Ngồi lặng lẽ bên ngoài hành lang bệnh viện, chị Rơ Mah Ong (xã Ia Grai) không giấu được nỗi xót xa. Chị kể, con trai chị mới 17 tuổi, đã nghỉ học từ lâu, thường xuyên giao du với bạn bè xấu.
Đến khi cháu xuất hiện các biểu hiện mất ngủ kéo dài, kích động, đập phá tài sản và có dấu hiệu rối loạn tâm thần thì gia đình mới phát hiện cháu sử dụng chất gây nghiện.
“Cả tháng nay tôi phải quanh quẩn ở bệnh viện chăm con. Cháu vẫn chưa ổn định hoàn toàn. Chỉ vì những phút nông nổi mà giờ gia đình phải gánh chịu hậu quả quá lớn” - chị Rơ Mah Ong nghẹn ngào nói.
Nỗi đau ấy cũng đang hiện hữu trong gia đình chị Đinh H’Dự (xã Đức Cơ). Con trai chị mới 18 tuổi, phải nhập viện điều trị vì rối loạn tâm thần do sử dụng chất gây ảo giác.
“Cháu không còn nhận ra người thân, thường xuyên bỏ nhà đi lang thang. Hơn một tháng qua, tôi phải ở tại bệnh viện chăm sóc con. Mong rằng không gia đình nào rơi vào hoàn cảnh như chúng tôi” - chị chia sẻ.
Còn với chị Ksor Noan (xã Ia O), việc đưa con trai 19 tuổi vào bệnh viện điều trị phải nhờ đến sự hỗ trợ của lực lượng công an địa phương. Người con vốn là lao động chính trong gia đình có cha đau ốm nằm liệt giường nhiều năm, nhưng sau khi sử dụng chất gây ảo giác đã trở nên hung hãn, thường xuyên la hét, hành hung người thân và gây mất an ninh trật tự trong khu dân cư.
Những câu chuyện người trẻ rối loạn tâm thần và hành vi do sử dụng chất gây ảo giác không còn là cá biệt mà đang trở thành thực trạng đáng lo ngại. Theo bác sĩ CKII Đồng Vĩnh Thanh - Phó Giám đốc Bệnh viện Tâm thần kinh Pleiku, trong những năm gần đây, tình trạng sử dụng ma túy có nhiều diễn biến phức tạp, đặc biệt là sự xuất hiện ngày càng nhiều các loại ma túy tổng hợp với mức độ nguy hại cao.
Các loại thuốc phiện, cần sa, ma túy tổng hợp, thuốc lắc và nhiều chất hướng thần mới đang trở thành nguyên nhân hàng đầu gây ra các rối loạn tâm thần liên quan đến ma túy.
Nhiều trường hợp chỉ sau một thời gian ngắn sử dụng đã xuất hiện các triệu chứng loạn thần cấp tính, trong khi một số trường hợp khác để lại di chứng tâm thần kéo dài, ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống và khả năng tái hòa nhập cộng đồng.
“Phần lớn bệnh nhân nhập viện trong tình trạng rối loạn tâm thần nặng với các biểu hiện như hoang tưởng, ảo giác, kích động, mất kiểm soát hành vi, rối loạn cảm xúc, mất ngủ kéo dài, thậm chí có những trường hợp gây nguy hiểm cho bản thân và những người xung quanh.
Đáng lo ngại hơn, tình trạng này đang có xu hướng trẻ hóa, nhiều bệnh nhân còn ở độ tuổi thiếu niên hoặc lao động trẻ, đặc biệt là ở vùng sâu vùng xa” - bác sĩ Thanh cho biết.
Thực tế điều trị tại Bệnh viện Tâm thần kinh Pleiku cho thấy, số lượng bệnh nhân nhập viện do rối loạn tâm thần liên quan đến ma túy gia tăng qua từng năm. Không ít bệnh nhân đã phải điều trị nhiều đợt do tái sử dụng ma túy sau khi xuất viện.
Bên cạnh đó, quá trình điều trị cũng gặp nhiều khó khăn bởi bệnh nhân thường thiếu hợp tác, gia đình mặc cảm, giấu bệnh hoặc chưa nhận thức đầy đủ về mức độ nguy hiểm của việc sử dụng các chất gây nghiện.
Bác sĩ Thanh khuyến cáo: Để hạn chế tình trạng trên, người dân cần nâng cao nhận thức về tác hại của ma túy, đặc biệt là các loại ma túy tổng hợp và chất hướng thần mới. Gia đình cần quan tâm, quản lý và giáo dục con em, kịp thời phát hiện các dấu hiệu bất thường về tâm lý, hành vi để đưa người bệnh đến cơ sở y tế chuyên khoa thăm khám và điều trị sớm.
Đồng thời, các cấp chính quyền cần tăng cường công tác tuyên truyền về phòng, chống ma túy, quản lý đối tượng có nguy cơ cao và hỗ trợ người bệnh trong quá trình cai nghiện, phục hồi chức năng tâm thần.
