Khi đất bazan bạc màu

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News
(GLO)- Nông dân hoặc các nhà đầu tư trồng trọt lên Gia Lai là thích lắm cái màu nâu đỏ, nâu vàng đặc trưng của đất bazan. Theo đánh giá của các nhà thổ nhưỡng học thì đây là loại đất màu mỡ, giàu dinh dưỡng, tốt cho cây trồng, đặc biệt đối với các loại cây công nghiệp dài ngày như: cà phê, cao su, hồ tiêu, điều. Một tài nguyên quý như thế lại được thiên nhiên ban tặng cho nước ta những 3 triệu ha, trong đó, Gia Lai là tỉnh sở hữu diện tích đất này nhiều nhất trong cả nước.  
Có lẽ không cần mô tả chi tiết về các đặc tính thổ nhưỡng, nhưng nguồn gốc hình thành thì nên biết chút ít về nó: bazan là sản phẩm của phún xuất thạch, đông kết từ dung nham trong lòng đất phun trào qua hoạt động của núi lửa Chư Đang Ya, Biển Hồ... là các núi mẹ của vùng đất bazan này. Chính thành phần đặc biệt của đá mẹ sau phong hóa đã cho đất bazan những phẩm chất quý trong canh tác nông nghiệp.
Như đã nói, người trồng trọt mà có được mảnh đất mang màu đặc trưng đo đỏ này thì mừng lắm, màu đất càng sậm chất đất càng mang lại năng suất và chất lượng cho cây trái. Cách đây đã lâu, trong khuôn viên nhà chỉ vài trăm mét vuông, tôi tận dụng trồng các loại rau quả, thích nhất là giàn su su, vài luống khoai lang, rau thơm các loại cứ vứt ra vườn là mọc tràn lan. Gần như chẳng cần bổ sung phân bón gì cả, vườn cứ vậy mà um tùm. Chẳng cần ai hô hào “tự sản tự tiêu”, ăn hay cho vẫn dư thừa, rụng khắp mà tự hoai thành phân bón loại 1 bồi bổ lại cho đất.
Ảnh minh họa.
Ảnh minh họa.
Cách đây mấy năm, tôi lại tìm đất mới chuẩn bị cho thú điền viên. Tái ngộ cùng vài sào đất bazan nhưng không còn là “người quen” cũ. Lần đầu gặp, diện mạo lạ lắm, dẫu vẫn màu đất đỏ vàng ấy nhưng lớp thực bì chỉ thị toàn một màu vàng úa của cỏ lông heo, xen lẫn cây bụi hằng niên èo uột, có nghĩa là đất ấy xấu lắm. Thuộc tính bazan đã quay ngoắt 180 độ, lớp đất mặt khô khốc, chai cứng, đào hố trồng cây nếu không có cây xà beng loại khủng thì bó tay. Lớp đất mặt biến chất sâu tới cả mét, khả năng ngậm nước đã không còn, độ bốc hơi thật mãnh liệt. Tất cả báo trước cho chủ nhân rằng sẽ vất vả lắm để trồng trọt khả quan trên nền đất ấy.
Quả thế, ông hàng xóm sau một năm thất bát dù đổ vào gần héc ta đất bazan của mình không ít phân bón các loại, đã phải gọt sạch lớp mặt, lấy đất nơi khác thay thế cả vài ba tấc để khả dĩ gieo trồng các loại rau và cây lâu năm. Diện tích đất hoang hóa vẫn còn dợn sóng những luống, những hố trồng, chứng tỏ nơi đây đã từng phủ một màu xanh tốt của vườn tược. Trách chăng nhiều thế hệ trước đây đã khai thác tận cùng chất màu mỡ của một loại đất quý, bỏ qua chuyện nuôi dưỡng để sử dụng lâu dài.
Theo nghiên cứu và thống kê, hiện nay, các tỉnh Tây Nguyên có diện tích đất bazan thoái hóa ở cấp độ mạnh và rất mạnh là trên 1,5 triệu ha, trong đó nhiều nhất là tỉnh Gia Lai với 850.000 ha. Chuyện “của bền tại người” luôn luôn đúng trong mọi trường hợp. Chỉ có thể áp dụng một quy trình canh tác hợp lý ngay từ bây giờ thì mới có thể giữ được số diện tích đất bazan còn lại, tránh nguy cơ bạc màu và sa mạc hóa đang diễn ra với cấp độ rất mạnh ở các tỉnh Tây Nguyên.
NGUYỄN SƠN

Có thể bạn quan tâm

An Toàn cũng có nhiều tiềm năng để phát triển du lịch sinh thái cộng đồng.

An Toàn phát huy lợi thế phát triển kinh tế - xã hội

(GLO)- Được thiên nhiên ưu đãi với diện tích rừng tự nhiên rộng lớn, khí hậu mát mẻ quanh năm cùng hệ sinh thái đa dạng, xã An Toàn (tỉnh Gia Lai) đang từng bước khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế sẵn có để phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống người dân và hướng đến giảm nghèo bền vững.

Gia Lai tăng cường quản lý mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói phục vụ xuất khẩu nông sản

Gia Lai tăng cường quản lý mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói phục vụ xuất khẩu nông sản

(GLO)- Phó Chủ tịch UBND tỉnh Dương Mah Tiệp vừa ký ban hành Công văn số 7255/UBND-NNMT yêu cầu các sở, ngành, địa phương và đơn vị liên quan tăng cường quản lý mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất, chế biến và xuất khẩu nông sản trên địa bàn tỉnh.

Gia Lai: Áp lực giữ rừng ngày càng gia tăng.

Gia Lai: Áp lực giữ rừng ngày càng gia tăng

(GLO)- Trong bối cảnh áp lực phát triển kinh tế, nhu cầu đất sản xuất gia tăng cùng địa bàn quản lý rộng lớn, công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng tại các địa phương trong tỉnh Gia Lai vẫn đang đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức.

Kết nối cung cầu đưa nông sản vào chuỗi cung ứng hiện đại

Kết nối cung cầu đưa nông sản vào chuỗi cung ứng hiện đại

(GLO)- Nhằm đáp ứng yêu cầu của thị trường, Gia Lai đang đẩy mạnh chuẩn hóa vùng trồng, phát triển nông nghiệp theo hướng xanh, an toàn. Đồng thời, tỉnh tăng cường xúc tiến thương mại nhằm đưa nông sản tham gia sâu hơn vào các chuỗi cung ứng hiện đại và mở rộng thị trường tiêu thụ.

Ngành nuôi trồng thủy sản phục hồi tích cực

Ngành nuôi trồng thủy sản phục hồi tích cực

(GLO)- Sau các đợt mưa bão cuối năm 2025, nhờ sự hỗ trợ của chính quyền, ngành chức năng và các tổ chức tín dụng, nhiều hộ nuôi thủy sản trên địa bàn tỉnh đã khắc phục khó khăn để tái sản xuất và bắt đầu có thu hoạch.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Dương Mah Tiệp kiểm tra, đôn đốc tiến độ các dự án chăn nuôi heo khởi công mới

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Dương Mah Tiệp kiểm tra, đôn đốc tiến độ các dự án chăn nuôi heo khởi công mới

(GLO)- Ngày 26-5, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai Dương Mah Tiệp đã đi kiểm tra, đôn đốc tiến độ triển khai các dự án chăn nuôi heo khởi công mới năm 2026 tại các xã Pờ Tó, Ia Pa và Kông Chro. Cùng đi có lãnh đạo các địa phương và đại diện sở, ban, ngành của tỉnh.

Diêm dân Gia Lai chật vật ngay từ đầu vụ muối

Diêm dân Gia Lai chật vật ngay từ đầu vụ muối

(GLO)- Đầu vụ muối 2026, thời tiết tại xã Đề Gi và An Lương (tỉnh Gia Lai) diễn biến thất thường. Mưa trái mùa và nguồn nước có độ mặn thấp làm gián đoạn quá trình kết tinh, khiến năng suất sụt giảm. Cùng với đó, việc muối tiêu thụ chậm cũng tạo áp lực lớn lên diêm dân ngay từ những ngày đầu vụ.

Thời tiết thất thường, người trồng sầu riêng lo lắng

Thời tiết thất thường, người trồng sầu riêng lo lắng

(GLO)- Những cơn mưa trái mùa liên tiếp đúng thời điểm sầu riêng ra hoa, cùng hiện tượng sương muối vào sáng sớm khiến nhiều nhà vườn đứng ngồi không yên. Mới vừa bị ảnh hưởng trong giai đoạn xổ nhụy, nay nhà vườn lại tiếp tục đối mặt nguy cơ rụng trái non, kéo theo nỗi lo giảm năng suất cả vụ.

gia-lai-hop-nhat-ban-quan-ly-rung-phong-ho

Hợp nhất 29 ban quản lý rừng phòng hộ ở Gia Lai

(GLO)- UBND tỉnh Gia Lai vừa ban hành Quyết định số 2144/QĐ-UBND về việc thành lập Ban Quản lý rừng phòng hộ trực thuộc Sở Nông nghiệp và Môi trường trên cơ sở hợp nhất 29 ban quản lý rừng phòng hộ hiện có trên địa bàn tỉnh.

Thu hút đầu tư vào chăn nuôi gắn với bảo vệ môi trường

Thu hút đầu tư vào chăn nuôi gắn với bảo vệ môi trường

(GLO)- Những năm gần đây, Gia Lai trở thành điểm đến của nhiều dự án chăn nuôi quy mô lớn, chủ yếu tập trung ở khu vực phía Tây. Kết quả này góp phần thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu nông nghiệp nhưng cũng đặt ra yêu cầu cao hơn về quản lý môi trường và phát triển bền vững.

Đồng hành cùng nông dân phát triển bền vững

Đồng hành cùng nông dân phát triển bền vững

(GLO)- Trong bối cảnh triển khai Nghị quyết số 46-NQ/TW của Bộ Chính trị về đổi mới, nâng cao chất lượng hoạt động của Hội Nông dân Việt Nam đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn mới và các kế hoạch của Tỉnh ủy, Hội Nông dân tỉnh đang đứng trước yêu cầu đổi mới mạnh mẽ, toàn diện.

null