Tạo nền tảng tiếp cận công nghệ
Để đội viên tiếp cận công nghệ tốt hơn, tổ chức Đoàn, Đội đã chú trọng đầu tư cơ sở vật chất. Nổi bật là việc Tỉnh đoàn phối hợp với các đơn vị triển khai mô hình “Phòng tin học cho em” tại một số trường tiểu học, THCS; giúp học sinh thực hành, nâng cao kỹ năng sử dụng công nghệ thông tin. Đến nay, hệ thống máy tính tại các trường vẫn hoạt động ổn định.
Em Nguyễn Bảo Ngọc (lớp 8A1, Trường THCS Nhơn Mỹ, phường An Nhơn) - chia sẻ: “Trước đây, chúng em ít được thực hành vì máy tính không đủ. Từ khi có phòng tin học mới do Tỉnh đoàn Gia Lai và Tỉnh đoàn Ninh Bình tặng, chúng em được thực hành thường xuyên hơn, tìm tài liệu phục vụ học tập cũng nhanh hơn trước”.
Ngoài ra, nhiều đơn vị còn chú trọng trang bị cho thiếu nhi kỹ năng sử dụng internet an toàn, làm quen với các ứng dụng số và bước đầu tiếp cận AI phù hợp với lứa tuổi.
Tại phường Quy Nhơn Bắc, Đoàn Thanh niên, Hội đồng Đội phường đã triển khai mô hình “Định hướng cho thiếu nhi sử dụng AI và các thiết bị điện tử một cách an toàn, lành mạnh”; giới thiệu các kiến thức cơ bản về AI; kỹ năng sử dụng internet, mạng xã hội an toàn; nâng cao ý thức tự bảo vệ bản thân khi tham gia môi trường số…
Anh Võ Thanh Cường - Phó Bí thư Đoàn phường, Chủ tịch Hội đồng Đội phường Quy Nhơn Bắc - cho biết: “Điều quan trọng là để các em tiếp cận công nghệ đúng cách. Thông qua mô hình, các em sẽ hiểu rằng internet hay AI đều có mặt tích cực và rủi ro đi kèm. Khi được hướng dẫn phù hợp, các em sẽ biết cách tự bảo vệ mình và sử dụng công nghệ đúng cách thay vì bị lệ thuộc”.
Trong khi đó, Liên đội Trường Tiểu học Hồ Tùng Mậu (xã Biển Hồ) chọn cách phối hợp với phụ trách chi đội lồng ghép việc hướng dẫn kỹ năng số thông qua sinh hoạt 10 phút đầu giờ, sinh hoạt dưới cờ và các buổi sinh hoạt tập thể; tập trung giúp đội viên nhận biết thông tin xấu, độc; hiểu tác hại của việc lạm dụng điện thoại, trò chơi điện tử…
Lan tỏa mô hình “đội viên số”
Từ việc được trang bị kiến thức, kỹ năng nền tảng, nhiều liên đội tiếp tục xây dựng các mô hình cụ thể để đội viên trực tiếp thực hành kỹ năng số và ứng dụng công nghệ vào học tập.
Tại xã Tuy Phước Tây, mô hình “Đội viên số thông minh” được triển khai đồng loạt từ giữa tháng 4 đến nay tại 6/6 liên đội gồm: Trường Tiểu học số 1 Phước Thành, Trường Tiểu học số 2 Phước Thành, Trường Tiểu học số 1 Phước An, Trường Tiểu học số 2 Phước An, Trường THCS Phước Thành và Trường THCS Phước An.
Theo đó, Tổng phụ trách Đội chịu trách nhiệm hướng dẫn học sinh sử dụng điện thoại an toàn, nhận diện tin giả, bảo mật thông tin cá nhân và tìm kiếm thông tin đúng cách.
Điểm nổi bật của mô hình là việc đội viên sẽ tham gia thiết kế poster, video tuyên truyền về an toàn trên không gian mạng, xây dựng các tiết mục sân khấu hóa... Mỗi liên đội thành lập nhóm “đội viên nòng cốt” gồm khoảng 10-15 em có kỹ năng tốt để hỗ trợ, hướng dẫn bạn bè, qua đó lan tỏa thói quen ứng dụng công nghệ theo hướng tích cực.
Là một trong những thành viên thuộc nhóm “đội viên nòng cốt” của liên đội, em Mai Kim Ngân (lớp 5A2, Trường Tiểu học số 1 Phước Thành) “bật mí”: “Trước đây em hay bấm vào các link lạ hoặc xem video theo gợi ý mà không nghĩ nhiều. Sau các buổi sinh hoạt, em biết cách đặt mật khẩu an toàn, không chia sẻ thông tin cá nhân và kiểm tra thông tin kỹ lưỡng”.
Chọn cách làm khác, nhân kỷ niệm 85 năm ngày thành lập Đội, giữa tháng 5 vừa qua, Liên đội Trường THCS Trưng Vương (phường Diên Hồng) đã triển khai mô hình “Sổ tay Đội viên 4.0 - Thiếu nhi thời đại số”.
Thay cho những cuốn sổ tay giấy thông thường, các nội dung được tích hợp bằng mã QR để đội viên dễ dàng tra cứu, tiếp cận nhiều nội dung, như bảo mật thông tin cá nhân; kỹ năng nhận diện, lọc tin giả; chăm sóc sức khỏe khi sử dụng thiết bị điện tử…
Mô hình còn hướng dẫn đội viên sử dụng một số phần mềm như ChatGPT, Gemini, Scratch… và có các chuyên mục như “Em là phóng viên nhỏ”, “Ngôi sao kể chuyện”… giúp nội dung tuyên truyền sinh động hơn.
Cô Hồ Thị Hương - Tổng phụ trách Liên đội Trường THCS Trưng Vương - cho biết: “Sổ tay giúp đội viên trang bị các kỹ năng khi sử dụng mạng xã hội an toàn, phòng tránh tai nạn thương tích, đuối nước, xâm hại trẻ em; đồng thời biết vận dụng AI để sáng tạo các sản phẩm truyền thông gần gũi với lứa tuổi học sinh”.
