Theo Bộ GD&ĐT cùng nhiều chuyên gia giáo dục, nếu xuất hiện những dấu hiệu dưới đây, phụ huynh cần xem xét liệu việc học thêm có thực sự xuất phát từ nhu cầu của con hay đang chịu tác động từ những áp lực không phù hợp.
Một trong những biểu hiện dễ nhận thấy là học sinh lo sợ sẽ gặp bất lợi nếu không tham gia lớp học thêm của giáo viên đang trực tiếp giảng dạy. Không ít em cho rằng nếu không học thêm sẽ khó theo kịp bài, khó đạt điểm cao hoặc bị thua kém bạn bè.
Theo Bộ GD&ĐT, học thêm phải dựa trên tinh thần tự nguyện của người học, mọi hình thức ép buộc hoặc tạo áp lực đều không phù hợp với quy định.
Dấu hiệu tiếp theo là giáo viên trực tiếp hoặc gián tiếp vận động học sinh tham gia học thêm thông qua việc thường xuyên giới thiệu lớp học trong giờ chính khóa, phát phiếu đăng ký, thông báo lịch học hoặc gợi ý cả lớp nên tham gia. Dù không có sự ép buộc bằng lời nói, những hành động này vẫn có thể tạo áp lực tâm lý đối với học sinh và phụ huynh.
Các chuyên gia cũng lưu ý, tình trạng kiến thức trọng tâm hoặc nội dung phục vụ kiểm tra, đánh giá chỉ được giảng dạy kỹ trong lớp học thêm. Khi đó, học sinh không tham gia học thêm có thể gặp khó khăn trong việc tiếp cận đầy đủ kiến thức, dẫn đến tâm lý buộc phải đăng ký học. Đây là một trong những biểu hiện của dạy thêm biến tướng mà cơ quan quản lý giáo dục đang hướng tới chấn chỉnh.
Bên cạnh đó, nếu việc đánh giá, nhận xét hoặc hỗ trợ học sinh có dấu hiệu gắn với việc tham gia học thêm, phụ huynh cần phản ánh với nhà trường để được xem xét.
Bộ GD&ĐT khẳng định, việc siết quản lý dạy thêm, học thêm không đồng nghĩa với cấm dạy thêm. Các lớp học đáp ứng nhu cầu thực tế của người học, được tổ chức đúng quy định vẫn được phép hoạt động.
Tuy nhiên, những hành vi lợi dụng dạy thêm để ép buộc học sinh, tạo áp lực hoặc trục lợi sẽ bị tăng cường thanh tra, kiểm tra và xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.
Nguyên tắc quản lý mới nhấn mạnh, mọi học sinh đều phải được đối xử công bằng trong quá trình dạy học và đánh giá, không phân biệt có học thêm hay không.
Một dấu hiệu khác là học sinh học thêm chỉ vì "cả lớp đều học". Nhiều em đăng ký không phải do thiếu kiến thức mà vì lo sợ bị tụt lại phía sau hoặc chịu áp lực từ bạn bè, phụ huynh.
Theo các chuyên gia, đây là áp lực xã hội cần được giảm bớt để bảo đảm quyền lựa chọn của người học.
Ngoài ra, việc học thêm với cường độ dày đặc, kéo dài hầu hết các buổi tối và cả cuối tuần khiến học sinh không còn thời gian nghỉ ngơi, vui chơi hoặc tự học cũng là vấn đề cần được phụ huynh quan tâm.
Mục tiêu của việc quản lý dạy thêm không chỉ là bảo đảm đúng quy định mà còn góp phần giảm áp lực học tập, bảo vệ sự phát triển toàn diện của học sinh.
