Chuyện gùi hàng về căn cứ

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News

(GLO)- Dốc An Toàn, dốc Ông Hương, đường Ông Dũng, dốc Thò Lò... là những địa danh mà ai đã từng tham gia gùi hàng từ Bình Định, Quảng Ngãi về căn cứ tỉnh Gia Lai trong kháng chiến đều không thể nào quên.

Với cán bộ, nhân viên Tiểu ban Mậu dịch (Ban Tài mậu tỉnh) thì những địa danh đó càng in sâu trong ký ức.

Những năm cuối của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, ở Gia Lai, địch kiểm soát gắt gao nên hầu hết hàng hóa thiết yếu cung cấp cho vùng căn cứ đều phải mua từ các tỉnh đồng bằng. Những năm 1971-1972, khi hàng hóa chi viện của hậu phương miền Bắc (chủ yếu là quần áo, thuốc men, võng...) cho miền Nam ngày càng nhiều, mà địa điểm nhận hàng của Gia Lai ở tận các cửa khẩu Bình Định, Quảng Ngãi nên anh chị em của Tiểu ban Mậu dịch có nhiệm vụ quan trọng là mua hàng về phục vụ căn cứ và vận chuyển hàng chi viện từ các cửa khẩu về kho vô vùng vất vả.

Hướng từ Bình Định lên, tuyến đường chính đi từ Hoài Ân, Hoài Nhơn, qua An Lão (Bình Định) rồi men theo sông Kôn, lên Kon Jrang (Kon Chư Răng) để về khu 1, khu 10.

Mỗi chuyến lấy hàng, nếu không bị địch phục kích, không gặp mưa lũ… thì xuống đồng bằng mất khoảng 3-4 ngày. Khi về, do gùi cõng hàng nặng, leo dốc, ngược núi… nên phải mất 7-8 ngày.

Những khó khăn, vất vả, ác liệt… trên tuyến đường này được anh chị em gùi hàng đúc kết thành những câu nói vần vè: “Gái chưa chồng lội sông An Lão/Trai chưa vợ lên dốc An Toàn”. Câu này được những người trong cuộc như các anh: Trương Minh Tâm, Đỗ Ngọc Thạch (quê Quảng Ngãi) giải thích: “Sông An Lão” có nhiều khúc quanh co, đi lại rất khó khăn. Khi cõng được hàng qua đây, ngoài sự nhiệt tình, còn cần phải có sức khỏe như “gái chưa chồng”.

Còn “dốc An Toàn” là bởi, cung đường từ Hoài Ân, Hoài Nhơn lên Gia Lai phải vượt qua một chặng dài địa hình trống trải. Trên đường chỉ có những lùm cây nhỏ. Để đảm bảo an toàn, phải ngụy trang bao hàng như một bụi cây, thấy máy bay địch là ngồi thụp xuống, bất động để không bị phát hiện.

Xuất phát từ 4 giờ sáng, phải đi thật nhanh thì trưa mới tới được khu vực dốc núi có rừng cây, tức là đến nơi an toàn hơn. Nhưng “An Toàn” cũng là tên một con dốc cao nên phải khỏe như “trai chưa vợ” mới đủ sức gùi hàng lên.

Hướng Quảng Ngãi lên cũng có nhiều địa danh nghe như thơ, nhưng không dễ vượt: “dốc Ông Hương, đường Ông Dũng, dốc Thò Lò, qua Ba Tơ”.

Trong đó, dốc Ông Hương phải đi từ sáng đến tối mới hết. Từ Quảng Ngãi lên, nếu xuất phát từ 4 giờ sáng thì đến trưa mới tới con dốc mà anh em gọi là dốc Bình Minh (nơi có thể nhìn thấy mặt trời)…

Chuyến về, mỗi người thường phải mang trên lưng trọng lượng 70-80 kg, có khi lên đến gần 1 tạ gồm cả hàng hóa và tư trang, vũ khí cá nhân.

Gói hàng thường được đóng cao gấp rưỡi người mang. Nhưng phải đóng thật khéo để khi cúi xuống có thể đứng lên được thì mới đi được. Với những gói hàng như vậy, khi leo dốc cao, người mang hàng phải chúi đầu về phía trước, chỉ khoảng trên dưới 10 phút là phải nghỉ 1 lần. Muốn nghỉ, cũng phải chọn được vị trí thuận lợi để chống gùi hàng, dựa vào nghỉ, vừa đỡ mệt là tiếp tục lên đường.

Việc xuống đồng bằng mua hàng cũng không hề dễ dàng. Năm 1972, Ban Lương thực cử 5 người gồm các anh, chị: Thạch, Sơn, Nghi, Minh, Sương đi lấy hàng tại xã Hoài Châu, huyện Hoài Nhơn, tỉnh Bình Định. Vì trời mưa nên đi xuống mất 4 ngày. Cuối ngày thứ 3, đoàn qua sông An Lão để đến hang đá Ông Quởn (tên của một cơ sở cách mạng, đồng thời cũng là khu vực có hang đá để trú chân).

Khoảng 12 giờ đêm thì có tin phía dưới đang bị địch càn, không xuống được. Đoàn nhờ ông Quởn dẫn đi lánh địch. Nhưng vì lúc này, các đoàn xuống lấy hàng rất đông nên anh em Ban Lương thực bị lạc. Mọi người đi cả đêm, đến khi trời sáng vẫn thấy đang loanh quanh ở chỗ cũ. Anh em đi tiếp 1 ngày nữa thì đến 1 con suối và dừng chân chờ khoảng 2 giờ sáng mới tới hang Đá Chồng (ở Hoài Châu). Đến đây thì nghe tin: Đoàn vận chuyển của đơn vị Bình Hải (một đại đội toàn nữ) bị địch phục kích tối hôm trước, chị em hy sinh rất nhiều.

Tham gia gùi cõng hàng không chỉ có anh em cơ quan Tài mậu, Lương thực mà cứ đến cuối năm, các cơ quan của tỉnh cũng thường cử cán bộ về đồng bằng mua hàng. Năm 1971, một số anh em Ban Sản xuất, trong đó có kỹ sư Bùi Kế Nghiệp được cơ quan cử xuống cửa khẩu Hoài Châu (Bình Định) mua hàng. Đến nơi, nghe tin địch sắp càn, ngay trong đêm, mọi người vội gom hàng và lương thực cho đủ chuyến rồi rút về hang Đá Chồng.

Sáng hôm sau, nghe tiếng máy bay, nhìn xuống thì thấy Mỹ đang đổ quân dưới chân núi. Anh em khẩn trương tìm đường chạy ngược lên. Trời mưa to, nước lũ đổ về, nhiều đoạn trên đường đi nước ngập quá đầu gối, trong khi địch đuổi sát từng giờ. Nguy hiểm cận kề, tay không vũ khí, nhưng anh em vẫn kiên quyết không bỏ hàng.

Có thể bạn quan tâm

Hết lòng vì dân

Hết lòng vì dân

(GLO)- Tôi muốn coi khẩu hiệu “Hết lòng vì dân” này là của tỉnh Gia Lai, vì những gì lãnh đạo tỉnh làm được cho dân, đặc biệt trong mùa bão lụt vừa qua. Nói về dân thì dễ, nhưng làm được gì cho dân mới là khó. Gia Lai đã làm rất tốt việc rất khó đó.

Những ngôi nhà Đại đoàn kết kiên cố được hoàn thành và đưa vào sử dụng vào dịp Tết Bính Ngọ 2026, giúp các hộ gia đình khó khăn ổn định cuộc sống và đón xuân ấm áp.

Xuân ấm trong những ngôi nhà Đại đoàn kết

(GLO)- Một mùa xuân mới lại về, mang theo niềm hân hoan và những kỳ vọng tốt lành. Với các hộ nghèo, hộ có hoàn cảnh khó khăn vừa được hỗ trợ xây dựng nhà Đại đoàn kết, niềm vui ấy càng thêm trọn vẹn khi xuân này, họ được đón Tết trong những mái ấm kiên cố, chan chứa nghĩa tình.

Xuân vui ở buôn Broăi

Xuân vui ở buôn Broăi

(GLO)- Broăi là một buôn hiền hòa thuộc xã Ia Tul (tỉnh Gia Lai) nằm bên bờ sông Ba, đất đai bằng phẳng và phù sa màu mỡ nên ruộng đồng luôn tươi tốt. Ít người biết rằng nơi đây từng mang tiếng dữ - “Sào huyệt Đê ga”. 

Chị Lê Thị Loan (thôn 2, xã Pờ Tó) trồng nhiều hoa cảnh làm đẹp cho khuôn viên ngôi nhà mới. Ảnh: Vũ Chi

Xuân ấm trong những gia đình vừa thoát nghèo

(GLO)- Khi những ngôi nhà kiên cố thay cho mái tranh, vách đất, khi sinh kế được trao tận tay, khi niềm tin được thắp lên đúng lúc, Tết với những gia đình vừa bước qua lằn ranh nghèo khó trên vùng phía Tây Gia Lai mang một ý nghĩa đặc biệt, đánh dấu cho một hành trình đổi thay bền vững.

Những "Chuyến xe hạnh phúc"

Những "Chuyến xe hạnh phúc"

(GLO)- Trong không khí rộn ràng của những ngày cận Tết Bính Ngọ, các chuyến xe của chương trình “Chuyến xe hạnh phúc - Cùng Saigon Co.op về quê đón Tết” tiếp tục mang Tết đoàn viên đến với người lao động có hoàn cảnh khó khăn, nhiều năm chưa có điều kiện trở về quê sum họp cùng gia đình.

Ấm áp "Bữa cơm tất niên Công đoàn"

Ấm áp "Bữa cơm tất niên Công đoàn"

(GLO)- “Bữa cơm tất niên Công đoàn” do Liên đoàn Lao động tỉnh Gia Lai và các Công đoàn cơ sở cùng doanh nghiệp tổ chức đã mang đến không khí sum vầy, ấm cúng cho đoàn viên, người lao động sau 1 năm làm việc vất vả.

Công an tỉnh Gia Lai bàn giao 23 căn nhà tình nghĩa cho hộ dân khó khăn

Công an tỉnh Gia Lai bàn giao 23 căn nhà tình nghĩa cho các hộ dân khó khăn

(GLO)- Ngày 8-2, tại xã Phú Túc (tỉnh Gia Lai), Công an tỉnh Gia Lai phối hợp với Cục Xây dựng phong trào bảo vệ an ninh Tổ quốc (V05 - Bộ Công an) cùng các đơn vị tài trợ tổ chức lễ khánh thành, bàn giao 23 căn nhà tình nghĩa cho các hộ dân có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn tại xã Phú Túc và xã Ia Rsai.

Giảm nghèo bền vững, mang mùa xuân về vùng biên

Giảm nghèo bền vững, mang mùa xuân về vùng biên

(GLO)- Những ngày cuối năm, các xã biên giới Ia Nan, Ia O khoác lên mình diện mạo tươi mới. Trên những tuyến đường nhựa, bê tông sạch sẽ nối liền các thôn, làng, nhiều ngôi nhà kiên cố dần hiện lên giữa màu xanh bạt ngàn của cà phê, cao su.

Nông dân góp phần thắp lên tinh thần sống xanh

Nông dân góp phần thắp lên tinh thần sống xanh

(GLO)- Trong năm 2025, phong trào nông dân tham gia bảo vệ môi trường tiếp tục lan tỏa khắp trên địa bàn tỉnh Gia Lai. Nhiều mô hình mới được triển khai, đạt hiệu quả tích cực, góp phần thắp lên tinh thần sống xanh từ miền biển đến miền núi.

null