Chủ trì tại điểm cầu tỉnh Gia Lai có Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Tự Công Hoàng.
Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng chủ trì cuộc họp trực tiếp kết hợp trực tuyến với một số bộ, ngành và 10 địa phương. Ảnh: VGP/Gia Huy
Theo báo cáo của Bộ Khoa học và Công nghệ, tổng nguồn kinh phí năm 2026 dành cho lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trên cả nước là hơn 103.441 tỷ đồng. Tuy nhiên, đến ngày 10-5-2026, tổng vốn giải ngân mới đạt hơn 7.945 tỷ đồng, tương ứng 14,78% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao.
Đáng chú ý, tiến độ giải ngân giữa các nguồn vốn có sự chênh lệch lớn. Trong khi nguồn chi thường xuyên đạt trên 21%, thì vốn đầu tư phát triển chỉ đạt khoảng 7%. Riêng khối Trung ương, tỷ lệ giải ngân đầu tư công mới đạt 6,92%; còn 22 bộ, ngành và địa phương chưa giải ngân vốn đầu tư phát triển.
Tại cuộc họp, các đại biểu cũng thẳng thắn chỉ ra nhiều “điểm nghẽn” đang ảnh hưởng đến tiến độ giải ngân. Trong đó, hệ thống pháp luật về khoa học, công nghệ, đầu tư công và ngân sách nhà nước đang trong giai đoạn hoàn thiện, một số cơ chế mới chưa đồng bộ khiến địa phương lúng túng trong triển khai.
Ngoài ra, đặc thù của lĩnh vực khoa học, công nghệ và chuyển đổi số là công nghệ thay đổi nhanh, khó xác định định mức, đơn giá ngay từ đầu, dẫn đến khó khăn trong lập dự toán, thẩm định và đấu thầu. Nhiều nội dung chi mới liên quan đến trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, nền tảng số hiện cũng chưa có định mức kinh tế - kỹ thuật cụ thể.
Mặt khác, tâm lý e ngại, sợ sai, sợ trách nhiệm tại một số cơ quan, đơn vị vẫn còn tồn tại, ảnh hưởng đến tiến độ triển khai các dự án công nghệ thông tin và chuyển đổi số.
Tại Gia Lai, công tác giải ngân ghi nhận nhiều nỗ lực tích cực. Tổng dự toán Thủ tướng Chính phủ giao cho tỉnh trong lĩnh vực này là 164,5 tỷ đồng; đến nay đã giải ngân hơn 34,44 tỷ đồng (đạt 20,94%), cao hơn mức bình quân chung của cả nước.
Quang cảnh cuộc họp tại điểm cầu tỉnh Gia Lai. Ảnh: Dũng Nhân
Tuy nhiên, kết quả giải ngân của tỉnh hiện chủ yếu tập trung ở nguồn chi thường xuyên với tỷ lệ đạt hơn 30%. Riêng nguồn vốn đầu tư phát triển khoảng 50 tỷ đồng hiện vẫn chưa thực hiện giải ngân. Gia Lai cũng nằm trong nhóm 16 địa phương có tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư phát triển đạt 0% tính đến thời điểm báo cáo.
Để khơi thông nguồn lực và hoàn thành mục tiêu giải ngân năm 2026, tỉnh Gia Lai kiến nghị Trung ương sớm ban hành hướng dẫn cụ thể về hợp tác công - tư trong khoa học, công nghệ và quy định mức hỗ trợ cho các hoạt động nâng cao năng lực đổi mới sáng tạo.
Đồng thời, tỉnh đề nghị Bộ Khoa học và Công nghệ cùng Bộ Tài chính xem xét hỗ trợ 14,39 tỷ đồng cho hoạt động của Trung tâm Quốc tế Khoa học và Giáo dục liên ngành nhằm duy trì các hội thảo khoa học quốc tế tổ chức tại địa phương.
Phát biểu kết luận họp, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng nhấn mạnh, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực phát triển mới của đất nước, được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước và Thủ tướng Chính phủ đặc biệt quan tâm.
Tuy nhiên, tiến độ giải ngân vốn đầu tư công cho lĩnh vực này năm 2026 tại nhiều bộ, ngành, địa phương còn chậm.
Phó Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương xác định đây là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, khẩn trương rà soát dự án, tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh giải ngân, phấn đấu đạt 100% kế hoạch vốn năm 2026.
Đồng thời, ưu tiên nguồn lực cho cơ sở dữ liệu quốc gia, trí tuệ nhân tạo, công nghệ chiến lược, trung tâm đổi mới sáng tạo và hệ sinh thái khởi nghiệp; tập trung hoàn thiện cơ chế, chính sách trong tháng 6-2026 để nâng cao hiệu quả triển khai các dự án.
