Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 299/2026/NĐ-CP quy định tổ chức đơn vị sự nghiệp công lập, có hiệu lực từ ngày 28-7-2026. Nghị định quy định về thành lập, tổ chức lại, giải thể, chuyển giao, phân loại, xếp hạng và tự chủ về tổ chức bộ máy của đơn vị sự nghiệp công lập.
Một trong những vấn đề được viên chức, người lao động quan tâm là nhân sự sẽ được xử lý thế nào khi đơn vị sự nghiệp công lập bị hợp nhất, sáp nhập hoặc tổ chức lại.
Phải có phương án xử lý nhân sự
Theo Điều 17 Nghị định số 299/2026/NĐ-CP, đề án tổ chức lại đơn vị sự nghiệp công lập phải nêu rõ thực trạng tổ chức và hoạt động của đơn vị trước khi tổ chức lại; đồng thời xây dựng phương án xử lý về tổ chức bộ máy, nhân sự, tài chính, tài sản, đất đai và các vấn đề liên quan.
Đề án cũng phải xác định trách nhiệm của người đứng đầu đơn vị sự nghiệp công lập và các cá nhân liên quan trong việc thực hiện phương án tổ chức lại, kèm thời hạn xử lý.
Như vậy, khi 1 đơn vị sự nghiệp công lập được sáp nhập hoặc tổ chức lại, việc xử lý đội ngũ viên chức, người lao động phải được đưa vào phương án cụ thể, thay vì mặc nhiên chấm dứt việc làm của những người đang công tác tại đơn vị.
Đối với trường hợp chuyển giao đơn vị sự nghiệp công lập giữa các bộ hoặc UBND cấp tỉnh, Nghị định số 299/2026/NĐ-CP quy định việc chuyển giao được thực hiện theo nguyên tắc chuyển giao nguyên trạng đơn vị. Đề án chuyển giao cũng phải có phương án xử lý về tổ chức bộ máy, nhân sự, tài chính, tài sản, đất đai cùng các quyền lợi, nghĩa vụ và trách nhiệm liên quan.
Người dôi dư được giải quyết chế độ thế nào?
Đối với viên chức, người lao động chịu tác động trực tiếp của quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy, chính sách được thực hiện theo các quy định hiện hành tương ứng với từng đối tượng và trường hợp.
Nghị định số 67/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung Nghị định số 178/2024/NĐ-CP đã mở rộng phạm vi áp dụng đối với các đơn vị sự nghiệp công lập trực tiếp thực hiện sắp xếp tổ chức bộ máy hoặc thực hiện tinh giản biên chế, cơ cấu lại và nâng cao chất lượng đội ngũ viên chức.
Đối tượng chịu tác động trực tiếp có thể bao gồm viên chức không giữ chức danh, chức vụ lãnh đạo, quản lý và một số nhóm người làm việc theo chế độ hợp đồng lao động đáp ứng điều kiện theo quy định.
Các chính sách trong quá trình sắp xếp gồm chính sách đối với người nghỉ việc, nghỉ hưu trước tuổi, nghỉ thôi việc; chính sách đối với người thôi giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý hoặc được bố trí chức vụ thấp hơn; cùng chính sách đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ sau sắp xếp.
Ngoài ra, quy định về tinh giản biên chế cũng xác định viên chức và người lao động dôi dư do sắp xếp tổ chức bộ máy thuộc nhóm có thể được xem xét thực hiện chính sách tinh giản biên chế, trừ trường hợp đã thuộc diện hưởng chính sách riêng về sắp xếp tổ chức bộ máy.
