Chủ động hỗ trợ những hoàn cảnh khó khăn
Ngày 26-5, tập thể lãnh đạo, cán bộ Viện KSND khu vực 1 đến thăm, tặng quà, trao giấy khai sinh và thẻ BHYT cho 2 cháu Nguyễn Quốc D. (SN 2026) và Nguyễn Bảo G. (SN 2024), là con của chị Nguyễn Thị Bích Tỉnh (khu phố Hải Đông, phường Quy Nhơn Đông).
Là mẹ đơn thân, cuộc sống khó khăn nên chị Tỉnh sống khép mình. Mới đây, chị tự sinh con tại nhà, sức khỏe yếu nên dù cháu D. đã hơn 1 tháng tuổi vẫn chưa được đăng ký khai sinh. Trong khi đó, cháu G. đã có giấy khai sinh nhưng chưa được cấp thẻ BHYT.
Biết được hoàn cảnh của chị Tỉnh, Viện KSND khu vực 1 đã khẩn trương vào cuộc hỗ trợ. Bà Nguyễn Phạm Tố Phong - Phó Viện trưởng Viện KSND khu vực 1 - cho biết: “Đơn vị cử cán bộ liên hệ Trạm Y tế phường xác minh thông tin, làm thủ tục cấp giấy chứng sinh; đồng thời hỗ trợ thu thập giấy tờ nhân thân, hoàn thiện hồ sơ và phối hợp với cán bộ phường thực hiện thủ tục đăng ký khai sinh, cấp thẻ BHYT cho 2 cháu”.
Một trường hợp khác vừa được Viện KSND khu vực 1 giúp đỡ là chị Đinh Thị Y Liên (SN 2001, quê ở xã Canh Liên). Hơn 10 năm trước, chị rời nhà rồi mất liên lạc với gia đình, không nhớ quê quán. Thời gian qua, chị cùng 4 con nhỏ sống tại phường Quy Nhơn, không có giấy tờ tùy thân, không biết chữ.
Từ sự phối hợp giữa Công an phường và ngành kiểm sát, sau khi tìm lại được người thân, ngày 1-6, chị Liên đã được làm thủ tục cấp căn cước. “Hiện cán bộ Viện KSND và Công an phường đang hỗ trợ tôi làm giấy khai sinh cho 4 con để các cháu được đi học, đồng thời làm thủ tục đăng ký kết hôn cho vợ chồng tôi” - chị Liên xúc động chia sẻ.
Chị Tỉnh và chị Liên là 2 trong gần 10 trường hợp thuộc nhóm yếu thế được Viện KSND khu vực 1 hỗ trợ theo tinh thần Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội về thí điểm Viện KSND khởi kiện vụ án dân sự nhằm bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể là nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công.
Tương tự, đầu tháng 5-2026, Viện KSND khu vực 8 phát hiện cháu Rơ Mah K. (sinh ngày 21-11-2025, ở làng Hnáp, xã Ia Mơ) dù đã gần 6 tháng tuổi nhưng vẫn chưa được đăng ký khai sinh. Sau khi xác minh thực tế, ngày 14-5, đơn vị có văn bản kiến nghị UBND xã Ia Mơ tổ chức đăng ký khai sinh lưu động cho cháu theo quy định. Ngay trong ngày, chính quyền địa phương phối hợp với ngành kiểm sát đến làng hoàn tất thủ tục khai sinh cho cháu bé.
Điểm tựa cho người yếu thế
Theo ông Lê Trung Hưng - Viện trưởng Viện KSND tỉnh, Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội có hiệu lực từ ngày 1-1-2026, cho phép Viện KSND chủ động khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ các nhóm dễ bị tổn thương như trẻ em, người cao tuổi, người khuyết tật, đồng bào dân tộc thiểu số...
Nghị quyết áp dụng cơ chế “kiến nghị trước, khởi kiện sau”. Theo đó, khi phát hiện hoặc tiếp nhận thông tin về các trường hợp cần được bảo vệ, Viện KSND sẽ kiến nghị cơ quan chức năng, chính quyền địa phương xem xét giải quyết, khắc phục theo quy định trước khi thực hiện quyền khởi kiện.
Từ đầu năm 2026 đến nay, Viện KSND 2 cấp của tỉnh đã ban hành hơn 20 kiến nghị liên quan đến bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nhóm dễ bị tổn thương và bảo vệ môi trường. Ngoài hỗ trợ làm thủ tục khai sinh, cấp thẻ BHYT, ngành kiểm sát còn chủ động giúp đỡ nhiều trường hợp người cao tuổi hoàn thiện thủ tục hưởng trợ cấp hưu trí xã hội, trẻ mồ côi đăng ký hộ khẩu.
Hầu hết các kiến nghị đều được cơ quan, đơn vị liên quan tiếp thu, giải quyết kịp thời. Qua đó góp phần lan tỏa những giá trị nhân văn sâu sắc, tinh thần sẻ chia và trách nhiệm cộng đồng đối với những hoàn cảnh khó khăn.
Mới đây, 3 trẻ mồ côi từ 3 đến 5 tuổi tại Làng trẻ em SOS Quy Nhơn (phường Quy Nhơn Đông) đã được đăng ký hộ khẩu nhờ sự hỗ trợ của Viện KSND khu vực 1.
“Việc được đăng ký hộ khẩu không chỉ giúp các cháu được bảo đảm quyền lợi về học tập, chăm sóc y tế và các chính sách an sinh xã hội mà còn giúp các cháu lớn lên trong tình yêu thương, sự chở che của cộng đồng” - ông Nguyễn Xuân Cương-Giám đốc Dự án Làng trẻ em SOS Quy Nhơn bày tỏ.
Ông Lê Trung Hưng cho biết thêm: “Để thực hiện hiệu quả Nghị quyết 205, Viện KSND tỉnh đã tổ chức quán triệt và triển khai nhiều hoạt động phù hợp với thực tiễn nhằm phổ biến, tuyên truyền nội dung Nghị quyết. Đồng thời, chỉ đạo 14 Viện KSND khu vực ký kết quy chế phối hợp với 135 xã, phường trên địa bàn tỉnh. Qua đó tiếp tục đưa tinh thần Nghị quyết vào cuộc sống, lan tỏa những giá trị nhân văn của chính sách đến với người dân”.
