Sinh viên dùng AI gian lận: Quay lại thi viết hay đổi cách đánh giá?

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News

(GLO)- AI tạo sinh đang làm thay đổi cách học và kiểm tra ở bậc đại học. Trước nguy cơ sinh viên lạm dụng công nghệ để gian lận, nhiều chuyên gia cho rằng, giải pháp không nằm ở việc quay lại hoàn toàn với các kỳ thi viết, mà là đổi mới phương thức đánh giá để đo đúng năng lực người học.

Sự phổ biến của các công cụ AI tạo sinh như: ChatGPT, Gemini hay Claude đang đặt giáo dục đại học trước một thách thức mới. Chỉ với vài câu lệnh, AI có thể viết bài luận, giải bài tập, lập trình hoặc tổng hợp tài liệu, khiến ranh giới giữa "hỗ trợ học tập" và "gian lận học thuật" ngày càng khó phân định.

Trong khi đó, việc phát hiện bài làm do AI hỗ trợ gặp không ít khó khăn. Nhiều công cụ nhận diện AI hiện chỉ đưa ra xác suất chứ chưa thể khẳng định chính xác 1 bài viết có do AI tạo ra hay không.

sinh-vien-dung-ai-gian-lan-quay-lai-thi-viet-hay-doi-cach-danh-gia.png
Bài toán đặt ra không phải là loại bỏ AI khỏi giảng đường, mà là xây dựng phương thức đánh giá đủ linh hoạt để bảo đảm trung thực học thuật. Ảnh minh họa: ChatGPT

Tại Việt Nam, dù chưa có thống kê chính thức về tình trạng sinh viên sử dụng AI để gian lận, song câu chuyện này đã trở thành chủ đề được nhiều trường đại học quan tâm.

Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng Bộ Công an cũng đã nhiều lần cảnh báo nguy cơ sử dụng AI kết hợp thiết bị công nghệ cao để gian lận trong các kỳ thi và yêu cầu tăng cường biện pháp phòng ngừa, phát hiện, xử lý.

Trước thực tế đó, nhiều ý kiến cho rằng, cần tăng cường các kỳ thi viết trên giấy, thi trực tiếp để hạn chế sự can thiệp của AI. Tuy nhiên, theo các chuyên gia giáo dục, đây chỉ là một phần của giải pháp. Bởi trong môi trường học tập và làm việc hiện đại, AI đã trở thành công cụ hỗ trợ phổ biến. Điều các trường đại học cần đánh giá không chỉ là khả năng ghi nhớ kiến thức, mà còn là năng lực tư duy phản biện, giải quyết vấn đề, sáng tạo và sử dụng AI một cách có trách nhiệm.

Xu hướng được nhiều trường đại học trên thế giới lựa chọn hiện nay là thiết kế lại phương thức đánh giá. Thay vì chỉ dựa vào bài luận hoặc bài tập làm ở nhà, các trường tăng tỷ trọng thi vấn đáp, yêu cầu sinh viên bảo vệ đồ án, thực hiện dự án theo nhóm, giải quyết tình huống thực tế hoặc đánh giá xuyên suốt quá trình học tập.

Những hình thức này buộc người học phải trực tiếp thể hiện kiến thức, kỹ năng và lập luận của mình, khiến AI khó có thể thay thế hoàn toàn.

Một số cơ sở đào tạo cũng bắt đầu xây dựng quy định về việc sử dụng AI trong học tập, yêu cầu sinh viên công khai mức độ hỗ trợ của AI trong bài làm, tương tự việc trích dẫn tài liệu tham khảo. Cách tiếp cận này hướng đến quản lý việc sử dụng AI thay vì cấm tuyệt đối.

Theo các chuyên gia, AI sẽ tiếp tục hiện diện trong giáo dục và thị trường lao động. Vì vậy, bài toán đặt ra không phải là loại bỏ AI khỏi giảng đường, mà là xây dựng phương thức đánh giá đủ linh hoạt để bảo đảm trung thực học thuật; đồng thời giúp sinh viên phát triển những năng lực mà công nghệ khó có thể thay thế, như tư duy độc lập, phản biện và sáng tạo.

Có thể bạn quan tâm

Dịp 24-11: Nhiều trường đại học cho sinh viên nghỉ 1-5 ngày, một số chuyển sang học online

Dịp 24-11: Nhiều trường đại học cho sinh viên nghỉ 1-5 ngày, một số chuyển sang học online

(GLO)- Dịp Ngày Văn hóa Việt Nam (24-11) năm 2026, nhiều trường đại học cho sinh viên nghỉ liên tục 5 ngày, từ 20 đến hết 24-11. Một số trường khác cho nghỉ 1 ngày (24-11), chuyển lớp học trực tiếp sang trực tuyến hoặc bố trí học bù để điều chỉnh lịch đào tạo.

Đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai: Ít nhất 1 lãnh đạo trường học dùng tiếng Anh làm việc với người nước ngoài

Ít nhất 1 lãnh đạo sử dụng được tiếng Anh để làm việc với người nước ngoài

(GLO)- Theo quy định mới của Bộ GD&ĐT, trường phổ thông muốn đạt tiêu chuẩn triển khai Đề án đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai phải có ít nhất 1 lãnh đạo sử dụng được tiếng Anh để làm việc trực tiếp với người nước ngoài. Ở mức cao nhất, con số này tăng lên ít nhất 2 người.

Cần Thơ rà soát toàn diện hoạt động liên kết ngoại ngữ sau vụ bạo lực học đường

Cần Thơ rà soát toàn diện hoạt động liên kết ngoại ngữ sau vụ bạo lực học đường

(GLO)- Sau vụ giáo viên nước ngoài có hành vi bạo lực với học sinh lớp 2 tại Trường Tiểu học, THCS và THPT Việt Hoa (phường Cái Răng), UBND TP. Cần Thơ đã yêu cầu kiểm tra toàn diện hoạt động liên kết giảng dạy ngoại ngữ, làm rõ trách nhiệm các bên và báo cáo kết quả trước ngày 30-11.

Tổng kết chiến dịch cao điểm 90 ngày đêm xây dựng 7 trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới

Tổng kết chiến dịch cao điểm 90 ngày đêm xây dựng 7 trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới

(GLO)- Sáng 30-10, tại xã Ia O, Ban Quản lý các dự án đầu tư xây dựng tỉnh Gia Lai tổ chức Hội nghị tổng kết Chiến dịch cao điểm 90 ngày đêm thực hiện Dự án xây dựng 7 trường phổ thông nội trú liên cấp các xã biên giới; gặp mặt, biểu dương các đơn vị quân đội tham gia hỗ trợ thi công công trình.

Dự thảo mới về bữa ăn học đường: Phụ huynh giám sát nhưng không gây cản trở

Dự thảo mới về bữa ăn học đường: Phụ huynh giám sát nhưng không gây cản trở

(GLO)- Bộ Giáo dục và Đào tạo đang lấy ý kiến đối với dự thảo Thông tư quy định về tổ chức bữa ăn nội trú, bán trú và dịch vụ căng tin trong cơ sở giáo dục mầm non, cơ sở giáo dục phổ thông nhằm chuẩn hóa quy trình tổ chức bữa ăn học đường, làm rõ trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị liên quan.

null