Phát huy vai trò chuỗi liên kết
Theo Chi cục Chăn nuôi và Thú y (Sở Nông nghiệp và Môi trường), khu vực phía Tây tỉnh Gia Lai có khí hậu tương đối ôn hòa, thích hợp cho sự sinh trưởng và phát triển của ong mật. Bên cạnh đó, nguồn hoa đa dạng tạo nguồn thức ăn dồi dào, góp phần nâng cao năng suất và chất lượng mật ong. Nghề nuôi ong phát triển mạnh tại các vùng chuyên canh cây công nghiệp và cây ăn quả, tập trung ở khu vực Chư Prông, Đức Cơ, Ia Dơk, Ia Krêl, Chư Păh, Biển Hồ, Ia Phí, Đak Đoa, Kon Gang...
Năm 2025, toàn tỉnh có 90.400 đàn ong, sản lượng đạt 2.185 tấn mật. Đến nay, toàn tỉnh đã tăng lên 92.873 đàn, sản lượng khai thác trong 6 tháng đầu năm 2026 đạt khoảng 1.028 tấn.
Đáng chú ý, nghề nuôi ong không còn phát triển theo hướng nhỏ lẻ mà từng bước hình thành các vùng nguyên liệu tập trung, đáp ứng nhu cầu chế biến và tiêu thụ. Hiện toàn tỉnh có 4 chuỗi liên kết nuôi ong giữa doanh nghiệp, hợp tác xã (HTX) với 49 hộ dân, quy mô khoảng 16.200 đàn ong. Thông qua các chuỗi liên kết, người nuôi được hỗ trợ kỹ thuật, nâng cao năng suất, chất lượng và được bao tiêu đầu ra sản phẩm.
Là đơn vị tiên phong xây dựng chuỗi liên kết, HTX Mật ong Phương Di Bee (xã Gào) hiện có gần 100 thành viên. Bà Trần Thị Hoàng Anh, Giám đốc HTX, cho biết: Mỗi năm, HTX thu hoạch trên 500 tấn mật ong. Trong đó, khoảng 100 tấn được chế biến, xây dựng thương hiệu; phần còn lại cung cấp cho doanh nghiệp và các cơ sở kinh doanh trong nước.
Nhờ tuân thủ quy trình nuôi bảo đảm chất lượng, các thành viên HTX luôn yên tâm về đầu ra sản phẩm. Hiện HTX có 3 sản phẩm OCOP gồm: Mật ong Phương Di đạt OCOP 5 sao và Giải thưởng Mai An Tiêm năm 2026; Mật ong bánh tổ đạt OCOP 4 sao; Nước màu mật ong đạt OCOP 3 sao. Mỗi năm, hoạt động bán lẻ các sản phẩm chế biến mang lại cho HTX lợi nhuận từ 200 - 300 triệu đồng.
Ông Trần Nguyên Hội (166 Lạc Long Quân, phường An Phú, thành viên HTX Mật ong Phương Di Bee) cho biết: Gia đình duy trì gần 300 đàn ong. Sau khi kết thúc vụ mật hoa cà phê trong tỉnh, ông tiếp tục di chuyển đàn ong đến Quảng Ngãi và vùng núi Đà Nẵng để khai thác mật cao su và mật tràm. Mỗi năm, ông thu trên 40 tấn mật, lợi nhuận đạt khoảng 300 - 400 triệu đồng.
Nâng cao giá trị sản phẩm
Song song với việc nâng cao năng suất và sản lượng, những năm gần đây, nhiều doanh nghiệp, HTX và hộ nuôi ong trong tỉnh đã đầu tư máy móc, thiết bị để nâng cao chất lượng và giá trị sản phẩm. Đến nay, toàn tỉnh có 29 sản phẩm từ mật ong và phấn hoa đạt chứng nhận OCOP, gồm 1 sản phẩm đạt 5 sao, 1 sản phẩm đạt 4 sao và 27 sản phẩm đạt 3 sao. Trong đó, sản phẩm Mật ong Phương Di của HTX Mật ong Phương Di Bee đã được chứng nhận VietGAP.
Ông Huỳnh Ngọc Diệp - Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi và Thú y - cho biết: Theo kế hoạch đến năm 2030, Gia Lai phấn đấu phát triển khoảng 100.000 đàn ong, sản lượng mật đạt 2.400 tấn/năm; định hướng đến năm 2045 nâng lên khoảng 120.000 đàn.
Để nghề nuôi ong phát triển bền vững, Chi cục Chăn nuôi và Thú y sẽ tiếp tục tham mưu Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Sở Công Thương, Sở KH&CN hỗ trợ DN, HTX và người nuôi ứng dụng tiến bộ kỹ thuật, công nghệ sinh học vào khai thác, sơ chế mật ong; phát huy vai trò của HTX, tổ hợp tác trong liên kết các hộ nuôi nhỏ lẻ, hình thành chuỗi giá trị từ khai thác, sơ chế đến tiêu thụ; hỗ trợ xây dựng nhãn hiệu, chỉ dẫn địa lý, truy xuất nguồn gốc sản phẩm; mở rộng kênh tiêu thụ qua hệ thống siêu thị, chợ đầu mối và các sàn thương mại điện tử.
Đồng thời, tăng cường xúc tiến thương mại, phát triển sản phẩm OCOP và khuyến khích doanh nghiệp đầu tư chế biến sâu nhằm nâng cao giá trị gia tăng, đáp ứng nhu cầu thị trường trong nước và xuất khẩu.
