Dải biên cương không chỉ thêm ấm áp mà còn ngày càng vững chắc, là nền tảng cho phát triển kinh tế - xã hội và bảo vệ chủ quyền.
Tạo sinh kế phát triển bền vững
Một trong những điểm nhấn rõ nét là công trình thủy lợi Ia Mơr với tổng mức đầu tư hơn 3.000 tỷ đồng, cung cấp nước tưới cho hơn 14.000 ha cây trồng của hai tỉnh Gia Lai và Đắk Lắk. Nhờ công trình này, nhiều vùng đất trước kia bỏ hoang vào mùa khô nay đã khoác lên màu xanh của lúa nước, mở ra hướng sản xuất ổn định cho người dân vùng biên.
Những ngày cuối năm, trên cánh đồng làng Klăh (xã Ia Mơ), ông Rmah Hinh tất bật thu hoạch lúa vụ Đông Xuân. Ông cho biết, trước đây bà con chỉ làm được một vụ lúa nhờ nước trời, năng suất thấp nên cái đói cứ lẩn khuất sau mỗi mùa giáp hạt. “Từ ngày có kênh thủy lợi dẫn nước về, gia đình tôi làm được 2 vụ lúa. Riêng vụ này, 3 sào lúa ước thu khoảng 30 bao (khoảng 1,5 tấn). Có nước, bà con yên tâm sản xuất hơn nhiều” - ông Hinh chia sẻ.
Cùng chung niềm phấn khởi, chị Siu Thoai (làng Klăh) cho hay, nhờ nguồn nước ổn định và học hỏi kinh nghiệm canh tác của người dân các tỉnh phía Bắc vào sinh sống, bà con Jrai nơi đây đã quen với sản xuất lúa nước 2 vụ. “Trước kia chỉ làm 1 vụ, thường thiếu gạo ăn. Giờ làm được 2 vụ, cái đói dần lùi xa, cuộc sống đỡ vất vả hơn” - chị Thoai nói.
Theo ông Nguyễn Tuấn Anh - Phó Chủ tịch UBND xã Ia Mơ, đến cuối năm 2025, tỷ lệ hộ nghèo toàn xã giảm còn 6,8%, phấn đấu đến năm 2030 xuống dưới 5%. “Việc bà con trồng được lúa nước 2 vụ/năm thay vì 1 vụ phụ thuộc nước trời là bước chuyển căn bản trong tư duy sản xuất” - ông Tuấn Anh khẳng định. Địa phương cũng kiên trì vận động người dân giữ đất sản xuất, không bán đất, coi đây là nền tảng cho phát triển bền vững lâu dài.
Ở xã Ia O, công tác giảm nghèo được triển khai theo hướng trao sinh kế gắn với hướng dẫn kỹ thuật sản xuất. Anh Puih Líu (làng Mít Kom II) nhớ lại, với 14 triệu đồng hỗ trợ, gia đình anh mua được cặp bò giống. Từ đó, bò mẹ sinh thêm 4 con bê khỏe mạnh. “Chỉ ít thời gian nữa thôi, khi bán bê, gia đình có tiền lo cho con cái ăn học” - anh Líu xúc động nói.
Nhờ được tập huấn, hướng dẫn cách chăm sóc bò bài bản, nhiều hộ dân từ một con bò ban đầu đã gây dựng được đàn 8 - 10 con. Riêng năm 2025, làng Mít Kom II có 5 hộ thoát nghèo từ mô hình này. Chủ tịch UBND xã Ia O Phan Đình Thắm nhấn mạnh: “Giảm nghèo không chỉ dừng ở hỗ trợ tài chính, mà quan trọng hơn là giúp người dân thay đổi nếp nghĩ, cách làm, nâng cao năng lực sản xuất để tự vươn lên trong cuộc sống”.
Trong khi đó, xã Ia Dom hôm nay đã trở thành điểm sáng về giảm nghèo bền vững ở vùng biên. Chủ tịch UBND xã Lê Trọng Phúc cho biết, tỷ lệ hộ nghèo của xã hiện còn 4,6%, thu nhập bình quân đạt trên 52 triệu đồng/người/năm. “Phát triển kinh tế luôn gắn với giữ vững quốc phòng, an ninh, tạo thế trận biên giới vững chắc” - ông Phúc khẳng định.
Còn tại xã Ia Púch, chương trình xây dựng nông thôn mới đã làm thay đổi rõ nét nếp nghĩ, cách làm của người dân. Từ chỗ phụ thuộc vào hơn 600 ha điều kém hiệu quả, bà con đã chuyển sang trồng lúa nước, kết hợp chăn nuôi và các mô hình sản xuất mới. Ông Siu Kim (làng Chư Kó) vui mừng cho biết: “Trước đây chỉ trồng điều nên không đủ ăn. Nay có ruộng, có thủy lợi, làm được lúa nước 3 vụ, gạo ăn quanh năm không hết”.
Chung tay vì biên giới
Để một dải biên cương ấm no, nhiều năm qua, ngoài sự quan tâm của cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương, các LLVT đứng chân trên địa bàn đã đồng hành triển khai nhiều giải pháp giúp nhân dân giảm nghèo bền vững.
Hơn 40 năm có mặt trên tuyến biên giới phía Tây của tỉnh, cán bộ, chiến sĩ Binh đoàn 15 đã đổ biết bao mồ hôi để biến một vùng đất hoang vu, đầy tàn tích chiến tranh thành màu xanh bạt ngàn của cà phê, cao su. Hiện nay, Binh đoàn có 5 đoàn kinh tế - quốc phòng đứng chân trên địa bàn, giải quyết việc làm cho hơn 10.000 lao động địa phương, trong đó hơn 80% là người dân tộc thiểu số.
Thiếu tướng Hoàng Văn Sỹ - Tư lệnh Binh đoàn 15 - chia sẻ: Để hoàn thành tốt nhiệm vụ sản xuất, kinh doanh gắn với bảo đảm quốc phòng, an ninh trên tuyến biên giới, đơn vị luôn xác định phải làm tốt công tác dân vận, giúp đỡ nhân dân phát triển KT-XH. Trong năm 2025, hưởng ứng phong trào “Quân đội chung sức xây dựng nông thôn mới”, các đơn vị của Binh đoàn đã huy động hơn 36.000 ngày công giúp dân; cho các hộ khó khăn mượn gần 1.300 ha đất tái canh cao su để trồng hoa màu; hỗ trợ giống, vốn và vật tư sản xuất với tổng trị giá hơn 8,6 tỷ đồng.
Cùng với đó, Binh đoàn đầu tư 45,3 tỷ đồng để sửa chữa, làm mới 42,2 km đường giao thông; 3,5 tỷ đồng xây dựng 20 cây cầu dân sinh; 4,15 tỷ đồng cho 11 công trình nước sạch; tặng gần 400 con bò giống cho các hộ nghèo, cận nghèo với tổng kinh phí hơn 8 tỷ đồng.
Với thông điệp “Đồn là nhà, biên giới là quê hương, đồng bào các dân tộc là anh em ruột thịt” và phương châm “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng”, BĐBP tỉnh không chỉ là lực lượng nòng cốt bảo vệ vững chắc chủ quyền, an ninh biên giới, mà còn tích cực tham gia xóa đói, giảm nghèo. Lực lượng biên phòng đã giúp đỡ 321 hộ nghèo, cận nghèo theo Đề án “Mỗi tuần giúp đỡ một hộ nghèo”; tăng cường 7 cán bộ về các xã biên giới; 49 đảng viên các đồn Biên phòng tham gia sinh hoạt tại 49 chi bộ thôn, làng; 194 đảng viên phụ trách 812 hộ với 3.307 nhân khẩu trên khu vực biên giới.
Đại tá Trần Tiến Hải - Phó Chỉ huy trưởng Bộ CHQS tỉnh kiêm Chỉ huy trưởng BĐBP tỉnh - cho biết: “Trên cơ sở nắm chắc, dự báo và đánh giá đúng tình hình, hằng năm, Đảng ủy, Ban Chỉ huy BĐBP tỉnh chủ động xây dựng, triển khai các phương án, kế hoạch làm công tác dân vận bằng những việc làm cụ thể, thiết thực”. Nhiều mô hình hiệu quả được triển khai như “Nâng bước em tới trường”, “Con nuôi Biên phòng”, “Bếp ăn tình thương”, “Mỗi ngày giúp một hộ nghèo”… Qua đó, BĐBP tỉnh đã huy động hàng nghìn ngày công tuyên truyền, vận động, giúp đỡ nhân dân giảm nghèo, để hình ảnh người lính Bộ đội Cụ Hồ luôn sáng mãi trong lòng đồng bào nơi biên giới.
Trong các chuyến công tác tại các xã biên giới, Chủ tịch UBND tỉnh Phạm Anh Tuấn khẳng định, Đảng và Nhà nước luôn dành sự quan tâm đặc biệt cho Tây Nguyên, nhất là các xã biên giới. Tỉnh sẽ tiếp tục đề xuất các chính sách dài hơi, tập trung đầu tư hạ tầng, đào tạo kỹ năng, ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số, tạo điều kiện để người dân vùng biên thoát nghèo bền vững.
Từ những cánh đồng lúa nước ở Ia Mơ, đàn bò sinh sản ở Ia O đến diện mạo khởi sắc của Ia Dom, có thể thấy rõ một dải biên cương Gia Lai đang từng ngày đổi thay. Ấm no một dải biên cương không chỉ là mong ước đầu xuân, mà đang dần trở thành hiện thực bằng những giải pháp cụ thể, sát thực và bền bỉ từ cơ sở.
