Trong đó, mô hình chăn nuôi bò sinh sản theo nhóm hộ được đánh giá là sinh kế thiết thực, phù hợp với điều kiện của đồng bào dân tộc thiểu số, giúp thoát nghèo bền vững.
Tạo sinh kế thiết thực, phù hợp
Tại xã Phú Túc, năm 2025, được Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững và Chương trình phát triển KT-XH vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi hỗ trợ, giải ngân hơn 6,4 tỷ đồng, xã đã triển khai thực hiện 15 dự án hỗ trợ phát triển sản xuất cộng đồng, tạo điều kiện cho 180 hộ dân (78 hộ nghèo, 102 hộ cận nghèo) tiếp cận sinh kế. Điểm nổi bật là các dự án đều tập trung vào chăn nuôi bò sinh sản theo hình thức nhóm hộ với gần 450 con bò cái sinh sản đã được trao cho người dân.
Chăn nuôi bò sinh sản là sinh kế đã được khẳng định. Tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số, việc tổ chức nuôi theo hình thức nhóm hộ không chỉ nâng cao hiệu quả sử dụng vốn mà còn tạo sự gắn kết giữa các hộ, tạo môi trường để bà con giúp nhau trong chăm sóc, phòng bệnh cho vật nuôi. Từ những thành công đầu tiên, nhiều hộ đã thay đổi tư duy sản xuất, mạnh dạn đầu tư mở rộng chăn nuôi, phát triển kinh tế.
Trước đây, kinh tế gia đình chị Ksor H’Nương (buôn Bluk, xã Phú Túc) chủ yếu dựa vào làm thuê, sản xuất nhỏ, thu nhập vừa thấp, vừa bấp bênh. Cuối năm 2025, gia đình chị được hỗ trợ 3 con bò sinh sản.
“Được cán bộ chỉ bày cặn kẽ, tôi kết hợp chăn thả với nuôi nhốt, chủ động cắt cỏ, tận dụng phụ phẩm nông nghiệp làm thức ăn cho bò. Cả 3 con bò đều phát triển tốt, trong đó 2 con đã mang thai. Cả nhà tôi cùng nhau chăm sóc bò, cố gắng phát triển đàn để cải thiện cuộc sống” - chị H’Nương chia sẻ.
Theo ông Ksor Lik - Bí thư Chi bộ, Trưởng thôn Bluk, đồng thời là trưởng nhóm chăn nuôi, việc hỗ trợ cùng lúc nhiều con bò giúp rút ngắn thời gian nhân đàn. Nếu chăm sóc tốt, chỉ sau 2-3 năm, từ 3 con ban đầu có thể phát triển lên gần chục con, khả năng thoát nghèo cao hơn thấy rõ. Thực tế cho thấy thoát nghèo nhờ nuôi bò rất bền vững.
Ông Phạm Đình Tứ - Phó Chủ tịch UBND xã Phú Túc - đánh giá: Mô hình phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương, không chỉ giúp rút ngắn thời gian nhân đàn mà còn tạo động lực để người dân thay đổi cách làm, mạnh dạn phát triển kinh tế. Thời gian tới, xã sẽ chỉ đạo cán bộ chuyên môn phối hợp với các thôn, buôn tiếp tục tăng cường hướng dẫn kỹ thuật, phát huy vai trò nhóm trưởng và các hộ nòng cốt nhằm nâng cao hiệu quả dự án.
Tương tự, tại xã Ia Rsai, năm 2025, địa phương đã triển khai nhiều dự án hỗ trợ chăn nuôi bò sinh sản theo nhóm cộng đồng thuộc Dự án 3 của Chương trình phát triển KT-XH vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Từ nguồn vốn chuyển tiếp, xã giải ngân hơn 6,09 tỷ đồng, triển khai 15 dự án với 137 hộ nghèo, cận nghèo tham gia, hỗ trợ 425 con bò cái sinh sản. Đồng thời, từ nguồn vốn năm 2025, xã tiếp tục triển khai 9 dự án, hỗ trợ thêm 213 con bò cho 71 hộ, với tổng kinh phí hơn 3,91 tỷ đồng.
Gia đình ông Nguyễn Viết Tấn (buôn Đoàn Kết, xã Ia Rsai) cho biết: “Từ khi có bò, gia đình có thêm động lực làm ăn. Nay đã có thêm 2 bê con, nếu chăm sóc tốt thì vài năm nữa sẽ có đàn bò để phát triển kinh tế”.
Nhiều chuyển biến rõ nét trong nhận thức
Nuôi bò theo nhóm hộ đã tạo chuyển biến rõ nét trong nhận thức của người dân. Các hộ liên kết, hỗ trợ nhau trong chăm sóc, phòng bệnh, nâng cao hiệu quả chăn nuôi. Ông Võ Ngọc Châu - Chủ tịch UBND xã Ia Rsai - nhấn mạnh: Mô hình không chỉ mang lại sinh kế trước mắt mà còn tạo nền tảng phát triển lâu dài. Mô hình hỗ trợ bò sinh sản theo nhóm hộ đang khẳng định tính phù hợp và hiệu quả. Không chỉ giúp người dân có thêm tư liệu sản xuất, mô hình còn góp phần thay đổi tư duy, tạo động lực để các hộ nghèo, cận nghèo chủ động vươn lên.
Tại xã Vân Canh, giai đoạn 2022-2025, địa phương đã triển khai 7 dự án chăn nuôi bò sinh sản cho gần 150 hộ nghèo, cận nghèo. Giai đoạn 2023-2025, tại 2 làng Canh Thành và Canh Phước, UBND xã Canh Hòa (cũ) hỗ trợ 76 con bò cái lai sinh sản cho 38 hộ nghèo, cận nghèo (2 con/hộ), tạo điều kiện để người dân phát triển chăn nuôi, cải thiện thu nhập.
Để nâng cao hiệu quả, làng đã thành lập các Tổ cộng đồng nuôi bò sinh sản, vận động các hộ cùng tham gia nhằm hỗ trợ kỹ thuật, chia sẻ kinh nghiệm chăm sóc, phòng bệnh cho vật nuôi. Khi gặp khó khăn, các thành viên kịp thời trao đổi, giúp đỡ lẫn nhau nên yên tâm phát triển sản xuất. Nhờ đó, đàn bò sinh trưởng, sinh sản tốt, góp phần giúp 28/38 hộ tham gia dự án thoát nghèo, cận nghèo.
Ông Nguyễn Xuân Việt - Chủ tịch UBND xã Vân Canh - cho biết: “Trước khi triển khai dự án, xã luôn khảo sát nhu cầu thực tế tại từng thôn, làng để lựa chọn mô hình phù hợp; đồng thời chú trọng nâng cao nhận thức người dân, củng cố kỹ năng điều hành các tổ, nhóm cộng đồng theo hướng hợp tác, chia sẻ kinh nghiệm. Bên cạnh đó, địa phương tăng cường kiểm tra, đánh giá nhằm bảo đảm nguồn vốn được sử dụng đúng mục đích, phát huy hiệu quả kinh tế bền vững”.
Có thể khẳng định, mô hình hỗ trợ bò sinh sản theo nhóm hộ không chỉ là giải pháp sinh kế hiệu quả mà còn là hướng đi bền vững trong công tác giảm nghèo. Khi người dân được hỗ trợ con giống, đồng hành về kỹ thuật và liên kết trong cộng đồng, cơ hội vươn lên thoát nghèo sẽ ngày càng rõ ràng và bền vững hơn.
