Trước áp lực ngày càng lớn lên môi trường ven biển, địa phương triển khai các giải pháp cấp bách, đồng thời kiến nghị đầu tư đồng bộ hệ thống xử lý nước thải.
Hệ thống xử lý nước thải quá tải
Theo Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị phường Quy Nhơn Đông, khu vực Nhơn Lý hiện có khoảng 9.600 dân sinh sống tập trung dọc các triền cát ven biển. Do đặc điểm địa hình, nước thải sinh hoạt và nước mặt từ khu dân cư chủ yếu thoát theo triền dốc về hai lưu vực bãi biển phía Bắc (tổ dân phố Hưng Lương) và phía Nam (tổ dân phố Xương Lý).
Tại khu vực phía Bắc hiện có 2 trạm xử lý nước thải. Trong đó, trạm xử lý nước thải Suối Cả có công suất thiết kế 170 m³/ngày đêm, được đầu tư phục vụ khu dân cư Suối Cả nhưng chưa đưa vào vận hành do khu dân cư chưa lấp đầy.
Trong khi đó, trạm xử lý nước thải Lý Lương có công suất thiết kế 100 m³/ngày đêm, phục vụ gần 190 hộ dân dọc tuyến kè Lý Hưng - Lý Lương (tổ dân phố Hưng Lương). Sau nhiều năm hoạt động, công trình đã quá tải khi lượng nước thải phát sinh thực tế khoảng 385 m³/ngày đêm, cao gần 4 lần công suất thiết kế.
Ông Nguyễn Khắc Minh - Trưởng Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị phường Quy Nhơn Đông - cho biết: “Lượng nước thải tăng nhanh do dân số gia tăng, nhiều cơ sở kinh doanh dịch vụ du lịch đi vào hoạt động và lượng khách lưu trú ngày càng lớn. Việc trạm xử lý hoạt động quá tải tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến chất lượng xử lý nước thải, gây áp lực lớn trong công tác vận hành và bảo vệ môi trường ven biển”.
Ở khu vực phía Nam, hiện chỉ có trạm xử lý nước thải công suất 80 m³/ngày đêm phục vụ nội bộ Cảng cá Nhơn Lý. Phần lớn khu dân cư chưa được đầu tư hệ thống thu gom, xử lý nước thải tập trung nên nước thải sinh hoạt chủ yếu theo hệ thống thoát nước mưa chảy trực tiếp ra biển qua các cửa xả hiện trạng, ảnh hưởng đến vệ sinh môi trường, mỹ quan đô thị và hoạt động du lịch.
Ông Nguyễn Thành Danh - Phó Chủ tịch UBND phường Quy Nhơn Đông - cho hay: Tốc độ phát triển đô thị và du lịch trong những năm gần đây khiến hạ tầng kỹ thuật không theo kịp nhu cầu thực tế. Nhiều tuyến cống thu gom được đầu tư từ nhiều năm trước có quy mô nhỏ, trong khi một số khu vực chưa có mạng lưới thu gom hoàn chỉnh, khiến việc kiểm soát nước thải gặp nhiều khó khăn.
Cần đầu tư đồng bộ
Để giảm thiểu ô nhiễm môi trường, UBND phường Quy Nhơn Đông phối hợp với các đơn vị liên quan triển khai nhiều giải pháp cấp bách.
Trước mắt, địa phương thực hiện bơm hút định kỳ bùn thải tại các hố thu gom, bể tự hoại dọc tuyến kè Lý Chánh - Lý Hòa; tăng cường xử lý vi sinh và duy trì vận hành liên tục trạm xử lý nước thải Lý Lương.
Đồng thời, phường tổ chức nạo vét 27 hố thu gom nước thải tại tổ dân phố Hưng Lương nhằm hạn chế tình trạng nước thải tràn lên mặt đường; rà soát, sửa chữa các hố ga bị rò rỉ và thay thế những đoạn ống có đường kính nhỏ bằng ống kích thước lớn hơn để nâng cao khả năng thu gom, thoát nước.
Đối với khu vực bãi biển phía Nam, UBND phường Quy Nhơn Đông sẽ xây dựng các hố ga lắng để thu gom, xử lý sơ bộ nước thải trước khi xả ra biển. Hạng mục này dự kiến triển khai ngay trong tháng 7-2026.
Theo ông Nguyễn Thành Danh, về lâu dài, địa phương kiến nghị UBND tỉnh bố trí nguồn vốn đầu tư hệ thống thu gom, xử lý nước thải đồng bộ cho toàn bộ khu vực Nhơn Lý. Đồng thời, cần khảo sát tổng thể, thuê đơn vị tư vấn chuyên ngành đánh giá hiện trạng và dự báo lưu lượng nước thải phát sinh để xây dựng phương án đầu tư phù hợp theo hướng phân chia thành 2 lưu vực xử lý độc lập ở phía Bắc và phía Nam.
Trong đó, khu vực phía Bắc ưu tiên nâng cấp, mở rộng trạm xử lý hiện có, tận dụng quỹ đất đã khảo sát tại cuối tuyến kè biển Lý Lương - Lý Hưng. Đối với khu vực phía Nam, cần khảo sát kỹ hiện trạng để lựa chọn vị trí, công nghệ và quy mô trạm xử lý phù hợp, bảo đảm hiệu quả đầu tư và thuận lợi trong vận hành.
Việc đầu tư đồng bộ hệ thống thu gom, xử lý nước thải không chỉ góp phần bảo vệ môi trường biển Nhơn Lý mà còn tạo nền tảng cho phát triển đô thị, kinh tế biển và du lịch theo hướng bền vững.
