ sở tổ chức khám và nguồn kinh phí do Chính phủ quy định.
Đồng thời, bảo đảm các điều kiện nền tảng để triển khai Luật Phòng bệnh gồm: nhân lực, ngân sách, thuốc, hóa chất, thiết bị, cơ sở vật chất và dữ liệu.
Ngành sẽ ưu tiên nhân lực trực tiếp làm chuyên môn tại trạm y tế, y tế dự phòng và địa bàn khó khăn; đồng thời, đẩy mạnh liên thông dữ liệu phòng bệnh, bảo đảm an toàn, bảo mật và phục vụ chỉ đạo dựa trên bằng chứng.
Đối với người bị huyết áp cao, kiểm soát huyết áp không chỉ phụ thuộc vào thuốc mà còn chịu ảnh hưởng đáng kể từ lối sống. Sau 20 giờ, một số thói quen tưởng vô hại nhưng có thể khiến huyết áp khó kiểm soát hơn.
(GLO)- Theo thông báo của UBND phường Pleiku (tỉnh Gia Lai), từ ngày 13-7-2026, toàn bộ hoạt động của Trạm Y tế phường sẽ được tập trung tại địa chỉ số 06 Phan Đình Phùng nhằm tạo thuận lợi cho người dân trong khám chữa bệnh và sử dụng các dịch vụ y tế.
(GLO)- Ngày 8-7, lãnh đạo Bệnh viện Đa khoa Trung tâm tỉnh Gia Lai và Bệnh viện Tim Hà Nội ký kết biên bản ghi nhớ hỗ trợ chuyên môn và hợp tác phát triển y tế nhằm hướng tới nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh tim mạch ngay tại địa phương.
(GLO)- Sở Y tế tỉnh Gia Lai cho biết vừa ghi nhận 1 ca tử vong do sốt xuất huyết (SXH) tại thôn Tiên Sơn 2, xã Biển Hồ. Trường hợp tử vong là anh L.V.P (SN 1999) mắc SXH và tiền sử có mắc bệnh đái tháo đường type 2. Đây là ca tử vong đầu tiên do SXH trong năm 2026.
(GLO)- Sau khi bị cu li cắn, 1 người đàn ông ở xã Kon Gang (tỉnh Gia Lai) đã bị sốc phản vệ do huyết thanh phải nhập viện cấp cứu trong tình trạng nguy hiểm.
(GLO)- Tháng 7-2026, Bệnh viện Sản - Nhi tỉnh Gia Lai chính thức đi vào hoạt động. Đây không chỉ là bước kiện toàn hệ thống y tế chuyên sâu mà còn đáp ứng mong mỏi từ lâu của người dân về một cơ sở y tế đồng bộ trong chăm sóc sức khỏe bà mẹ và trẻ em.
Một số bất thường ở cổ có thể là biểu hiện của bướu giáp, nhân giáp hay ung thư tuyến giáp. Các dấu hiệu này đôi khi khá kín đáo nên dễ bị bỏ qua, thậm chí nhầm những vấn đề sức khỏe thông thường khác.
(GLO)- Bệnh viện Tâm thần kinh Pleiku (phường Pleiku, tỉnh Gia Lai) đang điều trị hơn 70 bệnh nhân nội trú, trong đó có trên 20 trường hợp bị rối loạn tâm thần do sử dụng các chất gây ảo giác, đặc biệt là ma túy. Đáng lo ngại, khoảng một nửa số bệnh nhân này dưới 25 tuổi.
(GLO)- Theo kế hoạch triển khai thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026-2035 trên địa bàn tỉnh, giai đoạn I (2026-2030), Gia Lai phấn đấu tỷ lệ người dân được lập Sổ sức khỏe điện tử và quản lý sức khỏe theo vòng đời đạt 100%.
Nghiên cứu được công bố trên Clinical Gastroenterology and Hepatology cho thấy việc tiêu thụ cà phê có liên quan đến nguy cơ mắc các bệnh gan thấp hơn, bao gồm xơ gan, ung thư gan, tử vong do bệnh gan.
(GLO)- Những ngày qua, xã Đak Đoa (tỉnh Gia Lai) đang khẩn trương tiêm vắc xin phòng bệnh dại trên đàn chó, mèo, đồng thời tăng cường các biện pháp khoanh vùng, kiểm soát dịch bệnh.
(GLO)- Chương trình thử nghiệm điều trị cho đợt bùng phát Ebola chủng Bundibugyo vừa chính thức bắt đầu tại CHDC Congo, cho thấy nỗ lực kiểm soát dịch bệnh tại quốc gia này khi số ca mắc và tử vong vẫn tiếp tục tăng nhanh.
(GLO)- Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế) vừa quyết định đình chỉ lưu hành trên toàn quốc, thu hồi và tiêu hủy 2 lô kem bôi da thảo mộc Young rau má và sữa rửa tay hương đào Dr. Clean do có công thức không đúng như hồ sơ đã công bố.
Nhiều người khi được chẩn đoán thoái hóa khớp gối thường lo lắng 'liệu có nên tiếp tục đi bộ, đi nhiều có làm khớp gối mòn nhanh hơn không?'. Với nỗi lo trên nhiều người hạn chế đi bộ, chọn ngồi và nằm nghỉ ngơi nhiều hơn.
(GLO)- Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế) vừa yêu cầu đình chỉ lưu hành và thu hồi trên phạm vi toàn quốc 4 sản phẩm dầu gội chứa Clotrimazole do không còn đáp ứng quy định của Hiệp định Mỹ phẩm ASEAN.
(GLO)- UBND tỉnh Gia Lai vừa ban hành Kế hoạch số 250/KH-UBND về tổng rà soát kiểm tra, phát hiện, xử lý vi phạm pháp luật liên quan đến an toàn thực phẩm trên địa bàn tỉnh.
(GLO)- Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế) vừa có quyết định đình chỉ lưu hành và thu hồi trên toàn quốc dầu gội bồ kết thảo dược và dầu xả nha đam gừng dừa của nhãn hàng Hoa Xứ Lạng.
Các nhà khoa học chỉ ra rằng, tồn tại mối liên quan giữa tình trạng ngủ kém và nguy cơ ung thư ở người dưới 50 tuổi trên toàn cầu, theo kết quả từ 2 nghiên cứu quy mô lớn.
(GLO)- Ngày 25-6, Sở Y tế tỉnh Gia Lai tổ chức cuộc họp trực tuyến triển khai Quyết định số 47/2025/QĐ-UBND ngày 24-11-2025 của UBND tỉnh quy định phân cấp thẩm quyền quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm (ATTP) thuộc lĩnh vực y tế.
(GLO)- Uống quá ít nước, uống quá nhiều cùng lúc hoặc chỉ đợi đến khi khát mới uống đều có thể ảnh hưởng đến sức khỏe. Duy trì thói quen bổ sung nước khoa học sẽ giúp cơ thể ổn định thân nhiệt, tăng cường sức bền và phòng tránh các tác động của thời tiết nắng nóng.
(GLO)- Cộng đồng Kinh tế các quốc gia Tây Phi (ECOWAS) đang tăng cường các biện pháp chuẩn bị và phòng ngừa nhằm giảm nguy cơ dịch bệnh Ebola xâm nhập khu vực này.
(GLO)- UBND xã Đak Đoa (tỉnh Gia Lai) cho biết: Trên địa bàn xã vừa ghi nhận 1 trường hợp tử vong do bệnh dại. Nạn nhân bị chó cắn vào cuối tháng 5-2026, phát bệnh và tử vong vào ngày 20-6 vừa qua.
(GLO)- Theo các quyết định vừa được Bộ Y tế phê duyệt, nhiều bệnh viện tuyến Trung ương như Bạch Mai, Việt Đức, K, Trung ương Quân đội 108, Viện Huyết học và Truyền máu Trung ương... đã áp dụng giá dịch vụ khám, chữa bệnh mới với mức tăng khoảng 4%, do chi phí quản lý được đưa vào cơ cấu giá.
Bàn chân là một trong những bộ phận dễ gặp biến chứng nhất ở người mắc tiểu đường. Khi lượng đường trong máu tăng cao trong thời gian dài, các dây thần kinh và mạch máu sẽ bị tổn thương và làm giảm cảm giác ở bàn chân.
