Từ thực tế này, người dân mong các cơ quan chức năng sớm thống nhất cách áp dụng Luật Ðất đai năm 2024 để giải quyết dứt điểm những vướng mắc, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người sử dụng đất.
Một trong những trường hợp điển hình là vợ chồng ông Cao Xuân Cảnh và bà Nguyễn Thị Lạc (trú tại số 960 đường Đào Tấn, phường Quy Nhơn Đông). Theo xác nhận của UBND phường Nhơn Bình cũ (nay là phường Quy Nhơn Đông), thửa đất và căn nhà của gia đình ông Cảnh có nguồn gốc tự bồi đắp, xây dựng từ trước ngày 15-10-1993; hiện thuộc thửa đất số 210, tờ bản đồ số 7, diện tích hơn 140 m².
Tuy nhiên, hơn 4 năm qua, hồ sơ xin cấp sổ đỏ của gia đình ông không được giải quyết. Theo ông Cảnh, nguyên nhân xuất phát từ việc phía sau thửa đất có một khoảng đất trống rộng hơn 99 m². Gia đình tận dụng phần diện tích này để trồng rau, chăn nuôi và trước đây từng đưa vào hồ sơ xin cấp sổ đỏ nên không được chấp nhận.
Để tháo gỡ vướng mắc, từ tháng 9-2025, ông Cảnh lập hồ sơ mới, tự nguyện loại bỏ hoàn toàn phần diện tích hơn 99 m², chỉ đề nghị cấp sổ đỏ đối với hơn 140 m² đã được xác định trong hồ sơ thửa đất. Thế nhưng đến nay, hồ sơ vẫn chưa được UBND phường Quy Nhơn Đông giải quyết.
Tương tự, vợ chồng ông Nguyễn Tấn Ngọc và bà Huỳnh Thị Kim Cúc (phường Quy Nhơn Bắc) cũng nhiều năm làm thủ tục nhưng chưa được cấp sổ đỏ. Từ năm 2019 đến nay, gia đình nhiều lần nộp hồ sơ đề nghị cấp sổ đỏ đối với thửa đất số 197, tờ bản đồ số 14, diện tích hơn 355 m² tại tổ dân phố 1 nhưng đều không thành. Gần đây nhất, ngày 3-4-2026, Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị phường Quy Nhơn Bắc tiếp tục ban hành văn bản trả lại toàn bộ hồ sơ.
Theo ông Nguyễn Đình Đàm - Phó Trưởng Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị phường Quy Nhơn Bắc, thửa đất này hiện nằm trong quy hoạch giao thông và đất phát triển dân cư đô thị. Căn cứ điểm b khoản 3 Điều 139 Luật Đất đai năm 2024, trường hợp này không đủ điều kiện để xem xét cấp giấy chứng nhận.
Không đồng tình với quan điểm trên, bà Cúc cho rằng việc áp dụng quy định pháp luật chưa toàn diện. Bởi Quyết định số 3181/QĐ-UBND ngày 22-6-2020 của UBND TP Quy Nhơn (cũ) đã xác định thửa đất có nguồn gốc khai hoang, được sử dụng ổn định, chuyển nhượng và xây dựng nhà ở từ trước ngày 1-7-2004. Theo bà, cơ quan chức năng cần xem xét thêm khoản 4 Điều 139 Luật Đất đai năm 2024 về việc cấp giấy chứng nhận đối với đất nông nghiệp do tự khai hoang, sử dụng ổn định, không có tranh chấp.
Qua tìm hiểu cho thấy, đây không phải là 2 trường hợp cá biệt. Sau khi Luật Đất đai năm 2024 có hiệu lực, tỉnh Gia Lai có nhiều hồ sơ xin cấp giấy chứng nhận đối với đất có nguồn gốc khai hoang, đất sử dụng ổn định từ nhiều năm trước hoặc nằm trong khu vực quy hoạch đang phát sinh những cách hiểu, cách áp dụng khác nhau giữa các địa phương. Điều này dẫn đến tình trạng cùng một nhóm đối tượng nhưng nơi được xem xét giải quyết, nơi lại bị từ chối.
Theo luật sư Nguyễn Văn Triết (Văn phòng Luật sư Triết và cộng sự, Đoàn Luật sư tỉnh Gia Lai), việc xem xét cấp giấy chứng nhận cần được đánh giá trên cơ sở tổng thể hồ sơ của từng trường hợp. Đối với phần diện tích nằm trong quy hoạch giao thông, pháp luật hiện hành vẫn cho phép người sử dụng đất tiếp tục sử dụng đến khi Nhà nước thu hồi đất và phải thực hiện đăng ký đất đai theo quy định.
Riêng phần diện tích nằm trong quy hoạch phát triển dân cư đô thị, nếu phù hợp với quy hoạch và đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo Luật Đất đai năm 2024 thì vẫn có cơ sở để xem xét cấp giấy chứng nhận.
Bên cạnh đó, khoản 4 Điều 139 Luật Đất đai năm 2024 quy định hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất nông nghiệp do tự khai hoang, sử dụng ổn định, không có tranh chấp, được Nhà nước cấp giấy chứng nhận theo hạn mức giao đất nông nghiệp do UBND cấp tỉnh quy định. Trường hợp diện tích vượt hạn mức thì phần vượt hạn mức được chuyển sang hình thức thuê đất của Nhà nước.
Người dân mong các cơ quan chức năng của tỉnh sớm rà soát, thống nhất cách áp dụng các quy định của Luật Đất đai năm 2024; đồng thời xem xét, giải quyết từng trường hợp trên cơ sở hồ sơ, nguồn gốc sử dụng đất và đúng quy định pháp luật, bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của người dân.
