Nhiều điểm mới cho người nộp thuế
Theo ông Nguyễn Ngọc Sơn - Phó trưởng Thuế tỉnh, Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 có nhiều điểm mới quan trọng, tác động sâu rộng đến người nộp thuế(NNT) và công tác quản lý thuế.
Đáng chú ý, Luật bổ sung đối tượng NNT là tổ chức, cá nhân nước ngoài có hoạt động kinh doanh hoặc phát sinh thu nhập tại Việt Nam; tổ chức, cá nhân nước ngoài kinh doanh trên nền tảng thương mại điện tử và các nền tảng số khác theo quy định của pháp luật về thuế. Quy định này góp phần hoàn thiện chính sách thuế, tạo môi trường kinh doanh bình đẳng giữa các thành phần kinh tế.
Luật cũng chuẩn hóa mã số thuế của cá nhân, hộ gia đình và hộ kinh doanh (HKD) bằng số định danh cá nhân theo quy định của pháp luật về căn cước, đồng thời thay đổi toàn diện cơ chế quản lý và phương thức kê khai thuế đối với HKD.
Theo đó, đối với thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân, trường hợp HKD tự xác định doanh thu thuộc diện không chịu thuế hoặc không phải nộp thuế thì không phải thông báo doanh thu thực tế phát sinh trong năm với cơ quan thuế.
Trường hợp thuộc diện chịu thuế thì HKD tự xác định số thuế phải nộp. Nếu sử dụng hóa đơn điện tử hoặc hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền có kết nối dữ liệu với cơ quan thuế, hệ thống quản lý thuế sẽ tự động tạo lập tờ khai để hỗ trợ kê khai, tính thuế. Đối với các loại thuế và khoản thu khác, HKD tự xác định nghĩa vụ tài chính theo quy định.
Một điểm mới đáng chú ý khác là đối với sàn thương mại điện tử có chức năng đặt hàng và thanh toán trực tuyến, chủ quản sàn trong và ngoài nước có trách nhiệm khấu trừ, kê khai, nộp thuế thay cho HKD. Cơ chế này giúp giảm đáng kể chi phí tuân thủ thủ tục hành chính, đồng thời tạo điều kiện để HKD chủ động hơn trong việc thực hiện nghĩa vụ thuế.
Luật cũng nâng cao trách nhiệm của cả NNT và cơ quan thuế khi rút ngắn thời hạn khai bổ sung hồ sơ thuế từ 10 năm xuống còn 5 năm kể từ ngày hết hạn nộp hồ sơ của kỳ tính thuế có sai sót. Đồng thời, cho phép gia hạn thời gian nộp hồ sơ trong trường hợp bất khả kháng theo quy định của Chính phủ.
Đặc biệt, Luật bổ sung cơ chế cho phép NNT chủ động giải trình, bổ sung hồ sơ đối với những sai sót liên quan đến thời kỳ đã được thanh tra, kiểm tra nếu làm tăng số thuế phải nộp hoặc giảm số thuế được miễn, giảm, hoàn, khấu trừ hoặc nộp thừa. Quy định này tạo điều kiện để NNT khắc phục sai phạm, giảm thiểu rủi ro pháp lý.
Quá trình nộp thuế cũng thuận tiện hơn khi NNT được nộp tiền theo mã định danh khoản phải nộp do cơ quan thuế cung cấp. Hệ thống quản lý thuế sẽ tự động bù trừ giữa các khoản thuế, tiền chậm nộp và tiền phạt.
Ngoài ra, Luật bổ sung quy định về miễn, giảm thuế; khoanh, xóa tiền thuế nợ; kiểm tra thuế và siết chặt trách nhiệm hoàn thành nghĩa vụ thuế nhằm hạn chế tình trạng chây ỳ, trốn nợ thuế. Quy định về tạm hoãn xuất cảnh cũng được cụ thể hóa đối với chủ sở hữu hưởng lợi của DN bị cưỡng chế thuế, chủ HKD, cá nhân và người đại diện theo pháp luật của tổ chức không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký nhưng chưa hoàn thành nghĩa vụ thuế.
Nâng cao hiệu quả quản lý thuế
Đối với cơ quan thuế, Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 thúc đẩy mạnh mẽ chuyển đổi số trong quản lý thông qua việc tự động hóa các khâu từ tạo lập tờ khai, nộp thuế theo mã định danh đến bù trừ, hoàn thuế, miễn, giảm thuế trên cơ sở dữ liệu và tiêu chí quản lý rủi ro.
Trách nhiệm công vụ của cán bộ thuế cũng được nâng cao khi công chức thanh tra, kiểm tra thuế phải chịu trách nhiệm đối với những sai sót chưa được phát hiện đầy đủ trong quá trình kiểm tra hồ sơ giải trình của NNT.
Đồng thời, cơ quan thuế phải tự xác định và thông báo tiền chậm nộp cho NNT sau 30 ngày kể từ ngày NNT đã nộp đủ tiền thuế, tiền phạt nhưng trước đó chưa xác định được số tiền chậm nộp. Quy định này góp phần nâng cao trách nhiệm thực thi công vụ, hạn chế tình trạng nhũng nhiễu.
Ông Lê Minh Nhựt - Trưởng Thuế tỉnh - cho biết: Ngay sau khi Luật có hiệu lực, Thuế tỉnh đã quán triệt nội dung mới đến toàn thể công chức, đồng thời khẩn trương phổ biến các điểm mới đến tổ chức, DN, cá nhân và HKD trên địa bàn để thực hiện đúng quy định.
Các đội thuế đang đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn, chủ động cập nhật văn bản hướng dẫn thi hành, rà soát các quy định hiện hành để áp dụng thống nhất.
Bên cạnh đó, ngành thuế tiếp tục phát huy hiệu quả ứng dụng công nghệ thông tin và các nền tảng số trong công tác tư vấn, hỗ trợ, giải đáp vướng mắc cho DN và NNT. Cùng với sự đồng hành của cơ quan thuế, NNT cần chủ động nghiên cứu các quy định mới để thực hiện đúng pháp luật, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý thuế và xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, công bằng.
