Khi đất bazan bạc màu

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News
(GLO)- Nông dân hoặc các nhà đầu tư trồng trọt lên Gia Lai là thích lắm cái màu nâu đỏ, nâu vàng đặc trưng của đất bazan. Theo đánh giá của các nhà thổ nhưỡng học thì đây là loại đất màu mỡ, giàu dinh dưỡng, tốt cho cây trồng, đặc biệt đối với các loại cây công nghiệp dài ngày như: cà phê, cao su, hồ tiêu, điều. Một tài nguyên quý như thế lại được thiên nhiên ban tặng cho nước ta những 3 triệu ha, trong đó, Gia Lai là tỉnh sở hữu diện tích đất này nhiều nhất trong cả nước.  
Có lẽ không cần mô tả chi tiết về các đặc tính thổ nhưỡng, nhưng nguồn gốc hình thành thì nên biết chút ít về nó: bazan là sản phẩm của phún xuất thạch, đông kết từ dung nham trong lòng đất phun trào qua hoạt động của núi lửa Chư Đang Ya, Biển Hồ... là các núi mẹ của vùng đất bazan này. Chính thành phần đặc biệt của đá mẹ sau phong hóa đã cho đất bazan những phẩm chất quý trong canh tác nông nghiệp.
Như đã nói, người trồng trọt mà có được mảnh đất mang màu đặc trưng đo đỏ này thì mừng lắm, màu đất càng sậm chất đất càng mang lại năng suất và chất lượng cho cây trái. Cách đây đã lâu, trong khuôn viên nhà chỉ vài trăm mét vuông, tôi tận dụng trồng các loại rau quả, thích nhất là giàn su su, vài luống khoai lang, rau thơm các loại cứ vứt ra vườn là mọc tràn lan. Gần như chẳng cần bổ sung phân bón gì cả, vườn cứ vậy mà um tùm. Chẳng cần ai hô hào “tự sản tự tiêu”, ăn hay cho vẫn dư thừa, rụng khắp mà tự hoai thành phân bón loại 1 bồi bổ lại cho đất.
Ảnh minh họa.
Ảnh minh họa.
Cách đây mấy năm, tôi lại tìm đất mới chuẩn bị cho thú điền viên. Tái ngộ cùng vài sào đất bazan nhưng không còn là “người quen” cũ. Lần đầu gặp, diện mạo lạ lắm, dẫu vẫn màu đất đỏ vàng ấy nhưng lớp thực bì chỉ thị toàn một màu vàng úa của cỏ lông heo, xen lẫn cây bụi hằng niên èo uột, có nghĩa là đất ấy xấu lắm. Thuộc tính bazan đã quay ngoắt 180 độ, lớp đất mặt khô khốc, chai cứng, đào hố trồng cây nếu không có cây xà beng loại khủng thì bó tay. Lớp đất mặt biến chất sâu tới cả mét, khả năng ngậm nước đã không còn, độ bốc hơi thật mãnh liệt. Tất cả báo trước cho chủ nhân rằng sẽ vất vả lắm để trồng trọt khả quan trên nền đất ấy.
Quả thế, ông hàng xóm sau một năm thất bát dù đổ vào gần héc ta đất bazan của mình không ít phân bón các loại, đã phải gọt sạch lớp mặt, lấy đất nơi khác thay thế cả vài ba tấc để khả dĩ gieo trồng các loại rau và cây lâu năm. Diện tích đất hoang hóa vẫn còn dợn sóng những luống, những hố trồng, chứng tỏ nơi đây đã từng phủ một màu xanh tốt của vườn tược. Trách chăng nhiều thế hệ trước đây đã khai thác tận cùng chất màu mỡ của một loại đất quý, bỏ qua chuyện nuôi dưỡng để sử dụng lâu dài.
Theo nghiên cứu và thống kê, hiện nay, các tỉnh Tây Nguyên có diện tích đất bazan thoái hóa ở cấp độ mạnh và rất mạnh là trên 1,5 triệu ha, trong đó nhiều nhất là tỉnh Gia Lai với 850.000 ha. Chuyện “của bền tại người” luôn luôn đúng trong mọi trường hợp. Chỉ có thể áp dụng một quy trình canh tác hợp lý ngay từ bây giờ thì mới có thể giữ được số diện tích đất bazan còn lại, tránh nguy cơ bạc màu và sa mạc hóa đang diễn ra với cấp độ rất mạnh ở các tỉnh Tây Nguyên.
NGUYỄN SƠN

Có thể bạn quan tâm

Canh tác xanh nâng giá trị hạt cà phê bền vững

Canh tác xanh nâng giá trị hạt cà phê bền vững

(GLO)- Từ giảm phân bón, thuốc bảo vệ thực vật hóa học đến tăng sử dụng phân hữu cơ, chế phẩm sinh học, nhiều nông hộ ở xã Kon Gang (tỉnh Gia Lai) chuyển sang canh tác cà phê xanh. Cách làm này góp phần bảo vệ đất, sức khỏe, môi trường, nâng chất lượng, giá trị cà phê và đáp ứng yêu cầu thị trường.

120-tau-ca-trong-vung-nguy-hiem-cua-ap-thap-nhiet-doi

Gia Lai: 120 tàu cá phải nhanh chóng rời vùng nguy hiểm của áp thấp nhiệt đới

(GLO)- Theo Chi cục Thủy sản (Sở Nông nghiệp và Môi trường), 120 tàu cá của tỉnh Gia Lai đang hoạt động trong vùng nguy hiểm của áp thấp nhiệt đới. Lực lượng chức năng đang khẩn trương liên lạc, kêu gọi ngư dân di chuyển tàu ra khỏi khu vực nguy hiểm, chủ động phòng tránh thời tiết xấu trên biển.

Nông dân có thể được hỗ trợ tới 95% phí bảo hiểm

Infographic Nông dân có thể được hỗ trợ tới 95% phí bảo hiểm

(GLO)- Theo Nghị định 346/2026/NĐ-CP, cá nhân sản xuất nông nghiệp thuộc diện hộ nghèo, cận nghèo được hỗ trợ tối đa 95% phí bảo hiểm nông nghiệp, tăng từ mức tối đa 90% hiện nay. Với cá nhân sản xuất nông nghiệp không thuộc diện hộ nghèo, cận nghèo, mức hỗ trợ tối đa được nâng từ 20% lên 50%.

Mở rộng đầu ra nông sản, giảm phụ thuộc mùa vụ

Mở rộng đầu ra nông sản, giảm phụ thuộc mùa vụ

(GLO)- Với gần 977 nghìn ha đất sản xuất nông nghiệp, ngành chức năng và các địa phương đang triển khai nhiều giải pháp mở rộng đầu ra cho nông sản, từ xây dựng chuỗi liên kết, đẩy mạnh chế biến, phát triển sản phẩm OCOP đến thương mại điện tử, xúc tiến xuất khẩu.

Gia Lai tìm mô hình nông lâm kết hợp phù hợp

Gia Lai tìm mô hình nông lâm kết hợp phù hợp

(GLO)- Ngày 8-9, tại xã Kbang, Ban Quản lý Dự án Hỗ trợ trồng cây lâm nghiệp cảnh quan và phát triển nông lâm kết hợp tại tỉnh Gia Lai (Dự án GLAD) tổ chức hội thảo “Phát triển các mô hình nông lâm kết hợp: Thực trạng, bài học kinh nghiệm và hướng đi cho tỉnh Gia Lai”.

Khơi dòng nước cho ruộng vườn trù phú

E-magazine Khơi dòng nước cho ruộng vườn trù phú

(GLO)- Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng diễn biến phức tạp, đầu tư đồng bộ hệ thống thủy lợi được Gia Lai xác định là giải pháp tối ưu nhằm chủ động nguồn nước, nâng cao hiệu quả sản xuất, hình thành các vùng nguyên liệu tập trung và tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.

Chung tay bảo vệ nguồn lợi thủy sản

Chung tay bảo vệ nguồn lợi thủy sản

(GLO)- Thực hiện chỉ đạo của UBND tỉnh về việc triển khai Công văn số 9035/BNNMT-TSKN ngày 10-8-2026 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường về tăng cường hoạt động phối hợp bảo vệ nguồn lợi thủy sản theo Kế hoạch liên tịch số 628/KH-BCA-BNN&MT của Bộ Công an,

Xuất khẩu hơn 681 triệu USD trong tháng 7, sầu riêng hướng tới kỷ lục 1 tỷ USD/tháng

Xuất khẩu hơn 681 triệu USD trong tháng 7, sầu riêng hướng tới kỷ lục 1 tỷ USD/tháng

(GLO)- Sầu riêng tiếp tục là động lực lớn nhất giúp xuất khẩu rau quả Việt Nam tăng tốc. Với kim ngạch xuất khẩu 7 tháng đã đạt khoảng 1,77 tỷ USD và bước vào cao điểm thu hoạch tại Tây Nguyên, mặt hàng này đang đứng trước khả năng lần đầu chạm mốc 1 tỷ USD trong một tháng.

Điều tiết nước qua tràn hồ chứa Ayun Hạ

Điều tiết nước qua tràn hồ chứa Ayun Hạ

(GLO)- Theo thông tin từ Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Gia Lai, từ 13 giờ ngày 31-8, Công ty sẽ vận hành điều tiết nước qua tràn hồ chứa Ayun Hạ với lưu lượng từ 60-180 m3/s; thời gian kết thúc đợt điều tiết vào lúc 17 giờ ngày 7-9-2026.

Gia Lai: Phát động Chiến dịch thực hiện Nghị quyết số 36/2026/NQ-CP

Gia Lai: Phát động Chiến dịch thực hiện Nghị quyết số 36/2026/NQ-CP

(GLO)- Chiều 28-8, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Gia Lai tổ chức hội nghị phát động Chiến dịch tuyên truyền thực hiện Nghị quyết số 36/2026/NQ-CP chuẩn hóa thông tin dữ liệu vùng trồng sầu riêng, cà phê gắn với thực hiện cấp mã số vùng trồng và kết nối Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản.

Đak Sơmei hỗ trợ giống cây trồng, vật tư nông nghiệp cho người dân sản xuất

Đak Sơmei hỗ trợ giống cây trồng, vật tư nông nghiệp cho người dân sản xuất

(GLO)- Nhằm hỗ trợ hộ nghèo, cận nghèo đồng bào dân tộc thiểu số trồng cà phê xen canh cây mắc ca, Phòng Kinh tế xã Đak Sơmei (tỉnh Gia Lai) vừa triển khai dự án hỗ trợ cây cà phê giống, mắc ca và vật tư nông nghiệp cho Tổ cộng đồng trồng và chăm sóc cà phê tại 2 làng Kon Jốt và Kon Ma ha.

null