Ông Tô Tấn Thi - Giám đốc Ban Quản lý dự án nông nghiệp và phát triển nông thôn tỉnh, cho biết: Do lịch sử quản lý và tình trạng lấn chiếm kéo dài, nhiều nhánh ở hạ du sông Hà Thanh bị người dân trồng cây, xây nhà, có đoạn gần như bị cây cối che kín, khiến dòng chảy thu hẹp, xuất hiện nhiều điểm nghẽn khi lũ lớn.
Năm 2026, UBND tỉnh giao Ban Quản lý dự án nông nghiệp và phát triển nông thôn tỉnh thực hiện Dự án khẩn cấp nạo vét hệ thống tiêu thoát lũ sông Hà Thanh với kinh phí hơn 17,2 tỷ đồng, gồm 5 hạng mục: Tuyến núi Thơm (420 m), sông Cát (4.105 m), sông Cây Me (1.350 m), trục tiêu Trường ĐH Quang Trung (1,986 ha) và tuyến thoát nước dọc đường Trần Khắc Chân (1.110 m).
Tăng tốc thi công nhiều hạng mục
Theo Ban Quản lý dự án nông nghiệp và phát triển nông thôn tỉnh, đến ngày 2-8, giá trị xây lắp toàn dự án đạt khoảng 1,8/8,465 tỷ đồng (tương đương 21,2% giá trị hợp đồng). Các nhà thầu đang huy động nhân lực, thiết bị đẩy nhanh thi công, trong đó, một số hạng mục đã hoàn thành nhiều phần việc sớm hơn kế hoạch.
Tại hạng mục sông Cát - hạng mục có khối lượng thi công lớn nhất của dự án, đoạn từ cửa vào đến hạ lưu đập Lạc Trường, đơn vị thi công đã phát quang 27.250/41.017 m², đào nạo vét 2.200/20.607,5 m³ đất và vớt bèo trên diện tích 22.750/47.772 m². Hạng mục được triển khai từ ngày 29-6 và dự kiến hoàn thành vào ngày 20-9.
Theo ông Nguyễn Văn Trường - cán bộ Ban Quản lý dự án nông nghiệp và phát triển nông thôn tỉnh, tại hạng mục sông Cây Me (đoạn từ thượng lưu cầu đường sắt đến cầu số 7), nhà thầu đã phát quang 4.775/23.625 m². Trong tuần qua, đơn vị thi công hoàn thành phát quang đoạn từ đầu tuyến đến cầu đường sắt Cây Me; tiếp tục phát quang, vớt bèo khu vực hạ lưu và bắt đầu nạo vét từ ngày 4-8 với khối lượng dự kiến khoảng 500 m³. Hạng mục này dự kiến hoàn thành trước ngày 30-8.
Đối với hạng mục trục tiêu Trường ĐH Quang Trung có diện tích thi công gần 2 ha với 7 vị trí, nhà thầu đã phát quang 2.000/3.660 m², tập trung cưa dọn cây tại vị trí số 5 (thượng lưu cầu Mới). Từ ngày 3.8, đơn vị hoàn thiện phát quang tại vị trí này, mở rộng thi công sang vị trí số 6 (hạ lưu cầu Mới) và triển khai nạo vét khoảng 1.860 m³ đất. Hạng mục dự kiến hoàn thành trước ngày 30-9.
Ông Dương Hoài Nam, chỉ huy công trường, cho hay: Công ty TNHH Thịnh Tiến (xã Tuy Phước) đang huy động gần 20 công nhân cùng các phương tiện nạo vét, chặt bỏ cây cối, công trình lấn chiếm trên nhánh sông Cát dài 4,5 km, sau đó tiếp tục khơi thông sông Cây Me và khu vực núi Thơm. Dự án vẫn còn vướng mắc, chẳng hạn như bồi thường, giải phóng mặt bằng ở khu vực trục tiêu Trường ĐH Quang Trung và tuyến thoát nước dọc đường Trần Khắc Chân. Ông mong người dân và chính quyền địa phương tiếp tục phối hợp để công trình kịp hoàn thành trước mùa mưa lũ.
Tính toán bài toán tổng thể lâu dài
Ông Ngô Vĩnh Khánh - Chi cục trưởng Chi cục Thủy lợi (Sở Nông nghiệp và Môi trường), cho biết: Ngoài dự án nạo vét sông Hà Thanh, UBND tỉnh đang chỉ đạo khởi động dự án tăng cường tiêu thoát lũ tổng thể hạ lưu sông Côn - Hà Thanh với khoản vay dự kiến từ Ngân hàng Thế giới (WB) khoảng 2.675 tỷ đồng, gồm các hạng mục hoàn thiện đê sông, kênh chính, trục tiêu thoát lũ, cầu tràn... Dự án này được kỳ vọng giải quyết căn cơ tình trạng ngập lụt tại hạ du sông Hà Thanh và sông Côn.
Theo ông Vũ Ngọc An - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, các giải pháp được triển khai theo 3 giai đoạn, xuyên suốt là khơi thông dòng chảy, nâng cao năng lực tiêu thoát lũ và bảo vệ khu dân cư bằng hệ thống đê, kè phù hợp. Riêng năm 2026, tỉnh ưu tiên xử lý các điểm nghẽn cấp bách gồm nạo vét sông Trường Úc, sông Cát, sông Cây Me; gia cố các tuyến đê xung yếu và di dời các hộ dân lấn chiếm nghiêm trọng hành lang thoát lũ.
Chiều 28-7 vừa qua, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Dương Mah Tiệp cùng lãnh đạo các sở, ngành và địa phương đã kiểm tra thực tế việc triển khai các giải pháp tiêu thoát lũ hạ du sông Hà Thanh. Ghi nhận nỗ lực của các đơn vị trong quá trình triển khai, Phó Chủ tịch UBND tỉnh nhấn mạnh việc nạo vét, khơi thông dòng chảy có ý nghĩa quan trọng trong giảm ngập vùng hạ lưu, bảo đảm an toàn cho người dân mùa mưa lũ.
Đồng thời, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Dương Mah Tiệp yêu cầu các địa phương tiếp tục tạo đồng thuận trong công tác giải phóng mặt bằng, xử lý tình trạng lấn chiếm hành lang sông; đồng thời đẩy nhanh tiến độ thi công, định kỳ báo cáo những khó khăn, vướng mắc để tỉnh kịp thời tháo gỡ, phấn đấu hoàn thành và đưa các công trình vào vận hành trước mùa mưa bão năm 2026.
