Rừng là “bệ đỡ” sinh kế cho người dân
Với tỷ lệ che phủ rừng hơn 90%, An Toàn được xem là một trong những địa phương có nguồn tài nguyên rừng phong phú của tỉnh. Không chỉ giữ vai trò quan trọng trong bảo vệ môi trường sinh thái, rừng còn là nguồn sinh kế của nhiều hộ dân thông qua các sản vật dưới tán rừng như mật ong, măng rừng, dược liệu và nhiều loại lâm sản ngoài gỗ khác.
Những năm qua, người dân địa phương đã biết tận dụng lợi thế tự nhiên để phát triển các mô hình kinh tế gắn với rừng. Bên cạnh nguồn thu từ sản xuất nông nghiệp, việc khai thác hợp lý các sản vật dưới tán rừng đã góp phần tạo thêm thu nhập, cải thiện đời sống cho nhiều hộ gia đình.
Mô hình nuôi heo đen thả bán tự nhiên dưới tán rừng là một trong những ví dụ điển hình. Tận dụng diện tích rừng rộng lớn cùng nguồn thức ăn tự nhiên dồi dào, mô hình này đang mở ra hướng phát triển kinh tế phù hợp với điều kiện sản xuất của người dân vùng cao.
Gần 5 năm gắn bó với nghề nuôi heo đen, gia đình ông Phạm Văn Đề (thôn 1) đã có nguồn thu nhập ổn định từ đàn vật nuôi của mình. Theo ông Đề, hình thức chăn nuôi thả rông ven bìa rừng giúp giảm đáng kể chi phí thức ăn, công chăm sóc, đồng thời hạn chế dịch bệnh. Đặc biệt, heo nhà có điều kiện phối giống tự nhiên với heo rừng, tạo ra đàn heo lai khỏe mạnh, chất lượng thịt thơm ngon nên được thị trường ưa chuộng.
Hiện gia đình ông duy trì đàn heo khoảng 25 con, trong đó hơn một nửa là heo rừng lai. Riêng năm 2025, gia đình xuất bán 5 con heo thương phẩm với giá trên 150.000 đồng/kg, mang lại nguồn thu nhập khá.
Ông Phạm Văn Đề chia sẻ: “Ngoài nuôi heo, gia đình tôi còn nuôi thêm 6 con trâu, 2 con bò và trồng khoảng 1 ha mì nên kinh tế ngày càng ổn định. Thời gian tới, tôi tiếp tục nhân đàn heo đen thả rông để tăng tỷ lệ heo lai rừng. Nuôi theo hình thức này không phải tốn nhiều chi phí thức ăn vì heo tự tìm kiếm lá cây, cỏ và các nguồn thức ăn tự nhiên trong rừng nên ít bệnh. Heo rừng lai cũng được khách hàng ưa chuộng hơn nên giá bán cao hơn”.
Không chỉ phát triển chăn nuôi dưới tán rừng, nhiều hộ dân còn tận dụng nguồn lâm sản phụ để nâng cao thu nhập. Đây được xem là hướng đi phù hợp, vừa khai thác hiệu quả tiềm năng của rừng, vừa góp phần bảo vệ tài nguyên thiên nhiên.
Chị Đinh Thị Hạnh (thôn 1) là một trong những hộ tiên phong thu mua, sơ chế và tiêu thụ các sản vật đặc trưng của địa phương như chè dây, mật ong rừng, măng rừng, nấm tự nhiên... để cung ứng ra thị trường.
Chị Hạnh cho biết: “Các sản phẩm đều được người dân khai thác từ rừng tự nhiên, sau đó được sơ chế, đóng gói để bán cho khách hàng trong và ngoài địa phương. Nhờ bảo đảm chất lượng, không sử dụng chất bảo quản nên được người tiêu dùng đón nhận. Hoạt động này không chỉ giúp gia đình có thêm thu nhập mà còn tạo đầu ra cho sản vật của bà con trong thôn”.
Hướng đến phát triển bền vững
Xác định phát huy lợi thế từ rừng là hướng đi quan trọng để phát triển kinh tế - xã hội và giảm nghèo bền vững, chính quyền địa phương đang tập trung hỗ trợ người dân đa dạng hóa sinh kế dưới tán rừng. Bên cạnh việc nhân rộng mô hình nuôi heo đen theo hướng tự nhiên, xã còn khuyến khích phát triển các sản phẩm lâm sản ngoài gỗ, cây dược liệu và các sản vật đặc hữu nhằm gia tăng giá trị kinh tế từ rừng.
Ông Nguyễn Hoàng Vũ - Trưởng phòng Kinh tế xã An Toàn - cho biết: “Nuôi heo đen không đòi hỏi nhiều vốn đầu tư hay công chăm sóc nên rất phù hợp với điều kiện của người dân địa phương. Thời gian tới, xã sẽ tranh thủ các nguồn vốn hỗ trợ và nguồn vốn vay từ Ngân hàng Chính sách xã hội để tạo điều kiện cho người dân mở rộng quy mô chăn nuôi.
Đồng thời, địa phương tiếp tục khai thác hiệu quả các sản vật dưới tán rừng như mật ong, dược liệu và các lâm sản phụ khác nhằm tạo thêm sinh kế, nâng cao thu nhập cho người dân”.
Theo ông Đinh Văn Nghin - Chủ tịch UBND xã An Toàn, năm 2026 địa phương đặt mục tiêu tăng trưởng giá trị sản phẩm đạt 8,13%; trong đó lĩnh vực nông - lâm - thủy sản tăng 4,1%, công nghiệp - xây dựng tăng 10,8% và dịch vụ tăng 9,26%. Cùng với đó, xã phấn đấu giảm tỷ lệ hộ nghèo từ 17,5% xuống còn khoảng 11,5%.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, An Toàn đang tập trung phát triển các lĩnh vực có nhiều dư địa tăng trưởng như dược liệu dưới tán rừng, du lịch sinh thái cộng đồng và thu hút đầu tư vào chế biến nông - lâm sản.
Hiện địa phương đang phối hợp với nhà đầu tư hoàn thiện các thủ tục liên quan đến Dự án Khu dịch vụ du lịch Đỉnh ngắm mây An Toàn. Với tổng vốn đầu tư hơn 76 tỷ đồng, dự án được kỳ vọng sẽ trở thành điểm đến hấp dẫn, thu hút du khách yêu thích khám phá thiên nhiên, săn mây và trải nghiệm hệ sinh thái rừng nguyên sinh.
Bên cạnh đó, Dự án Nhà máy sản xuất trà Tiến Vua cũng đang được xúc tiến triển khai. Đồng thời, xã tiếp tục kêu gọi đầu tư các dự án phát triển dược liệu, rau màu, sâm đương quy và các mô hình kinh tế dưới tán rừng.
Từ việc phát huy hiệu quả các lợi thế sẵn có, đặc biệt là nguồn tài nguyên rừng phong phú, An Toàn đang từng bước tạo dựng nền tảng phát triển kinh tế - xã hội bền vững. Những cánh rừng xanh không chỉ góp phần bảo vệ môi trường mà còn trở thành nguồn lực quan trọng giúp người dân nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống và vươn lên thoát nghèo.
