Dự kỳ họp có các đồng chí: Tô Lâm - Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam; Lê Minh Hưng - Ủy viên Bộ Chính trị, Thủ tướng Chính phủ; Trần Thanh Mẫn - Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội; Trần Cẩm Tú - Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư; Bùi Thị Minh Hoài - Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam cùng các đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng và Nhà nước; các Ủy viên Bộ Chính trị, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, các đại biểu Quốc hội khóa XVI…
Phát biểu khai mạc kỳ họp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nêu rõ: Hội nghị lần thứ 3, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV vừa thành công tốt đẹp và Bộ Chính trị đã tổ chức Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết.
Kỳ họp không thường lệ thứ nhất, Quốc hội khóa XVI diễn ra trong bối cảnh cả nước vừa tiến hành sơ kết 1 năm đánh giá toàn diện, khách quan kết quả thực hiện việc sắp xếp đơn vị hành chính các cấp và vận hành chính quyền địa phương 2 cấp; cả nước đang nỗ lực, quyết tâm thực hiện mục tiêu tăng trưởng 2 con số trong năm 2026 và những năm tiếp theo.
Theo chương trình, tại kỳ họp này, Quốc hội sẽ xem xét, thông qua 15 luật và 4 nghị quyết quy phạm pháp luật, cho ý kiến lần đầu đối với 7 dự án luật để làm cơ sở cho các cơ quan hoàn thiện và trình Quốc hội thông qua tại Kỳ họp thứ II và xem xét 7 vấn đề theo thẩm quyền, nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển kết cấu hạ tầng giao thông chiến lược và hệ thống đô thị quốc gia.
Kỳ họp diễn ra trong khoảng 17 ngày, từ ngày 3-8 đến ngày 24-8-2026. Quốc hội dự kiến làm việc cả các ngày thứ Bảy, Chủ nhật; có bố trí thời gian nghỉ giữa 2 đợt họp để các cơ quan chỉnh lý, hoàn thiện dự thảo luật, nghị quyết trước khi trình Quốc hội thông qua tại đợt 2.
Để hoàn thành chương trình kỳ họp, Chủ tịch Quốc hội đề nghị các đại biểu Quốc hội dành thời gian nghiên cứu kỹ tài liệu, tham gia đầy đủ các phiên họp, tích cực thảo luận, tranh luận, đóng góp nhiều ý kiến có chất lượng, nhất là đối với những vấn đề còn có ý kiến khác nhau, những nội dung tác động trực tiếp đến người dân, doanh nghiệp. Đặc biệt, với quyết tâm đạt mục tiêu tạo 4 bước chuyển chiến lược mà Hội nghị Trung ương 3 đã xác định, cùng Chính phủ, các cơ quan quyết tâm nâng cao hiệu quả thực thi theo đúng chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm
Trên tinh thần đó, Chủ tịch Quốc hội đề nghị các cơ quan của Quốc hội, từng vị đại biểu Quốc hội tiếp tục đổi mới mạnh mẽ tư duy trong xây dựng pháp luật; chính sách, pháp luật được ban hành thực sự bám sát thực tiễn; đi trước, mở đường cho phát triển; lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, lấy chất lượng, hiệu quả thực thi của hệ thống pháp luật làm thước đo của hoạt động lập pháp.
Đồng thời, hoàn thiện cơ sở pháp lý để xử lý hiệu quả những vấn đề cấp bách đặt ra từ thực tiễn, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh; cắt giảm thủ tục hành chính, giảm chi phí tuân thủ; thúc đẩy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; khơi thông các nguồn lực, hình thành các động lực tăng trưởng mới; hoàn thiện pháp luật phục vụ việc vận hành hiệu quả mô hình chính quyền 3 cấp; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, đi đôi với đảm bảo nguồn lực, điều kiện thực hiện.
Chủ tịch Quốc hội yêu cầu phát huy cao độ vai trò, trách nhiệm của từng cơ quan và người đứng đầu trong quy trình xây dựng, ban hành chính sách pháp luật, đặc biệt là cơ quan soạn thảo, cơ quan thẩm tra.
Theo đó, từng dự án luật, nghị quyết phải được chuẩn bị nghiêm túc, kỹ lưỡng ngay từ khâu soạn thảo, đánh giá tác động đầy đủ, huy động trí tuệ của các chuyên gia, nhà khoa học, cộng đồng doanh nghiệp và các đối tượng chịu sự tác động.
Với quyết tâm không để thể chế là điểm nghẽn đối với sự phát triển nhanh, bền vững của đất nước, nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI phải là nhiệm kỳ của kiến tạo thể chế phát triển, Chủ tịch Quốc hội đề nghị các đại biểu Quốc hội nghiên cứu, quán triệt đầy đủ các nghị quyết, kết luận của Trung ương Đảng, Bộ Chính trị, Ban Bí thư; thảo luận sôi nổi, chất lượng tại tổ cũng như tại hội trường.
Đồng thời, chủ động phát hiện các quy định của pháp luật còn vướng mắc trong thực tiễn, kiến nghị, đề xuất cụ thể, khả thi, thuyết phục trong sửa đổi, bổ sung từng điều, từng khoản, từng câu từ trong mỗi dự án luật, nghị quyết.
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn bày tỏ tin tưởng với sự chuẩn bị công phu, trách nhiệm của Chính phủ, các cơ quan của Quốc hội và các cơ quan hữu quan; cùng với tinh thần đoàn kết, đổi mới, sáng tạo, trách nhiệm và trí tuệ của các đại biểu Quốc hội, kỳ họp không thường lệ thứ nhất, Quốc hội khóa XVI sẽ hoàn thành toàn bộ nội dung, chương trình đề ra, đạt chất lượng cao nhất.
Ngay sau phát biểu khai mạc của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, trong phiên làm việc buổi sáng, Quốc hội nghe các bộ trưởng và chủ nhiệm các ủy ban của Quốc hội trình bày tờ trình, báo cáo thẩm tra 4 dự án luật và 3 nội dung khác.
