Mỗi mẫu ADN không chỉ là dữ liệu khoa học, mà còn chứa đựng niềm hy vọng tìm lại danh tính, đưa các liệt sĩ trở về với gia đình sau nhiều năm chờ đợi.
Chờ một phép màu
Ngày 20-7, tại điểm thu nhận mẫu sinh phẩm ADN ở phường Quy Nhơn, nhiều mái đầu bạc lặng lẽ ngồi chờ đến lượt. Họ đến không chỉ để thực hiện 1 quy trình lấy mẫu phục vụ giám định ADN, mà còn mang theo ký ức về những người thân đã hy sinh cách đây hơn nửa thế kỷ cùng niềm mong mỏi một ngày được biết chính xác nơi các liệt sĩ yên nghỉ.
Ông Lê Thanh Hùng (SN 1951, xã Tuy Phước Đông) là em ruột của liệt sĩ Lê Công Ân, hy sinh năm 1972. Hơn 50 năm đã trôi qua nhưng ký ức về lần gặp cuối cùng với anh trai vẫn còn vẹn nguyên trong ông.
Ngày ấy, ông Lê Công Ân đang công tác với cương vị Trạm trưởng Bưu điện tỉnh Bình Định. Trên đường từ nơi học tập trở về, ông Hùng ghé vào thăm anh. Cuộc gặp chỉ diễn ra trong chốc lát.
Ít lâu sau, trên đường trở về đơn vị, cách nơi 2 anh em vừa chia tay khoảng 2 km, tại cánh đồng giáp ranh giữa xã Cát Sơn cũ và huyện Tây Sơn cũ, ông Lê Công Ân bị địch phục kích và hy sinh.
Hơn 50 năm trôi qua, mẹ ông Hùng và 1 người anh trai khác đều đã qua đời. Chỉ còn ông mòn mỏi chờ tin tức về người anh đã ngã xuống. “Tôi từng tìm về nơi anh hy sinh nhưng không thấy dấu tích. Thời gian đã quá lâu, thiên tai, lũ lụt cũng nhiều, tôi sợ sẽ không còn cơ hội tìm được anh. Nhưng trong lòng vẫn luôn mong có 1 phép màu” - ông Hùng chia sẻ.
Cùng chung niềm mong mỏi tìm lại người thân, gia đình ông Huỳnh Triệu Đức (SN 1964, ở tỉnh Lâm Đồng), em trai liệt sĩ Huỳnh Nghè (SN 1930), cũng đến lấy mẫu sinh phẩm ADN.
Ông Đức đi lấy mẫu sinh phẩm ADN cùng chị Huỳnh Thị Tuyết Hạnh (SN 1969, xã Tuy Phước Đông) - cháu gái đang thờ cúng liệt sĩ Huỳnh Nghè. Dẫu thời gian và khoảng cách địa lý ngày một xa, ký ức về người thân chưa bao giờ phai nhạt.
Ông Đức kể: “Đợt lấy mẫu lần này đúng lúc tôi từ Lâm Đồng về Bệnh viện Y học cổ truyền và Phục hồi chức năng Quy Nhơn (phường Quy Nhơn Bắc) điều trị bệnh. Dù vậy, tôi vẫn thu xếp cùng gia đình tham gia, mong có thêm cơ hội tìm lại người anh đã hy sinh tại núi Bà”.
Tại điểm thu nhận mẫu ở phường Tam Quan, bà Võ Thị Đẻ (SN 1943, khu phố Tân An) và con trai Nguyễn Văn Cường (SN 1980) đến lấy mẫu, phục vụ việc tìm kiếm hai người thân là liệt sĩ Võ Huyên và Võ Đây.
Anh Cường bộc bạch: “2 mẹ con khá hồi hộp. Đây là chương trình lớn của Đảng, Nhà nước, chúng tôi rất biết ơn. Nhưng cũng không dám hy vọng nhiều vì thời gian đã trôi qua hàng chục năm”.
Khoa học nối dài hành trình tri ân
Với sự phát triển của khoa học công nghệ, đặc biệt là công nghệ sinh học và giám định ADN, việc xác định danh tính hài cốt liệt sĩ ngày càng chính xác, hiệu quả hơn.
Thu nhận mẫu ADN của thân nhân liệt sĩ là bước quan trọng để xây dựng cơ sở dữ liệu, phục vụ đối sánh, từng bước xác định danh tính các liệt sĩ còn thiếu thông tin, giúp nhiều gia đình hoàn thành tâm nguyện sau nhiều năm chờ đợi.
Trong đợt cao điểm từ ngày 18 đến 21-7, gần 4.000 thân nhân liệt sĩ trên địa bàn tỉnh được lấy mẫu tại 9 điểm thu nhận với 12 tổ công tác.
Các địa phương đã chu đáo đưa đón, hỗ trợ người nhà đến nơi lấy mẫu. Không chỉ lấy mẫu tập trung, đối với những trường hợp gặp khó khăn về đi lại, công an phối hợp với địa phương tổ chức tận nhà.
Ông Nguyễn Hồng Hải (SN 1955, thôn Phước Thắng, xã Tuy Phước Đông), em ruột liệt sĩ Nguyễn Thanh Tùng, là một trong những trường hợp được hỗ trợ đặc biệt.
Do bất cẩn bị ngã, ông bị vỡ xương bánh chè chân trái và đang điều trị tại Bệnh viện Chỉnh hình và Phục hồi chức năng Quy Nhơn (phường Quy Nhơn Nam). Tổ lấy mẫu đã chủ động phối hợp để tổ chức thu nhận mẫu sinh phẩm, bảo đảm tiến độ của chương trình mà không ảnh hưởng đến quá trình điều trị.
Theo Đại tá Huỳnh Bảo Nguyên - Phó Giám đốc Công an tỉnh, việc thu nhận mẫu ADN có ý nghĩa chính trị, xã hội và nhân văn sâu sắc, thể hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”.
Hoạt động này góp phần thực hiện chủ trương của Đảng, Nhà nước trong ứng dụng khoa học công nghệ để tri ân những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc; đồng thời mở thêm cơ hội giúp các gia đình liệt sĩ chưa xác định được danh tính, chưa tìm thấy hài cốt đón người thân trở về.
Đại tá Huỳnh Bảo Nguyên nhấn mạnh, với lực lượng công an nhân dân, việc thu nhận ADN không chỉ là nhiệm vụ chuyên môn mà còn mang ý nghĩa chính trị, nhân văn sâu sắc.
Mỗi mẫu ADN không đơn thuần là dữ liệu sinh học, mà còn là niềm hy vọng của gia đình liệt sĩ, là trách nhiệm trước lịch sử, trước sự hy sinh của các anh hùng liệt sĩ và niềm tin của nhân dân.
