Khi đất bazan bạc màu

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News
(GLO)- Nông dân hoặc các nhà đầu tư trồng trọt lên Gia Lai là thích lắm cái màu nâu đỏ, nâu vàng đặc trưng của đất bazan. Theo đánh giá của các nhà thổ nhưỡng học thì đây là loại đất màu mỡ, giàu dinh dưỡng, tốt cho cây trồng, đặc biệt đối với các loại cây công nghiệp dài ngày như: cà phê, cao su, hồ tiêu, điều. Một tài nguyên quý như thế lại được thiên nhiên ban tặng cho nước ta những 3 triệu ha, trong đó, Gia Lai là tỉnh sở hữu diện tích đất này nhiều nhất trong cả nước.  
Có lẽ không cần mô tả chi tiết về các đặc tính thổ nhưỡng, nhưng nguồn gốc hình thành thì nên biết chút ít về nó: bazan là sản phẩm của phún xuất thạch, đông kết từ dung nham trong lòng đất phun trào qua hoạt động của núi lửa Chư Đang Ya, Biển Hồ... là các núi mẹ của vùng đất bazan này. Chính thành phần đặc biệt của đá mẹ sau phong hóa đã cho đất bazan những phẩm chất quý trong canh tác nông nghiệp.
Như đã nói, người trồng trọt mà có được mảnh đất mang màu đặc trưng đo đỏ này thì mừng lắm, màu đất càng sậm chất đất càng mang lại năng suất và chất lượng cho cây trái. Cách đây đã lâu, trong khuôn viên nhà chỉ vài trăm mét vuông, tôi tận dụng trồng các loại rau quả, thích nhất là giàn su su, vài luống khoai lang, rau thơm các loại cứ vứt ra vườn là mọc tràn lan. Gần như chẳng cần bổ sung phân bón gì cả, vườn cứ vậy mà um tùm. Chẳng cần ai hô hào “tự sản tự tiêu”, ăn hay cho vẫn dư thừa, rụng khắp mà tự hoai thành phân bón loại 1 bồi bổ lại cho đất.
Ảnh minh họa.
Ảnh minh họa.
Cách đây mấy năm, tôi lại tìm đất mới chuẩn bị cho thú điền viên. Tái ngộ cùng vài sào đất bazan nhưng không còn là “người quen” cũ. Lần đầu gặp, diện mạo lạ lắm, dẫu vẫn màu đất đỏ vàng ấy nhưng lớp thực bì chỉ thị toàn một màu vàng úa của cỏ lông heo, xen lẫn cây bụi hằng niên èo uột, có nghĩa là đất ấy xấu lắm. Thuộc tính bazan đã quay ngoắt 180 độ, lớp đất mặt khô khốc, chai cứng, đào hố trồng cây nếu không có cây xà beng loại khủng thì bó tay. Lớp đất mặt biến chất sâu tới cả mét, khả năng ngậm nước đã không còn, độ bốc hơi thật mãnh liệt. Tất cả báo trước cho chủ nhân rằng sẽ vất vả lắm để trồng trọt khả quan trên nền đất ấy.
Quả thế, ông hàng xóm sau một năm thất bát dù đổ vào gần héc ta đất bazan của mình không ít phân bón các loại, đã phải gọt sạch lớp mặt, lấy đất nơi khác thay thế cả vài ba tấc để khả dĩ gieo trồng các loại rau và cây lâu năm. Diện tích đất hoang hóa vẫn còn dợn sóng những luống, những hố trồng, chứng tỏ nơi đây đã từng phủ một màu xanh tốt của vườn tược. Trách chăng nhiều thế hệ trước đây đã khai thác tận cùng chất màu mỡ của một loại đất quý, bỏ qua chuyện nuôi dưỡng để sử dụng lâu dài.
Theo nghiên cứu và thống kê, hiện nay, các tỉnh Tây Nguyên có diện tích đất bazan thoái hóa ở cấp độ mạnh và rất mạnh là trên 1,5 triệu ha, trong đó nhiều nhất là tỉnh Gia Lai với 850.000 ha. Chuyện “của bền tại người” luôn luôn đúng trong mọi trường hợp. Chỉ có thể áp dụng một quy trình canh tác hợp lý ngay từ bây giờ thì mới có thể giữ được số diện tích đất bazan còn lại, tránh nguy cơ bạc màu và sa mạc hóa đang diễn ra với cấp độ rất mạnh ở các tỉnh Tây Nguyên.
NGUYỄN SƠN

Có thể bạn quan tâm

Thu hút đầu tư vào chăn nuôi gắn với bảo vệ môi trường

Thu hút đầu tư vào chăn nuôi gắn với bảo vệ môi trường

(GLO)- Những năm gần đây, Gia Lai trở thành điểm đến của nhiều dự án chăn nuôi quy mô lớn, chủ yếu tập trung ở khu vực phía Tây. Kết quả này góp phần thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu nông nghiệp nhưng cũng đặt ra yêu cầu cao hơn về quản lý môi trường và phát triển bền vững.

Đồng hành cùng nông dân phát triển bền vững

Đồng hành cùng nông dân phát triển bền vững

(GLO)- Trong bối cảnh triển khai Nghị quyết số 46-NQ/TW của Bộ Chính trị về đổi mới, nâng cao chất lượng hoạt động của Hội Nông dân Việt Nam đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn mới và các kế hoạch của Tỉnh ủy, Hội Nông dân tỉnh đang đứng trước yêu cầu đổi mới mạnh mẽ, toàn diện.

Nhiều áp lực khi vào vụ lúa Hè Thu

Nhiều áp lực khi vào vụ lúa Hè Thu

(GLO)- Những ngày đầu vụ lúa Hè Thu, nông dân Gia Lai khẩn trương làm đất, xuống giống theo khung thời vụ, chủ động nguồn nước để ứng phó nguy cơ nắng hạn. Tuy nhiên, trong bối cảnh thời tiết được dự báo bất lợi, giá vật tư nông nghiệp tăng cao… khiến nhà nông chịu nhiều áp lực ngay từ đầu vụ.

Chế biến để nâng cao giá trị khoai lang

Chế biến để nâng cao giá trị khoai lang

(GLO)- Nhiều doanh nghiệp, cơ sở sản xuất trên địa bàn tỉnh đang lựa chọn khoai lang làm nguyên liệu chế biến các sản phẩm như bún, miến, bánh, rượu vang… Hướng đi này kỳ vọng giảm áp lực đầu ra, hạn chế tình trạng được mùa mất giá ở các vùng trồng khoai lang của tỉnh.

Nâng tầm sầu riêng Gia Lai

Nâng tầm sầu riêng Gia Lai

(GLO)- Tháng 4-2026, UBND tỉnh có Văn bản số 3861/UBND-KGVX, cho phép sử dụng tên địa danh “Gia Lai” để đăng ký nhãn hiệu chứng nhận “Sầu riêng Gia Lai”. Đến nay, hồ sơ đã được Sở Khoa học và Công nghệ nộp lên Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ Khoa học và Công nghệ).

Các mô hình trình diễn giống cây trồng mới chịu hạn và kháng bệnh đang được Trung tâm Khuyến nông triển khai rộng khắp các xã vùng khó khăn.

Khuyến nông thúc đẩy sản xuất hiệu quả

(GLO)- Thông qua nhiều mô hình trình diễn trong trồng trọt, chăn nuôi và nuôi trồng thủy sản, Trung tâm Khuyến nông tỉnh Gia Lai đang từng bước đưa tiến bộ kỹ thuật vào thực tiễn sản xuất, góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế và thúc đẩy phát triển nông nghiệp xanh, bền vững.

Hợp tác xã thay đổi tư duy sản xuất cho nông dân

Hợp tác xã thay đổi tư duy sản xuất cho nông dân

(GLO)- Khi thị trường ngày càng đòi hỏi cao về chất lượng và truy xuất nguồn gốc, các HTX nông nghiệp đang trở thành điểm tựa giúp nông dân thay đổi nếp nghĩ, cách làm. Từ sản xuất nhỏ lẻ, tự phát, nhiều hộ đã chuyển sang liên kết theo chuỗi, sản xuất bài bản để nâng cao giá trị nông sản.

Nông nghiệp sạch nâng tầm giá trị nông sản

Nông nghiệp sạch nâng tầm giá trị nông sản

(GLO)- Tận dụng lợi thế thổ nhưỡng, khí hậu, nông dân vùng sâu Tây Gia Lai đang chuyển sang sản xuất nông nghiệp sạch theo tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP. Các mô hình từ dưa lưới, chanh dây đến cà phê giúp nâng cao giá trị nông sản, ổn định đầu ra và cải thiện thu nhập cho nông dân.

Gia Lai đẩy nhanh công tác hỗ trợ giải bản tàu cá

Gia Lai đẩy nhanh công tác hỗ trợ giải bản tàu cá

(GLO)- Những tuần qua, các địa phương ven biển của tỉnh Gia Lai đồng loạt tăng tốc triển khai chính sách hỗ trợ giải bản tàu cá cho ngư dân. Qua khảo sát, phần lớn các xã, phường đã thành lập hội đồng thẩm định tàu, tích cực hướng dẫn ngư dân hoàn thiện thủ tục theo quy định.

null