Từ yêu cầu đó, chủ trương đưa sĩ quan quân đội về tham gia ban chỉ huy quân sự (CHQS) cấp xã là bước đi chiến lược nhằm củng cố thế trận quốc phòng toàn dân, tăng cường sức mạnh tổng hợp và tạo điểm tựa vững chắc cho cấp ủy, chính quyền và nhân dân.
Ngày 31-12-2025, Bộ Chính trị, Ban Bí thư ban hành Kết luận số 228-KL/TW thống nhất chủ trương đưa sĩ quan quân đội về tham gia Ban CHQS cấp xã.
Ngày 26-1-2026, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 66.12/2026/NQ-CP về tổ chức và hoạt động của ban CHQS xã, phường, đặc khu trực thuộc Bộ CHQS tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội và Bộ Tư lệnh TP. Hồ Chí Minh. Nghị quyết có hiệu lực thi hành từ ngày 26-1-2026 đến hết ngày 28-2-2027.
Chủ trương lớn, tầm nhìn chiến lược
Đây được xác định là bước đi chiến lược trong quá trình cụ thể hóa chủ trương tinh gọn tổ chức bộ máy, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị ở cơ sở; đồng thời, đáp ứng yêu cầu xây dựng quân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại.
Việc bố trí sĩ quan quân đội giữ các chức danh trong Ban CHQS cấp xã, nhất là chức danh chỉ huy trưởng, góp phần thống nhất chỉ huy, nâng cao chất lượng tham mưu, phát huy vai trò nòng cốt của lực lượng quân sự trong hệ thống chính trị cơ sở.
Ban CHQS cấp xã có chức năng, nhiệm vụ tham mưu cho Đảng ủy, chính quyền cấp xã trong lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng nền quốc phòng toàn dân, thế trận quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân; xây dựng khu vực phòng thủ, xây dựng cơ sở vững mạnh toàn diện.
Đồng thời, tham mưu giúp UBND cấp xã về tổ chức, xây dựng, quản lý và điều động lực lượng dân quân theo quy định của pháp luật; thực hiện quản lý nhà nước về công tác quốc phòng địa phương; chỉ đạo, quản lý, điều hành nhiệm vụ quốc phòng, quân sự ở cơ sở.
Bên cạnh đó, Ban CHQS cấp xã còn trực tiếp tổ chức huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu; xây dựng lực lượng; thực hiện công tác giáo dục quốc phòng - an ninh; bảo đảm hậu cần, kỹ thuật; phối hợp với các lực lượng liên quan trong giữ gìn an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, bảo vệ chủ quyền biên giới, biển đảo.
Trong các tình huống về quốc phòng, lực lượng quân sự cấp xã giữ vai trò chỉ huy thống nhất các lực lượng vũ trang theo quy định của pháp luật.
Nhấn mạnh ý nghĩa và tầm quan trọng của chủ trương này, Đại tá Mai Kim Bình - Chính ủy Bộ CHQS tỉnh - cho biết: Gia Lai là địa bàn có vị trí chiến lược đặc biệt về quốc phòng - an ninh. Tỉnh có hơn 80 km đường biên giới đất liền tiếp giáp tỉnh Ratanakiri (Campuchia) và hơn 108 km đường biên giới trên biển; địa bàn rộng, dân cư đông, đa dạng về dân tộc, tôn giáo, tiềm ẩn nhiều yếu tố phức tạp về an ninh trật tự.
Trong bối cảnh các thế lực thù địch luôn tìm cách lợi dụng vấn đề dân tộc, tôn giáo để xuyên tạc, kích động, chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc, yêu cầu đối với nhiệm vụ quốc phòng, quân sự địa phương đặt ra ngày càng cao.
Triển khai chủ trương của Trung ương, tỉnh đã công bố, trao quyết định và giao nhiệm vụ cho 135 chỉ huy trưởng ban CHQS xã, phường. Đây là đội ngũ cán bộ được đào tạo bài bản, có bản lĩnh chính trị vững vàng, trình độ và năng lực đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới, góp phần quan trọng nâng cao chất lượng công tác quốc phòng, quân sự từ cơ sở.
Điểm tựa quốc phòng từ cơ sở
Ngay sau khi được phân công về địa bàn, đội ngũ sĩ quan quân đội nhanh chóng tiếp cận thực tiễn, bám sát cơ sở, chủ động nắm tình hình và kịp thời tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương trong lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý và điều hành nhiệm vụ quốc phòng, quân sự.
Quá trình chuyển tiếp được triển khai đồng bộ, bảo đảm thông suốt, không để xảy ra gián đoạn hay chậm trễ trong thực hiện nhiệm vụ.
Tại xã biên giới Ia Púch, địa bàn có địa hình phức tạp, giao thông khó khăn, tiếp giáp với nước bạn Campuchia và có 15 dân tộc cùng sinh sống, yêu cầu giữ vững an ninh trật tự luôn đặt ra cấp thiết.
Thượng tá Phạm Thanh Tùng - Chỉ huy trưởng Ban CHQS xã Ia Púch - cho hay: Ban CHQS xã đã tập trung rà soát, đánh giá toàn diện tình hình địa bàn; tăng cường phối hợp chặt chẽ với Công an xã, Đồn Biên phòng Ia Púch và các thôn, làng trong nắm dân, nắm địa bàn.
Trên cơ sở đó, nhiệm vụ được phân công cụ thể, rõ người, rõ việc; chế độ trực sẵn sàng chiến đấu được duy trì nghiêm túc, góp phần giữ vững ổn định an ninh trật tự khu vực biên giới.
Ông Trần Văn Phúc - Bí thư Đảng ủy xã Phù Mỹ Đông - nhấn mạnh: Với trình độ được đào tạo bài bản và kinh nghiệm thực tiễn phong phú, đội ngũ sĩ quan chính quy góp phần nâng cao chất lượng tham mưu giúp cấp ủy, chính quyền địa phương trong xây dựng kế hoạch, phương án sát thực tế; xử lý hiệu quả các tình huống ngay từ cơ sở, không để bị động, bất ngờ.
Khi quốc phòng - an ninh được giữ vững, địa phương có thêm điều kiện thuận lợi để phát triển KT-XH, nâng cao đời sống nhân dân.
Trên cương vị Chỉ huy trưởng Ban CHQS phường Diên Hồng, Trung tá Mai Thanh Tùng chủ động tham mưu giúp Đảng ủy, UBND phường triển khai hiệu quả nhiệm vụ quốc phòng, quân sự; xây dựng lực lượng dân quân tự vệ, duy trì sẵn sàng chiến đấu; tổ chức huấn luyện, tuyển chọn và gọi công dân nhập ngũ đúng quy định.
Đồng thời, phối hợp chặt chẽ với lực lượng Công an và các ban, ngành, đoàn thể giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội.
Đại tá Mai Kim Bình khẳng định: Việc đưa sĩ quan quân đội tham gia Ban CHQS cấp xã góp phần nâng cao hiệu quả phối hợp lực lượng, tăng cường năng lực tham mưu cho cấp ủy, chính quyền thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, quân sự, phòng thủ dân sự theo phương châm “4 tại chỗ”, kịp thời xử lý các tình huống đột xuất, khẩn cấp, bảo đảm sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp của Đảng đối với lực lượng vũ trang địa phương.
Thời gian tới, Bộ CHQS tỉnh tiếp tục tạo điều kiện để Ban CHQS cấp xã hoạt động hiệu quả; chú trọng bảo đảm cơ sở vật chất, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quân sự cấp xã, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.
