Giải bài toán tái định cư
Những ngày đầu tháng 8, công trường xây dựng chung cư mới tại số 08 Trần Bình Trọng (phường Quy Nhơn) nhộn nhịp tiếng máy. Trên nền khu chung cư cũ đã được giải tỏa hoàn toàn, khối nhà mới đang dần hoàn thiện. Với những người dân từng gắn bó cả đời nơi đây, giấc mơ trở về mái nhà quen thuộc trong diện mạo mới đang đến gần.
Tạm ở cùng con tại phường Quy Nhơn Bắc để chờ ngày nhận nhà, ông Nguyễn Hữu Kế (84 tuổi, nguyên cư dân khu A1 chung cư 08 Trần Bình Trọng) vẫn thường xuyên hỏi thăm tiến độ dự án. Gia đình ông đã sinh sống tại khu chung cư này hàng chục năm. Căn hộ cũ dù chật hẹp nhưng là nơi gắn cả cuộc đời, với hàng xóm láng giềng và những ký ức khó phai. Vì vậy, khi được thông báo bố trí tái định cư ngay tại vị trí cũ bằng căn hộ rộng 45 m², gia đình ông đồng thuận ngay.
“Nhà cũ xuống cấp nặng, cứ mùa mưa là cả nhà lại thấp thỏm vì sợ mất an toàn. Giờ được hỗ trợ tiền thuê nhà, nhìn công trình mỗi ngày một cao lên, ai cũng mong sớm trở về căn hộ mới. Tôi giờ đã cao tuổi, chỉ mong công trình hoàn thành đúng tiến độ để được về ở trong ngôi nhà của mình”, ông Kế chia sẻ.
Dự án chung cư 08 Trần Bình Trọng là dự án đầu tiên của tỉnh thực hiện tái định cư tại chỗ cho cư dân. Theo phương án được phê duyệt, chủ đầu tư bố trí tái định cư cho 83 hộ dân, đồng thời bàn giao 44 căn hộ công sản cho Nhà nước, hình thành quỹ 126 căn hộ phục vụ công tác tái định cư tại các khu chung cư cũ khác trên địa bàn.
Đây được xem là một trong những hướng đi quan trọng để giải bài toán tái định cư trong quá trình cải tạo chung cư cũ. Thay vì mỗi khu nhà phải tìm một phương án riêng, quỹ nhà được hình thành từ dự án 08 Trần Bình Trọng sẽ tạo thêm dư địa để tỉnh chủ động bố trí nơi ở mới cho người dân ở những khu chung cư xuống cấp.
Không chỉ riêng dự án chung cư 08 Trần Bình Trọng, quá trình di dời các khu nhà tập thể xuống cấp cũng đang được tỉnh từng bước triển khai. Tại chung cư 42 - 44 Tăng Bạt Hổ, phần lớn các hộ dân đã bàn giao mặt bằng. Hiện chỉ còn 2 hộ là gia đình ông Lê Văn Tô (77 tuổi) và ông Nguyễn Minh Thuận (73 tuổi) đang tiếp tục làm việc với cơ quan chức năng để thống nhất phương án bồi thường, hỗ trợ trước khi di dời.
Cải tạo chung cư cũ không đơn thuần là xây dựng một công trình mới mà còn là quá trình hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người dân. Vì vậy, từng phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư được rà soát kỹ lưỡng nhằm bảo đảm quyền lợi chính đáng của người dân, tạo sự đồng thuận trong quá trình thực hiện.
Kiến tạo diện mạo đô thị
Theo đề án di dời các hộ dân đang sinh sống tại các khu nhà tập thể cũ thuộc tài sản công trên địa bàn phường Quy Nhơn, các công trình tại 120 Lê Lợi, 197 Tăng Bạt Hổ, 42 - 44 Tăng Bạt Hổ, 667 Trần Hưng Đạo và 67 Lê Hồng Phong đều đã được kiểm định chất lượng, xác định ở mức nguy hiểm cấp C đến cấp D, không còn bảo đảm an toàn sử dụng và thuộc diện phải phá dỡ theo quy định của Luật Nhà ở năm 2023.
Là một trong những hộ đang chờ chủ trương di dời, bà Trần Thị Thanh Thủy (59 tuổi, cư dân tầng 1 khu tập thể 120 Lê Lợi) chia sẻ: “Gia đình tôi ở trong căn hộ rộng khoảng 42 m², lâu nay rất lo lắng vì công trình ngày càng xuống cấp nhưng cũng không đủ điều kiện mua nhà nơi khác. Chúng tôi mong việc cải tạo được triển khai sớm để có nơi ở mới an toàn, vẫn trong khu vực nội thành, thuận lợi cho sinh hoạt và công việc của con cháu”.
Theo ông Phạm Nam Quảng - Giám đốc Ban Đầu tư và Pháp chế Công ty TNHH Đầu tư xây dựng Phú Mỹ - Quy Nhơn, chủ đầu tư Dự án chung cư 08 Trần Bình Trọng, khi hoàn thành, dự án này không chỉ là nơi tái định cư cho các hộ tại chỗ mà còn tạo quỹ nhà để tỉnh bố trí cho cư dân tại các khu chung cư cũ khác.
Theo phương án được phê duyệt, các hộ thuộc diện di dời sẽ được ưu tiên bố trí tái định cư tại quỹ căn hộ công sản của dự án chung cư 08 Trần Bình Trọng. Đây là một trong những điểm mấu chốt giúp địa phương từng bước tháo gỡ bài toán chung cư cũ vốn tồn tại nhiều năm.
Bên cạnh đó, tỉnh cũng đang xem xét bố trí người dân đến các dự án nhà ở xã hội khác. Việc đa dạng hóa nguồn quỹ nhà tái định cư giúp địa phương có thêm phương án phù hợp với từng nhóm đối tượng, đồng thời tạo điều kiện đẩy nhanh tiến độ di dời các hộ dân khỏi những công trình không còn bảo đảm an toàn.
Quan trọng hơn, di dời và tái định cư tập trung mở ra cơ hội giải quyết đồng thời 2 bài toán: Bảo đảm an cư cho người dân và chỉnh trang đô thị. Khi những khu nhà cũ được di dời, quỹ đất công tại các vị trí trung tâm có điều kiện được thu hồi, sắp xếp và khai thác hiệu quả hơn; hạ tầng đô thị cũng có cơ hội được đầu tư đồng bộ, góp phần tạo dựng không gian đô thị khang trang, hiện đại.
