Chung tay gỡ khó
Theo số liệu thống kê tại thời điểm cuối tháng 4-2026, tỉnh Gia Lai đạt 95,44/100 điểm về Bộ chỉ số phục vụ người dân, doanh nghiệp trong thực hiện thủ tục hành chính (TTHC) và cung cấp dịch vụ công trực tuyến theo thời gian thực trên môi trường điện tử. Ở cấp tỉnh, 100% cơ quan xếp loại xuất sắc. Ở cấp xã, 134/135 xã, phường xếp loại xuất sắc, đơn vị duy nhất còn lại là Ia Hrung.
Trước đó, tại Báo cáo tình hình phát triển kinh tế - xã hội năm 2025, triển khai nhiệm vụ công tác năm 2026, UBND xã Ia Hrung thẳng thắn chỉ ra tồn tại, hạn chế đầu tiên là chỉ số hài lòng của người dân, doanh nghiệp về giải quyết TTHC còn ở mức thấp.
Vì đâu dẫn đến hệ quả này?
Xã Ia Hrung được thành lập trên cơ sở hợp nhất 4 xã Ia Sao, Ia Yok, Ia Dêr và Ia Hrung trước đây. Theo Phó Chủ tịch UBND xã Ia Hrung Huỳnh Ngô Tùng Điệp, lượng hồ sơ TTHC trên lĩnh vực đất đai còn tồn đọng trước khi thành lập đơn vị hành chính mới là rất lớn, đặc biệt ở khu vực xã Ia Dêr cũ. Nhiều giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ) giao dịch “đổi chủ” nhiều lần, khó kiểm soát. Bên cạnh đó, nghe theo tin đồn giá đất tăng nên người dân ồ ạt xin chuyển mục đích sử dụng đất, dẫn đến tình trạng “khó chồng khó”.
Trong khi đó, sau khi thành lập xã mới, 3 cán bộ có kinh nghiệm trong giải quyết hồ sơ về đất đai của 3 xã Ia Sao, Ia Yok, Ia Dêr nghỉ việc; cán bộ còn lại của xã Ia Hrung cũ còn trẻ, trước áp lực quá lớn cũng xin nghỉ. UBND xã Ia Hrung thông báo tuyển dụng nhân sự, nhưng trong thời gian dài tìm mãi chẳng ra người. Thế là cái vòng luẩn quẩn hồ sơ trễ hẹn - xin lỗi khó tìm lối thoát.
Theo báo cáo ngày 4-4-2026 của Sở Tài nguyên và Môi trường, số lượng hồ sơ nhận bàn giao từ các xã cũ trước ngày 1-7-2025 của UBND xã Ia Hrung là 144 hồ sơ; đã giải quyết 88 hồ sơ, còn tồn đọng đến 56 hồ sơ.
Số lượng hồ sơ (đăng ký, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất lần đầu, chuyển mục đích, đính chính...) tiếp nhận từ ngày 1-7-2025 đến ngày 12-3-2026 là 1.075 hồ sơ. Trong đó, có 435 hồ sơ đã giải quyết, tồn đọng đến 640 hồ sơ (còn trong hạn giải quyết 173 hồ sơ, quá thời hạn giải quyết là 467 hồ sơ).
Ngày 6-3-2026, tại trụ sở UBND xã Ia Hrung, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Hữu Quế chủ trì buổi làm việc chuyên đề với UBND xã Ia Hrung về phương án phát triển kinh tế - xã hội, giải quyết TTHC liên quan đến lĩnh vực đất đai. Tại đây, Phó Chủ tịch UBND tỉnh giao Sở Nông nghiệp và Môi trường theo dõi tiến độ xử lý hồ sơ đất đai của UBND xã Ia Hrung, định kỳ trước 15 giờ thứ Năm hằng tuần báo cáo kết quả thực hiện về UBND tỉnh (thông qua Văn phòng UBND tỉnh) để xem xét, chỉ đạo kịp thời.
Sau đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường thành lập Tổ hỗ trợ, hướng dẫn chuyên môn, nghiệp vụ thuộc lĩnh vực đất đai tại UBND xã Ia Hrung. Tổ này có nhiệm vụ phối hợp với các cơ quan, đơn vị thuộc UBND xã Ia Hrung để đánh giá tình hình chung, khó khăn, vướng mắc của địa phương trong quá trình thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước thuộc lĩnh vực đất đai.
Đồng thời, hướng dẫn chuyên môn, nghiệp vụ cho cán bộ, công chức, viên chức cấp xã tổ chức thực hiện, giải quyết các nhiệm vụ thuộc lĩnh vực đất đai đối với từng hồ sơ cụ thể. Qua đó, rút kinh nghiệm, tổng hợp các vướng mắc, khó khăn thường gặp theo nhóm vấn đề và hướng dẫn cho địa phương tự thực hiện.
Cùng với cán bộ được tăng cường, UBND xã Ia Hrung cũng phân công nhân lực tham gia Tổ công tác, làm việc không kể thứ Bảy, Chủ nhật để tăng tốc giải quyết hồ sơ tồn đọng trên lĩnh vực đất đai. Lãnh đạo xã theo dõi chặt chẽ tình hình, tiến độ giải quyết đối với từng hồ sơ còn tồn đọng.
Theo thông tin từ UBND xã Ia Hrung, tính từ thời điểm Tổ công tác Chủ tịch UBND tỉnh làm việc ngày 7-6-2026 đến hết ngày 26-6-2026, UBND xã đã trực tiếp rà soát, phân loại và giải quyết được 366/482 hồ sơ, giảm 75,93% số hồ sơ tồn đọng, quá hạn.
Tín hiệu rất tích cực này là kết quả của sự cộng đồng trách nhiệm và quyết tâm tháo gỡ những điểm nghẽn trong giải quyết TTHC về đất đai nói riêng, về phục vụ người dân và doanh nghiệp nói chung.
Trách nhiệm đi liền kỷ cương
Giải quyết hồ sơ TTHC trên lĩnh vực đất đai là một trong những nhiệm vụ trọng tâm trong cải cách TTHC. Để tiếp tục thực hiện tốt nhiệm vụ này, yêu cầu quan trọng đặt ra là trách nhiệm phải đi liền với kỷ cương, kỷ luật hành chính.
Từ ngày 1-6, “AI chuyên dụng hỗ trợ thẩm định hồ sơ TTHC đất đai” (công cụ AI đất đai) được triển khai trên địa bàn tỉnh góp phần kéo giảm đáng kể tỷ lệ hồ sơ trễ hạn.
Theo Văn phòng UBND tỉnh, đến giữa tháng 6-2026, toàn tỉnh có 43 cơ quan, đơn vị khai thác công cụ AI đất đai để hỗ trợ tiếp nhận, kiểm tra, thẩm định và xử lý hơn 120 hồ sơ TTHC lĩnh vực đất đai, nhất là các hồ sơ phức tạp cần rà soát kỹ thành phần hồ sơ, căn cứ pháp lý, trình tự xử lý và các rủi ro phát sinh.
Các đơn vị sử dụng công cụ này với tần suất cao, như UBND phường An Nhơn và các xã Ia Ko, Vân Canh, Phú Túc, Tuy Phước Tây, Mang Yang, KDang; Văn phòng Đăng ký đất đai tỉnh, Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai Ayun Pa.
Tính từ ngày 1 - 13/6, tỷ lệ hồ sơ trễ hạn trong lĩnh vực đất đai trên địa bàn tỉnh chỉ còn 6% tổng số hồ sơ phát sinh, giảm gần một nửa so với mức 11,4% của giai đoạn từ ngày 1/1 - 1/6.
Thế nhưng, đến hết tháng 6, vẫn còn 61 địa phương cấp xã chưa ghi nhận việc khai thác, sử dụng công cụ AI đất đai. Việc chậm trễ đưa công cụ này vào thực tiễn là một trong những nguyên nhân dẫn đến một số địa phương còn nhiều hồ sơ giải quyết trễ hẹn, quá hạn hoặc hồ sơ từ chối giải quyết nhưng chưa nghiên cứu thấu đáo vấn đề cần tháo gỡ nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp.
Trong danh sách 61 địa phương này, có thể kể ra một số nơi tỷ lệ giải quyết trễ hẹn, quá hạn còn ở mức cao, như UBND xã Ia O (73%), Hra (61%), Bình Khê (51%), Ia Le (50%), Ia Mơ (44%), Ia Lâu (42%)…
Bên cạnh đề nghị UBND 61 xã, phường cung cấp thông tin cụ thể về tình hình triển khai công cụ AI đất đai, Văn phòng UBND tỉnh cho biết sẽ trừ điểm cải cách hành chính năm 2026 đối với các địa phương chưa sử dụng công cụ này. Đây được xem là động thái quyết liệt nhằm đảm bảo kỷ luật, kỷ cương trong quá trình thúc đẩy hiệu quả giải quyết TTHC cũng như thực thi công vụ của đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã.
Khi và chỉ khi trách nhiệm đi liền với kỷ cương, điểm nghẽn hồ sơ TTHC về đất đai mới được tháo gỡ một cách căn cơ, bền vững.
