Theo phản ánh của người dân thôn Quảng Nghiệp và Phước Hưng, tuyến kênh mương S dài khoảng 1.300 m hiện vẫn chưa được nâng cấp, nhiều đoạn bị sạt lở, bồi lấp, lòng mương nhỏ hẹp nên không đáp ứng nhu cầu tưới tiêu, đặc biệt gây ngập úng cục bộ khi mưa lớn. Khoảng 4 ha lúa tại xóm 4 và xóm 5 thường xuyên bị ngập, nhiều vụ người dân không thể gieo sạ.
Tại tuyến mương TAX3, sau khi tuyến đường giao thông dọc mương được mở rộng, lòng mương bị thu hẹp; nhiều vị trí bị sạt lở làm giảm khả năng tiêu thoát nước, khiến khu vực ruộng Sân Kho thường xuyên ngập úng.
“Nhiều đoạn mương S bị sạt lở khiến dòng chảy bị ách tắc, ruộng lúa thường xuyên ngập úng, năng suất giảm, có nơi phải bỏ hoang. Người dân mong sớm được đầu tư kiên cố hóa để yên tâm sản xuất” - ông Lê Văn Minh (thôn Quảng Nghiệp) chia sẻ.
Trong khi đó, tuyến kênh mương Nam Gò Đậu dài hơn 4.470 m, phục vụ tưới cho khoảng 190 ha lúa tại các thôn Hiếu Đức, Nho Lâm và Nước Mặn, dù đã được bê tông hóa, nhưng nhiều đoạn bị hư hỏng, sạt lở taluy, HTX Nông nghiệp Phước Hưng phải gia cố tạm để bảo đảm dòng chảy.
Đáng lo ngại, dọc tuyến mương qua các thôn Hiếu Đức và Nho Lâm xuất hiện tình trạng nhiều hộ dân xây dựng tường rào, cầu, bồn hoa, thậm chí đổ bê tông kiên cố che phủ gần như toàn bộ phía trên mương.
Ông Trần Tăng Long - Giám đốc HTX Nông nghiệp Phước Hưng - cho hay: Việc lấn chiếm khiến đơn vị quản lý rất khó tiếp cận để nạo vét, sửa chữa khi xảy ra sự cố. Các công trình đè lên mương còn làm tăng tải trọng lên kết cấu đã xuống cấp, tiềm ẩn nguy cơ sụt lún, hư hỏng.
Không chỉ 3 tuyến mương trên, xã Tuy Phước Bắc còn hơn 10 tuyến kênh mương khác đang xuống cấp, ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp. Tại thôn Phước Quang, cánh đồng rộng hơn 8 ha thường xuyên thiếu nước trong vụ Hè Thu nhưng lại ngập úng vào vụ Đông Xuân.
Tại các thôn Đại Chánh và Giang Bắc, tuyến mương N4 dài hơn 1.640 m bị sạt lở nhiều đoạn; trong khi các tuyến HTX7-1 và HTX7-3 bị bồi lấp, gây khó khăn cho việc tiêu úng cho khoảng 260 ha lúa.
Ông Phạm Long Thăng - Giám đốc HTX Nông nghiệp Phước Hiệp - cho biết: Hệ thống kênh mương phục vụ tưới tiêu cho các cánh đồng do HTX quản lý sau nhiều năm khai thác đã xuống cấp; xảy ra tình trạng bồi lấp, sạt lở, thất thoát nước và ách tắc dòng chảy.
“HTX đã báo cáo Xí nghiệp Thủy lợi IV, Công ty TNHH Khai thác công trình thủy lợi Bình Định và UBND xã Tuy Phước Bắc để đề xuất duy tu, sửa chữa, kiên cố hóa kênh mương. Chúng tôi mong các đơn vị sớm triển khai nhằm bảo đảm nguồn nước cho bà con” - ông Thăng cho hay.
Theo ông Nguyễn Quang Vinh - Trưởng Phòng Kinh tế xã Tuy Phước Bắc, địa phương đã ghi nhận toàn bộ kiến nghị của người dân và các HTX. Từ nay đến hết năm 2026, xã sẽ ưu tiên bố trí kinh phí sửa chữa, gia cố các tuyến xuống cấp nghiêm trọng; đồng thời tham mưu đưa các dự án kiên cố hóa vào kế hoạch đầu tư công giai đoạn 2027-2030.
Đối với các tuyến kênh mương do Công ty TNHH Khai thác công trình thủy lợi Bình Định quản lý, lãnh đạo xã đã làm việc với Công ty và các đơn vị liên quan để thống nhất chuyển từ xử lý tình huống sang quản lý theo kế hoạch, ưu tiên nạo vét các tuyến bị bồi lấp và gia cố những đoạn xung yếu.
Ông Đoàn Văn Điệp - Phó Chủ tịch UBND xã Tuy Phước Bắc - khẳng định: “Đối với các điểm tắc nghẽn do người dân xây dựng công trình phía trên kênh mương, UBND xã đã giao Phòng Kinh tế kiểm tra, rà soát để xử lý theo đúng quy định của pháp luật”.
Việc sớm sửa chữa, kiên cố hóa hệ thống kênh mương không chỉ giúp bảo đảm nguồn nước ổn định cho hàng trăm héc ta đất sản xuất mà còn góp phần giảm ngập úng, nâng cao hiệu quả canh tác, ổn định sản xuất nông nghiệp tại địa phương.
