Gắn cuộc đời với mặt nước
Từ tuyến tỉnh lộ 637, theo sự chỉ dẫn của người dân, tôi rẽ xuống bến L6 khi nắng sớm vừa phủ lên mặt hồ Định Bình. Mùa này, mực nước rút thấp để lộ những bãi cỏ xanh và giếng gạch cũ của làng L6 (xã Vĩnh Hòa cũ), nơi từng là chốn sinh sống của nhiều hộ dân.
Trái ngược với vẻ tĩnh lặng ấy, ngoài mặt hồ, những chiếc xuồng máy đã nối nhau rời bến, nhiều hộ dân tất bật sửa bè, kiểm tra lồng cá, bắt đầu một ngày lao động.
Rời bến, tôi theo xuồng máy của ông Nguyễn Nga (54 tuổi, thôn Định Thiền) ra bè nuôi cá giữa hồ. Vừa cập bè, vợ chồng ông nhanh tay kiểm tra lồng nuôi rồi chuẩn bị thức ăn cho cá.
Hơn 19 năm gắn bó với nghề nuôi cá lồng, từ vài lồng cá ban đầu, gia đình ông đã phát triển lên 2 bè với gần 30 lồng nuôi cá điêu hồng, cá thát lát và cá trê.
Ông Nga chia sẻ: “Nghề nuôi cá phụ thuộc nhiều vào thời tiết. Bão số 13 năm 2025 làm nhiều lồng của gia đình tôi bị hư hỏng, thất thoát hết cá, công sức tích góp gần như mất trắng.
May được địa phương và ngành chức năng hỗ trợ, gia đình mới có điều kiện sửa lại bè, nhập cá giống để nuôi tiếp. Dù vất vả, tôi vẫn quyết bám hồ vì đây là nguồn sống chính của cả gia đình”.
Còn cách đó không xa, chị Nguyễn Thị Mai Ly (35 tuổi, thôn Định Nhất) cũng đang tất bật gia cố lồng nuôi. Chị Ly cho biết: Năm 2014, gia đình chị mạnh dạn đầu tư 16 ô lồng nuôi cá điêu hồng, cá lăng và thát lát.
Mỗi năm, chị Ly nuôi 2 vụ cá điêu hồng; riêng cuối năm 2025 thu hoạch hơn 20 tấn cá, lãi trên 300 triệu đồng mỗi vụ. Nhờ nghề nuôi cá trên hồ mà cuộc sống ngày một khấm khá, chuyện cơm áo cũng bớt nhọc nhằn hơn trước.
Rời những bè cá nổi, chiếc xuồng tiếp tục len theo 1 nhánh hồ rộng. Giữa mặt nước phẳng lặng, vài chiếc xuồng nhỏ đang kéo những mẻ lưới đầu tiên trong ngày. Trên 1 chiếc xuồng, anh Đặng Văn Sang (38 tuổi, thôn Định Thiền) thoăn thoắt gỡ con cá lăng nặng hơn 4 kg vừa mắc lưới.
Anh Sang cho hay: Chiều xuống, tôi chèo thuyền đi thả lưới, khoảng 4-5 giờ sáng hôm sau lại thu lưới. Tùy theo mùa và mực nước, mỗi chuyến đánh bắt được cá lăng, cá thát lát, cá chép, cá rô phi, tôm càng... Có hôm tôi đánh được vài chục ký cá, tôm, bán cho thương lái cũng có thêm đồng ra đồng vào để lo cho gia đình.
Đánh thức tiềm năng hồ Định Bình
Không chỉ mang đến sinh kế cho người dân, hồ Định Bình còn mở ra nhiều dư địa phát triển kinh tế. Từ lợi thế mặt nước rộng, nguồn nước ổn định cùng kinh nghiệm nuôi trồng, khai thác thủy sản của người dân, địa phương đang từng bước khai thác hiệu quả tiềm năng của hồ theo hướng nâng cao giá trị sản xuất, gắn với bảo vệ môi trường và phát triển bền vững.
Theo UBND xã Vĩnh Thạnh, trên hồ Định Bình có 24 hộ nuôi cá với 390 ô lồng, sản lượng đạt khoảng 600-700 tấn/năm; trong đó, cá điêu hồng chiếm gần 90%.
Thời gian qua, địa phương đã phối hợp với các ngành và doanh nghiệp từng bước tháo gỡ khó khăn về đầu ra, xúc tiến đưa cá điêu hồng vào thị trường Nhật Bản.
Riêng đầu năm 2026, gần 39 tấn cá nguyên liệu của địa phương được doanh nghiệp thu mua, chế biến thành khoảng 8 tấn cá điêu hồng đông lạnh xuất khẩu.
Theo Chủ tịch UBND xã Lê Minh Thông, hồ Định Bình không chỉ là vùng nuôi trồng thủy sản trọng điểm mà còn là không gian có nhiều tiềm năng phát triển kinh tế tổng hợp.
Xã sẽ huy động nguồn lực từ các chương trình mục tiêu quốc gia để quy hoạch vùng nuôi, hỗ trợ người dân mở rộng sản xuất, nâng cao chất lượng cá nuôi theo hướng an toàn.
Đồng thời, đẩy mạnh kêu gọi doanh nghiệp đầu tư phát triển nuôi trồng thủy sản nước ngọt kết hợp với du lịch sinh thái, du lịch trải nghiệm, từng bước khai thác hiệu quả tiềm năng mặt nước.
“Cùng với phát triển kinh tế, địa phương sẽ tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức và ý thức chấp hành pháp luật của người dân trong khai thác, nuôi trồng thủy sản; bảo vệ môi trường và nguồn lợi thủy sản.
Chúng tôi kỳ vọng với sự đồng hành của người dân, doanh nghiệp và các ngành chức năng, hồ Định Bình sẽ từng bước phát triển theo hướng bền vững, tạo thêm nhiều sinh kế và nâng cao giá trị kinh tế cho địa phương” - ông Thông nhấn mạnh.
