Trường Đại học Khoa học tự nhiên (ĐHQG TP. Hồ Chí Minh) vừa được Văn phòng Sáng chế châu Âu (EPO) cấp bằng sáng chế cho công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) hỗ trợ gán nhãn ảnh y tế 3D.
Kết quả này đang thu hút sự quan tâm của giới khoa học và ngành y tế. Đây là bằng sáng chế châu Âu đầu tiên của ĐHQG TP. Hồ Chí Minh trong lĩnh vực AI ứng dụng y học, đánh dấu bước tiến của nghiên cứu khoa học Việt Nam trên trường quốc tế.
Sáng chế có tên "Annotation of Slice Images in Volumetric Medical Images" (Gán nhãn các ảnh lát cắt trong ảnh y tế thể tích), giúp tự động hóa một phần quá trình gán nhãn dữ liệu hình ảnh y khoa 3D.
Đây là công đoạn vốn đòi hỏi nhiều thời gian và sự tham gia trực tiếp của các bác sĩ chuyên khoa khi xây dựng dữ liệu phục vụ đào tạo mô hình AI. Theo nhóm nghiên cứu, công nghệ có thể góp phần nâng cao tốc độ và độ chính xác trong phát triển các hệ thống AI hỗ trợ chẩn đoán hình ảnh.
Tuy nhiên, việc được cấp bằng sáng chế không đồng nghĩa công nghệ sẽ ngay lập tức được sử dụng trong các bệnh viện. Theo thông tin từ ĐHQG TP. Hồ Chí Minh và các chuyên gia, bằng sáng chế chỉ xác lập quyền sở hữu trí tuệ đối với giải pháp công nghệ.
Muốn triển khai trong thực tế, sản phẩm vẫn phải tiếp tục hoàn thiện, được kiểm chứng trên dữ liệu lâm sàng, đánh giá độ chính xác, độ an toàn và khả năng vận hành trong môi trường khám chữa bệnh trước khi đáp ứng các quy định quản lý của từng quốc gia.
Quá trình này thường kéo dài nhiều năm. Sau giai đoạn nghiên cứu, công nghệ cần được thử nghiệm trên quy mô lớn, so sánh với phương pháp hiện hành, đồng thời chứng minh AI chỉ đóng vai trò hỗ trợ bác sĩ thay vì thay thế quyết định chuyên môn. Khi đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn kỹ thuật và pháp lý, hệ thống mới có thể được xem xét đưa vào sử dụng tại các cơ sở y tế.
Các chuyên gia cũng cho rằng, giá trị lớn nhất của bằng sáng chế lần này không chỉ nằm ở khả năng ứng dụng trước mắt mà còn mở ra cơ hội hợp tác quốc tế, chuyển giao công nghệ và thương mại hóa kết quả nghiên cứu.
Đây cũng là nền tảng để các nhóm nghiên cứu trong nước tiếp tục phát triển những giải pháp AI phục vụ chẩn đoán hình ảnh, hỗ trợ điều trị và y học chính xác trong tương lai.
Trong bối cảnh chuyển đổi số ngành y tế đang được thúc đẩy mạnh mẽ, việc Việt Nam sở hữu bằng sáng chế AI y học được châu Âu công nhận được xem là tín hiệu tích cực.
Tuy vậy, từ phòng thí nghiệm đến bệnh viện vẫn là chặng đường đòi hỏi sự phối hợp giữa nhà khoa học, bệnh viện, doanh nghiệp và cơ quan quản lý để bảo đảm công nghệ thực sự mang lại hiệu quả, an toàn cho người bệnh.