(GLO)- Luật Phòng bệnh có hiệu lực từ ngày 1-7-2026, tạo cơ sở pháp lý quan trọng để nâng cao hiệu quả công tác phòng bệnh, bảo vệ, chăm sóc sức khỏe nhân dân.
Phóng viên Báo và phát thanh, truyền hình Gia Lai đã có cuộc trao đổi với ông Lê Quang Hùng - Giám đốc Sở Y tế về việc triển khai đưa Luật vào thực tiễn.
* Thưa ông, Luật Phòng bệnh có hiệu lực sẽ mang lại những lợi ích gì cho người dân?
Giám đốc Sở Y tế Lê Quang Hùng. Ảnh: N.N
- Trước hết, tôi cho rằng đây không phải là sự chuyển đổi theo hướng coi nhẹ khám bệnh, chữa bệnh, mà là xác lập đúng vị trí của phòng bệnh trong toàn bộ hệ thống chăm sóc sức khỏe.
Nguyên tắc được Luật khẳng định là “phòng bệnh chủ động là chính, người dân là chủ thể trung tâm”, gắn với bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe toàn diện, liên tục theo vòng đời.
So với pháp luật trước đây chủ yếu điều chỉnh về phòng - chống bệnh truyền nhiễm, Luật mới đã mở rộng sang phòng - chống bệnh không lây nhiễm, rối loạn tâm thần, dinh dưỡng trong phòng bệnh và các điều kiện bảo đảm.
Lợi ích trực tiếp đối với người dân mà Luật mang lại là cơ hội được tiếp cận sớm hơn với hoạt động tư vấn, giám sát, khám sàng lọc, phát hiện nguy cơ và quản lý sức khỏe ngay tại cộng đồng.
Một điểm rất đáng chú ý là người dân được hưởng chính sách khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí ít nhất mỗi năm 1 lần theo nhóm đối tượng và lộ trình ưu tiên.
Đối với Gia Lai, ý nghĩa càng rõ hơn vì Luật xác định ưu tiên trong tiếp cận dịch vụ phòng bệnh đối với người dân tộc thiểu số, phụ nữ, trẻ em sinh sống tại khu vực biên giới, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, vùng có điều kiện KT-XH khó khăn, đặc biệt khó khăn.
Điều quan trọng nhất là đưa dịch vụ phòng bệnh đến gần với người dân hơn, phát hiện nguy cơ sớm hơn, quản lý liên tục hơn và giảm tình trạng chỉ tiếp cận hệ thống y tế khi bệnh đã nặng.
* Ông có thể cho biết, với yêu cầu tăng cường dự phòng theo Luật mới, ngành Y tế tỉnh sẽ có những điều chỉnh gì về nhân lực, cơ sở vật chất và phương thức hoạt động của hệ thống y tế cơ sở?
- Tăng cường dự phòng không có nghĩa là xem nhẹ khám bệnh, chữa bệnh. Yêu cầu đặt ra là phải tổ chức hệ thống cân đối và liên tục hơn giữa phòng bệnh, phát hiện sớm, quản lý tại cộng đồng và điều trị.
Với định hướng đó, y tế cơ sở, nhất là trạm y tế cấp xã, phải được củng cố để người dân có thể tiếp cận các dịch vụ thiết yếu ngay từ nơi sinh sống.
Về nhân lực, chúng tôi sẽ rà soát vị trí việc làm, cơ cấu và năng lực thực tế của cơ sở y tế dự phòng, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh và trạm y tế.
Bên cạnh đó, tập trung đào tạo các năng lực trực tiếp phục vụ Luật Phòng bệnh như: giám sát, cảnh báo và xử lý dịch; tiêm chủng; sàng lọc, tư vấn, theo dõi bệnh không lây nhiễm; phát hiện sớm, theo dõi rối loạn tâm thần tại cộng đồng; dinh dưỡng và truyền thông sức khỏe.
Về cơ sở vật chất, trang thiết bị, ngành sẽ đánh giá theo chức năng của từng tuyến, ưu tiên những điều kiện thiết yếu phục vụ giám sát, tiêm chủng, xét nghiệm, sàng lọc, quản lý bệnh tại cộng đồng và đáp ứng dịch.
Về phương thức hoạt động, hệ thống phải chuyển từ thụ động chờ người bệnh đến sang chủ động giám sát nguy cơ, sàng lọc, lập kế hoạch quản lý và theo dõi liên tục. Cơ sở y tế dự phòng và cơ sở khám bệnh, chữa bệnh phải phối hợp, không tách rời.
Bác sĩ Trung tâm Y tế Ia Grai thăm khám, sàng lọc sức khỏe cho người cao tuổi trên địa bàn. Ảnh: N.N
* Để Luật Phòng bệnh thực sự đi vào cuộc sống, ngành Y tế tỉnh sẽ tập trung vào những nhiệm vụ trọng tâm nào trong thời gian tới, thưa ông?
- Ngành Y tế tỉnh đã xác định 6 nhóm nhiệm vụ trọng tâm gắn với sản phẩm, đầu mối và tiến độ cụ thể. Trước hết, ngành sẽ tham mưu UBND tỉnh tổ chức thi hành Luật đồng bộ trên địa bàn; rà soát văn bản, kế hoạch, quy trình hiện hành; theo dõi đầy đủ các nghị định, thông tư hướng dẫn để triển khai đúng thẩm quyền.
Cùng với đó là phổ biến Luật theo hướng ngắn gọn, dễ hiểu, đúng đối tượng, phù hợp với đặc điểm văn hóa và ngôn ngữ tại từng địa bàn.
Tiếp đó, củng cố hệ thống giám sát trong toàn bộ phạm vi Luật; riêng đối với bệnh truyền nhiễm phải nâng cao năng lực đánh giá nguy cơ, cảnh báo, điều tra, xử lý ổ dịch và báo cáo kịp thời cho chính quyền cùng cấp.
Ngành tiếp tục củng cố y tế cơ sở để thực hiện phát hiện sớm, tư vấn, theo dõi và quản lý bệnh không lây nhiễm; phát hiện sớm và theo dõi rối loạn tâm thần tại cộng đồng; giám sát, tư vấn và can thiệp dinh dưỡng theo nhóm đối tượng.
Tiếp tục chuẩn hóa hoạt động tiêm chủng và xét nghiệm; bảo đảm cơ sở đủ điều kiện, hoạt động đúng phạm vi chuyên môn, thực hiện đầy đủ chế độ báo cáo; kiểm soát đồng thời an toàn sinh học và an ninh sinh học.
UBND các cấp có trách nhiệm chỉ đạo tổ chức tiêm chủng, còn ngành y tế phải tham mưu và tổ chức chuyên môn đúng quy định. Chuẩn bị các điều kiện để thực hiện chính sách khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí theo phạm vi, nhóm đối tượng, lộ trình ưu tiên, cơ sở tổ chức khám và nguồn kinh phí do Chính phủ quy định.
Đồng thời, bảo đảm các điều kiện nền tảng để triển khai Luật Phòng bệnh gồm: nhân lực, ngân sách, thuốc, hóa chất, thiết bị, cơ sở vật chất và dữ liệu.
Ngành sẽ ưu tiên nhân lực trực tiếp làm chuyên môn tại trạm y tế, y tế dự phòng và địa bàn khó khăn; đồng thời, đẩy mạnh liên thông dữ liệu phòng bệnh, bảo đảm an toàn, bảo mật và phục vụ chỉ đạo dựa trên bằng chứng.
(GLO)- Tại các buôn làng vùng sâu của tỉnh Gia Lai, đội ngũ y tế cơ sở vẫn kiên trì “đi từng ngõ, gõ từng nhà” tiêm chủng cho trẻ. Những mũi tiêm ấy chính là “lá chắn” an toàn bảo vệ sức khỏe trẻ em, dựng hàng rào miễn dịch vững chắc cho cộng đồng.
(GLO)- Đây là một trong các mục tiêu đặt ra trong Kế hoạch triển khai các hoạt động can thiệp giảm thiểu tử vong trẻ em dưới 5 tuổi giai đoạn 2026-2030 trên địa bàn tỉnh do UBND tỉnh Gia Lai ban hành ngày 6-10-2026.
(GLO)- Với nguyên tắc lấy người bệnh làm trung tâm, Bệnh viện Đa khoa Gia Lai (phường Pleiku) đã nỗ lực triển khai thành công nhiều kỹ thuật cao trước đây vốn chỉ thực hiện ở bệnh viện tuyến Trung ương.
Bệnh thận thường tiến triển âm thầm và nhiều người chỉ phát hiện khi chức năng thận đã suy giảm đáng kể. Tuy nhiên, một thay đổi dễ nhận thấy khi đi tiểu có thể là dấu hiệu cần lưu ý.
(GLO)- Bộ Y tế đề xuất kéo dài thời hạn sử dụng giấy chuyển viện từ 10 lên 20 ngày, đồng thời mở rộng hình thức sử dụng phiếu điện tử trên VNeID, giúp người bệnh thuận tiện hơn khi khám chữa bệnh bảo hiểm y tế (BHYT).
(GLO)- Việt Nam phấn đấu đáp ứng khoảng 20% nhu cầu nguyên liệu làm thuốc phục vụ sản xuất trong nước vào năm 2030; đồng thời phát triển công nghiệp hóa dược, nâng cao năng lực nghiên cứu và từng bước làm chủ công nghệ sản xuất.
(GLO)- Chiều 9-10, tại phường Pleiku, Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm tỉnh Gia Lai tổ chức hội nghị tập huấn về công tác bảo đảm an toàn thực phẩm cho các cơ sở tham gia mô hình điểm “Bánh mì an toàn” năm 2026.
(GLO)- Bệnh viện Đa khoa Trung tâm tỉnh Gia Lai vừa thực hiện thành công kỹ thuật phẫu thuật cầu nối động mạch vành không sử dụng tuần hoàn ngoài cơ thể (OPCAB) cứu sống 1 bệnh nhân mắc dị tật động mạch vành bẩm sinh cực kỳ hiếm gặp.
(GLO)- Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế) vừa yêu cầu đình chỉ lưu hành, thu hồi trên toàn quốc sản phẩm xịt dưỡng tóc hương nước hoa Diary Hair Perfume With Vitamin Love Story In Seoul do nhãn sản phẩm ghi công dụng không đúng với hồ sơ đã được phê duyệt và không đúng bản chất sản phẩm.
(GLO)- Trong 2 ngày 6 và 7-10, tại phường Pleiku, Viện Vệ sinh Dịch tễ Tây Nguyên phối hợp với Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Gia Lai tổ chức Hội thảo chuyên đề “Xét nghiệm huyết thanh học HIV” với sự tham gia của hơn 60 cán bộ y tế trên địa bàn tỉnh.
Có một số niềm tin cho rằng chỉ cần không ăn bánh kẹo, hạn chế đường và không uống nước ngọt là có thể tránh được tiền tiểu đường. Tuy nhiên, cách hiểu này chưa hoàn toàn đúng.
(GLO)- Một ngày làm việc của dân văn phòng thường bắt đầu bằng việc ngồi trên phương tiện di chuyển, tiếp đó là nhiều giờ trước máy tính, các cuộc họp, ăn trưa và kết thúc bằng thời gian ngồi xem điện thoại, tivi. Với không ít người, tổng thời gian ở trạng thái ít vận động có thể kéo dài 8-10 giờ.
Nước súc miệng càng cay có thực sự càng sạch? Tiến sĩ - bác sĩ nha khoa chỉ cách lựa chọn và sử dụng nước súc miệng đúng để chăm sóc răng miệng hiệu quả.
(GLO)- Ngày 1 và 2-10, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (Sở Y tế tỉnh Gia Lai) tổ chức giám sát, hỗ trợ phòng, chống sốt xuất huyết tại các xã Kon Gang, Đak Đoa, Ia Nan, Đức Cơ nhằm đánh giá tình hình dịch bệnh và hỗ trợ chuyên môn trong phòng, chống dịch, hạn chế nguy cơ phát sinh và lan rộng.
(GLO)- Bộ Y tế yêu cầu các địa phương tăng cường kiểm tra, truy xuất nguồn gốc An cung ngưu hoàng hoàn, xử lý nghiêm sản phẩm nghi giả, không rõ nguồn gốc và quảng cáo sai công dụng.
(GLO)- Thời tiết giao mùa, nhiệt độ thay đổi nhanh khiến cơ thể phải liên tục thích nghi, làm tăng nguy cơ mắc bệnh hô hấp và khiến một số bệnh nền diễn biến nặng hơn, nhất là ở trẻ nhỏ và người cao tuổi.
(GLO)- Sở Y tế tỉnh Gia Lai cho biết vừa ghi nhận thêm 1 trường hợp mắc bệnh Whitmore do vi khuẩn Burkholderia pseudomallei, nâng tổng số trường hợp nhiễm bệnh này từ đầu năm 2026 đến nay lên 3 ca, không có trường hợp tử vong.
(GLO)- Hà Nội thí điểm hỗ trợ thủ tục đăng ký khai sinh tại Bệnh viện Phụ sản Hà Nội trong 3 tháng cuối năm 2026. Cha mẹ có thể kê khai, nộp hồ sơ trực tuyến ngay tại bệnh viện.
Nhịn ăn, uống ít nước đang được một số nhóm ‘dưỡng sinh’ quảng bá như cách "chữa bách bệnh". Các bác sĩ khuyến cáo người dân cần xem xét kỹ bằng chứng, lợi ích và những nguy cơ thực tế trước khi áp dụng.
(GLO)- Bộ Y tế đang lấy ý kiến dự thảo nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 188/2025/NĐ-CP quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Bảo hiểm y tế (BHYT).
(GLO)- Từ ngày 28 đến 30-9, Đoàn Kinh tế - Quốc phòng 74 (Binh đoàn 15) tổ chức khám sức khỏe đầu năm học 2026-2027 cho 520 trẻ em tại các điểm Trường Mầm non Hoa Hồng (xã Ia Dơk, tỉnh Gia Lai).
(GLO)- Một vụ nghi ngộ độc thực phẩm xảy ra thường kéo theo nhiều lực lượng cùng tham gia, từ cơ sở y tế, chính quyền địa phương đến cơ quan chuyên môn về an toàn thực phẩm và công an. Việc xác định ai chủ trì điều tra, cũng như thời điểm có kết luận vừa được TP. Hồ Chí Minh quy định cụ thể.
(GLO)- An cung ngưu hoàng hoàn từ lâu được truyền miệng như một “thần dược” phòng và cấp cứu đột quỵ. Tuy nhiên, các bác sĩ cảnh báo việc tự ý sử dụng có thể khiến người bệnh bỏ lỡ thời gian vàng, thậm chí làm tình trạng nặng hơn.
