Theo UBND tỉnh, qua rà soát mới đây cho thấy, công tác quản lý hộ tịch trên địa bàn tỉnh được triển khai đồng bộ, thống nhất; tổng số hồ sơ đăng ký khai sinh được quản lý trên hệ thống là gần 2,7 triệu trường hợp.
Qua rà soát thực tế, toàn tỉnh ghi nhận 215 trường hợp thuộc nhóm dễ bị tổn thương chưa được đăng ký khai sinh, phân bố tại 32 đơn vị cấp xã. Trong đó tập trung nhiều nhất tại 3 xã, phường: Ia Pa (28 trường hợp), Ayun Pa (26 trường hợp), Ia Lâu (22 trường hợp).
Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ hạn chế về nhận thức pháp luật của người dân (tảo hôn, tâm lý e ngại tiếp xúc với cơ quan nhà nước), hoàn cảnh gia đình khó khăn (cha mẹ đi làm ăn xa, trẻ em bị bỏ rơi hoặc thiếu sự chăm sóc của người thân) và những vướng mắc liên quan đến giấy tờ, tài liệu làm căn cứ đăng ký hộ tịch.
Ngay trong quá trình rà soát, các địa phương đã chủ động hướng dẫn, hỗ trợ và hoàn thành đăng ký khai sinh cho 16 trường hợp. Đối với 199 trường hợp còn lại, các cơ quan, địa phương đang tiếp tục xác minh, thu thập thông tin, hoàn thiện hồ sơ để đăng ký khai sinh theo đúng quy định pháp luật.
Trước đó, vào ngày 26-5, Viện KSND tỉnh Gia Lai có văn bản kiến nghị đến UBND tỉnh về việc cấp giấy khai sinh cho chủ thể thuộc nhóm dễ bị tổn thương.
Theo Viện KSND tỉnh, qua triển khai thực hiện Nghị quyết số 205/2025/QH15 (về việc thí điểm Viện KSND khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể là nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công) của Quốc hội cho thấy, các đơn vị, địa phương trên địa bàn tỉnh đã tích cực triển khai nhiều giải pháp trong công tác đăng ký khai sinh cho công dân, nhất là các trường hợp thuộc nhóm dễ bị tổn thương.
Tuy nhiên, trên địa bàn tỉnh vẫn còn nhiều trường hợp công dân thuộc nhóm yếu thế chưa được cấp giấy khai sinh, chủ yếu là trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn; sinh sống tại vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số; người không có đầy đủ giấy tờ chứng minh về nhân thân; người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi…
Điều này không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến quyền nhân thân cơ bản của công dân mà còn hạn chế khả năng tiếp cận các chính sách an sinh xã hội, giáo dục, y tế, bảo hiểm.
Quá trình giải quyết các vụ, việc, Viện KSND 2 cấp tỉnh Gia Lai đã tích cực phối hợp với các cơ quan chức năng ở địa phương, bước đầu đạt kết quả tích cực, tuy nhiên còn vướng một số khó khăn.
Để bảo đảm thực hiện hiệu quả Nghị quyết số 205, Viện KSND tỉnh kiến nghị UBND chỉ đạo các sở, ngành, đơn vị liên quan phối hợp rà soát, thống kê đầy đủ các trường hợp thuộc nhóm dễ bị tổn thương chưa được đăng ký khai sinh hoặc chưa được cấp giấy khai sinh trên địa bàn tỉnh để kịp thời hướng dẫn, giải quyết.
Đồng thời, kiến nghị UBND tỉnh chỉ đạo cơ quan chuyên môn và các địa phương tập trung giải quyết dứt điểm các trường hợp chưa đăng ký khai sinh; tăng cường phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị trong thực hiện thủ tục đăng ký khai sinh, nhất là đối với các trường hợp trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, trẻ em vùng đồng bào dân tộc thiểu số và các trường hợp thuộc nhóm dễ bị tổn thương khác.
Các đơn vị, địa phương cũng cần triển khai hiệu quả cơ chế đăng ký giấy khai sinh lưu động, hỗ trợ tại chỗ đối với trẻ em, công dân cư trú tại vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn; đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về hộ tịch, quyền được khai sinh của công dân và nội dung Nghị quyết số 205.
