Dù các hoạt động tuyên truyền được triển khai thường xuyên, nhiều hộ gia đình vẫn còn chủ quan, chưa thực hiện đầy đủ các biện pháp phòng bệnh.
Tuyến phòng dịch đầu tiên còn nhiều khoảng trống
Theo Sở Y tế, từ đầu năm 2026 đến nay, toàn tỉnh ghi nhận 1.656 ca mắc sốt xuất huyết (SXH), tăng gần gấp đôi số ca so với cùng kỳ năm 2025. Dù chưa ghi nhận ca tử vong, song những con số này cho thấy nguy cơ dịch bệnh tiếp tục diễn biến phức tạp, nhất là khi khu vực phía Tây tỉnh bước vào mùa mưa - thời điểm SXH thường gia tăng.
SXH là bệnh truyền nhiễm có thể kiểm soát được nếu loại bỏ được nơi sinh sản của muỗi. Việc phun hóa chất chỉ là giải pháp xử lý tình huống nhằm tiêu diệt muỗi trưởng thành, trong khi biện pháp căn cơ và bền vững nhất vẫn là diệt lăng quăng, bọ gậy ngay tại hộ gia đình lại chưa được một bộ phận người dân chú trọng.
Từ đầu năm đến nay, xã Đề Gi đã ghi nhận 29 ca mắc SXH tại 8/21 thôn trên địa bàn. Ông Võ Văn Minh - Trưởng Trạm Y tế xã - cho biết, đơn vị đã chủ động giám sát ca bệnh, điều tra ổ dịch, phối hợp xử lý kịp thời và tăng cường truyền thông phòng, chống dịch.
“Tuy nhiên, khó khăn lớn nhất hiện nay là nhiều người dân vẫn xem phòng, chống SXH là trách nhiệm của ngành y tế. Hoạt động diệt lăng quăng, bọ gậy chủ yếu do nhân viên y tế thực hiện. Nhiều hộ gia đình chưa thực sự chung tay, cộng đồng trách nhiệm nên hiệu quả phòng bệnh chưa cao” - ông Minh chia sẻ.
Không riêng gì xã Đề Gi, nhiều địa phương trong tỉnh cũng gặp khó khăn trong công tác phòng, chống SXH khi nhiều gia đình còn chủ quan. Điều này khiến nguy cơ dịch SXH diễn biến phức tạp dù ngành y tế đã nỗ lực triển khai các biện pháp kiểm soát.
Từ đầu năm đến nay, xã Ia Nan ghi nhận 13 ca mắc SXH tại 6/9 thôn, làng. Qua giám sát thực địa ngày 12-6 tại ổ dịch làng Tung, đoàn công tác Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh phát hiện mật độ lăng quăng, bọ gậy vẫn vượt ngưỡng nguy cơ, dù địa phương đã nhiều lần tuyên truyền, vận động người dân vệ sinh môi trường.
Theo bà Rơ Lan H’Tình - Trưởng Trạm Y tế xã Ia Nan, thời tiết mưa nắng thất thường tạo điều kiện thuận lợi cho muỗi sinh sản. Bên cạnh đó, địa bàn rộng, dân cư phân tán, nhiều hộ thường xuyên đi làm nương rẫy khiến công tác giám sát và triển khai các hoạt động phòng, chống dịch gặp không ít khó khăn.
Ngăn dịch từ mỗi hộ gia đình
Để nâng cao hiệu quả phòng, chống SXH, Trạm Y tế xã Đề Gi đã tham mưu UBND xã ban hành kế hoạch hưởng ứng Ngày ASEAN phòng, chống SXH (15-6).
Theo ông Võ Văn Minh, địa phương sẽ đẩy mạnh tuyên truyền bằng nhiều hình thức, phát động phong trào diệt lăng quăng trong cộng đồng và vận động người dân tích cực tham gia nhằm nâng cao hiệu quả phòng bệnh.
Tại buổi giám sát phòng, chống SXH tại xã Ia Nan vừa qua, ông Phạm Khương Sơn - Trưởng Khoa Phòng, chống bệnh truyền nhiễm (Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh) đề nghị UBND xã Ia Nan tăng cường chỉ đạo các ban, ngành, đoàn thể chính quyền địa phương phối hợp với ngành y tế triển khai đồng bộ các biện pháp phòng, chống SXH trên địa bàn.
Đồng thời, đẩy mạnh giám sát ca bệnh, phát hiện sớm, khoanh vùng và xử lý kịp thời các ổ dịch SXH. Địa phương cũng cần tiếp tục hỗ trợ kinh phí cho các hoạt động xử lý ổ dịch, góp phần giảm thiểu số ca mắc và không để xảy ra ca tử vong do SXH trên địa bàn.
Ngành y tế nhận định, số ca mắc SXH sẽ tiếp tục gia tăng trong những tháng tới. Điều này đòi hỏi các địa phương không chỉ tập trung xử lý các ổ dịch hiện hữu mà còn phải chuyển mạnh từ bị động ứng phó sang chủ động phòng ngừa.
Theo ông Đinh Hà Nam - Phó Giám đốc Sở Y tế, các trạm y tế cần tham mưu chính quyền địa phương xây dựng kế hoạch phòng, chống dịch SXH phù hợp tình hình thực tế; huy động sự tham gia của các ban, ngành, đoàn thể và người dân trong chiến dịch diệt lăng quăng, bọ gậy.
Cùng với đó, tăng cường giám sát, đánh giá các chỉ số véc tơ để triển khai phun hóa chất chủ động tại những khu vực có nguy cơ cao, không để dịch SXH bùng phát và lan rộng.
Ông Nam nhấn mạnh: Mỗi người dân chỉ cần dành vài phút mỗi tuần để kiểm tra các dụng cụ chứa nước, phát quang bụi rậm, thu gom phế thải và loại bỏ nơi sinh sản của muỗi thì nguy cơ dịch bệnh SXH sẽ giảm đáng kể.
Ngày ASEAN phòng, chống SXH không chỉ dịp tuyên truyền nâng cao nhận thức cộng đồng mà còn nhắc nhở mỗi người về trách nhiệm bảo vệ sức khỏe bản thân, gia đình và xã hội.
Khi mỗi hộ dân chủ động loại bỏ nơi sinh sản của muỗi, duy trì thói quen diệt lăng quăng, bọ gậy và thực hiện nghiêm túc các biện pháp phòng bệnh, cộng đồng sẽ hình thành “lá chắn” vững chắc nhất để ngăn chặn SXH.
