Việc thực hiện được quán triệt với tinh thần nghiêm túc, thực chất, phù hợp điều kiện thực tế của từng địa phương; tuyệt đối tránh tư tưởng phong trào, hình thức.
Còn 11.976 mộ liệt sĩ chưa có thông tin
Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ (HCLS) tập trung vào 3 nhóm nhiệm vụ gồm: rà soát, chuẩn hóa dữ liệu; đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập trong và ngoài nước; tăng cường giám định ADN, kết nối ngân hàng gen thân nhân với dữ liệu HCLS.
Chiến dịch đặt mục tiêu tìm kiếm, quy tập khoảng 7.000 HCLS; hoàn thành việc lấy mẫu HCLS đối với các mộ chưa xác định được thông tin trong các nghĩa trang liệt sĩ trên toàn quốc; giám định ADN khoảng 18.000 mẫu HCLS.
Theo hồ sơ, trên địa bàn toàn tỉnh có 54.455 liệt sĩ, đã quy tập được 31.078 HCLS, chưa quy tập 23.377 liệt sĩ. Toàn tỉnh hiện có 119 nghĩa trang với 41.981 mộ liệt sĩ.
Qua khảo sát, có 11.976 mộ trên 113 nghĩa trang của 65 xã, phường chưa có thông tin đề nghị lấy mẫu để giám định ADN.
Theo Ban Chỉ đạo tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính HCLS tỉnh, chiến dịch này có nhiều nội dung mới, chưa có trong tiền lệ, bước đầu triển khai gặp nhiều khó khăn như: một số thông tin thu thập chưa chính xác, nhân chứng tuổi cao, trí nhớ giảm; địa hình hiểm trở, thời tiết khắc nghiệt, phương tiện kỹ thuật còn hạn chế; chiến tranh đã lùi xa, mộ chí bị xóa dấu tích; tài liệu lưu trữ không đầy đủ.
Cùng với đó, chỉ tiêu Quân khu 5 giao cho tỉnh quy tập, tìm kiếm HCLS cao (390 hài cốt); số lượng mộ cần lấy mẫu lớn (11.976 mộ), triển khai trong thời gian gấp (hoàn thành trước ngày 20.5.2027). Bên cạnh đó, các nghĩa trang trên địa bàn tỉnh được nâng cấp nhiều lần, kết cấu mộ tương đối phức tạp, xây dựng kiên cố; HCLS được quy tập sau nhiều năm bị phân hủy mạnh, việc lựa chọn mẫu đủ tiêu chuẩn giám định ADN gặp nhiều khó khăn; cơ sở vật chất, trang thiết bị, phương tiện kỹ thuật phục vụ nhiệm vụ chưa đồng bộ…
Theo Đại tá Phạm Văn Đạt - Phó Chính ủy Bộ CHQS tỉnh, những đặc điểm trên ảnh hưởng rất lớn đến kết quả triển khai thực hiện nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập và lấy mẫu HCLS để giám định ADN. Dẫu vậy, với tinh thần trách nhiệm và quyết tâm chính trị cao, các lực lượng luôn xác định đây là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng; dù khó khăn, gian khổ đến đâu cũng phải nỗ lực tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính HCLS, góp phần làm vơi đi nỗi đau và đáp ứng nguyện vọng của các gia đình liệt sĩ.
Tránh tư tưởng phong trào, hình thức
Ban Chỉ đạo tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính HCLS tỉnh đã triển khai những bước đầu tiên của chiến dịch bằng việc tổ chức tập huấn tại xã Vĩnh Quang và xã Chư Prông về việc lấy mẫu, bàn giao và số hóa thông tin mẫu HCLS cho cán bộ quân y các cơ quan quân sự, y tế và lực lượng trực tiếp thực hiện nhiệm vụ tại các xã, phường. Tại mỗi nghĩa trang, lực lượng chức năng đã tiến hành lấy mẫu đối với 2 phần mộ chưa có thông tin để thực hành quy trình, rút kinh nghiệm và chuẩn bị cho việc triển khai đồng bộ trên phạm vi toàn tỉnh.
Tham gia chiến dịch, Sở Y tế huy động hơn 100 bác sĩ, nhân viên y tế, thành lập 16 kíp lấy mẫu HCLS. Thiếu tá Trần Thị Thu Trang - Chủ nhiệm Quân y (Phòng Hậu cần - Kỹ thuật, Bộ CHQS tỉnh) nhấn mạnh: Công tác lấy mẫu HCLS phục vụ giám định ADN đòi hỏi sự cẩn trọng và chính xác cao.
Các mẫu xương, răng còn khả năng lưu giữ vật liệu di truyền được lựa chọn, thu thập, niêm phong, bảo quản và vận chuyển theo đúng quy trình chuyên môn nhằm bảo đảm chất lượng phục vụ công tác xác định danh tính liệt sĩ.
Trung tá Nguyễn Thế Anh - Chính trị viên phó Ban CHQS xã Vĩnh Quang - khẳng định: Địa phương đang tích cực phối hợp với các cơ quan chức năng chuẩn bị các điều kiện cần thiết để lấy mẫu, giám định ADN đối với 66 phần mộ chưa có thông tin tại Nghĩa trang liệt sĩ xã.
Hiện nay, các địa phương trên toàn tỉnh đang tập trung tập huấn, rà soát hồ sơ và chuẩn bị cho việc lấy mẫu sinh phẩm, bảo đảm tuân thủ quy trình trước khi bước vào giai đoạn thực hiện đồng loạt.
Trực tiếp chỉ huy công tác tập huấn lấy mẫu, bàn giao và số hóa thông tin mẫu HCLS, Đại tá Phạm Văn Đạt khẳng định: Với cán bộ, chiến sĩ và những người trực tiếp thực hiện nhiệm vụ, đây không chỉ là công việc đơn thuần mà là trách nhiệm đối với lịch sử, là mệnh lệnh từ trái tim nhằm nỗ lực xác định danh tính cho các liệt sĩ.
