Chuyện gùi hàng về căn cứ

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News

(GLO)- Dốc An Toàn, dốc Ông Hương, đường Ông Dũng, dốc Thò Lò... là những địa danh mà ai đã từng tham gia gùi hàng từ Bình Định, Quảng Ngãi về căn cứ tỉnh Gia Lai trong kháng chiến đều không thể nào quên.

Với cán bộ, nhân viên Tiểu ban Mậu dịch (Ban Tài mậu tỉnh) thì những địa danh đó càng in sâu trong ký ức.

Những năm cuối của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, ở Gia Lai, địch kiểm soát gắt gao nên hầu hết hàng hóa thiết yếu cung cấp cho vùng căn cứ đều phải mua từ các tỉnh đồng bằng. Những năm 1971-1972, khi hàng hóa chi viện của hậu phương miền Bắc (chủ yếu là quần áo, thuốc men, võng...) cho miền Nam ngày càng nhiều, mà địa điểm nhận hàng của Gia Lai ở tận các cửa khẩu Bình Định, Quảng Ngãi nên anh chị em của Tiểu ban Mậu dịch có nhiệm vụ quan trọng là mua hàng về phục vụ căn cứ và vận chuyển hàng chi viện từ các cửa khẩu về kho vô vùng vất vả.

Hướng từ Bình Định lên, tuyến đường chính đi từ Hoài Ân, Hoài Nhơn, qua An Lão (Bình Định) rồi men theo sông Kôn, lên Kon Jrang (Kon Chư Răng) để về khu 1, khu 10.

Mỗi chuyến lấy hàng, nếu không bị địch phục kích, không gặp mưa lũ… thì xuống đồng bằng mất khoảng 3-4 ngày. Khi về, do gùi cõng hàng nặng, leo dốc, ngược núi… nên phải mất 7-8 ngày.

Những khó khăn, vất vả, ác liệt… trên tuyến đường này được anh chị em gùi hàng đúc kết thành những câu nói vần vè: “Gái chưa chồng lội sông An Lão/Trai chưa vợ lên dốc An Toàn”. Câu này được những người trong cuộc như các anh: Trương Minh Tâm, Đỗ Ngọc Thạch (quê Quảng Ngãi) giải thích: “Sông An Lão” có nhiều khúc quanh co, đi lại rất khó khăn. Khi cõng được hàng qua đây, ngoài sự nhiệt tình, còn cần phải có sức khỏe như “gái chưa chồng”.

Còn “dốc An Toàn” là bởi, cung đường từ Hoài Ân, Hoài Nhơn lên Gia Lai phải vượt qua một chặng dài địa hình trống trải. Trên đường chỉ có những lùm cây nhỏ. Để đảm bảo an toàn, phải ngụy trang bao hàng như một bụi cây, thấy máy bay địch là ngồi thụp xuống, bất động để không bị phát hiện.

Xuất phát từ 4 giờ sáng, phải đi thật nhanh thì trưa mới tới được khu vực dốc núi có rừng cây, tức là đến nơi an toàn hơn. Nhưng “An Toàn” cũng là tên một con dốc cao nên phải khỏe như “trai chưa vợ” mới đủ sức gùi hàng lên.

Hướng Quảng Ngãi lên cũng có nhiều địa danh nghe như thơ, nhưng không dễ vượt: “dốc Ông Hương, đường Ông Dũng, dốc Thò Lò, qua Ba Tơ”.

Trong đó, dốc Ông Hương phải đi từ sáng đến tối mới hết. Từ Quảng Ngãi lên, nếu xuất phát từ 4 giờ sáng thì đến trưa mới tới con dốc mà anh em gọi là dốc Bình Minh (nơi có thể nhìn thấy mặt trời)…

Chuyến về, mỗi người thường phải mang trên lưng trọng lượng 70-80 kg, có khi lên đến gần 1 tạ gồm cả hàng hóa và tư trang, vũ khí cá nhân.

Gói hàng thường được đóng cao gấp rưỡi người mang. Nhưng phải đóng thật khéo để khi cúi xuống có thể đứng lên được thì mới đi được. Với những gói hàng như vậy, khi leo dốc cao, người mang hàng phải chúi đầu về phía trước, chỉ khoảng trên dưới 10 phút là phải nghỉ 1 lần. Muốn nghỉ, cũng phải chọn được vị trí thuận lợi để chống gùi hàng, dựa vào nghỉ, vừa đỡ mệt là tiếp tục lên đường.

Việc xuống đồng bằng mua hàng cũng không hề dễ dàng. Năm 1972, Ban Lương thực cử 5 người gồm các anh, chị: Thạch, Sơn, Nghi, Minh, Sương đi lấy hàng tại xã Hoài Châu, huyện Hoài Nhơn, tỉnh Bình Định. Vì trời mưa nên đi xuống mất 4 ngày. Cuối ngày thứ 3, đoàn qua sông An Lão để đến hang đá Ông Quởn (tên của một cơ sở cách mạng, đồng thời cũng là khu vực có hang đá để trú chân).

Khoảng 12 giờ đêm thì có tin phía dưới đang bị địch càn, không xuống được. Đoàn nhờ ông Quởn dẫn đi lánh địch. Nhưng vì lúc này, các đoàn xuống lấy hàng rất đông nên anh em Ban Lương thực bị lạc. Mọi người đi cả đêm, đến khi trời sáng vẫn thấy đang loanh quanh ở chỗ cũ. Anh em đi tiếp 1 ngày nữa thì đến 1 con suối và dừng chân chờ khoảng 2 giờ sáng mới tới hang Đá Chồng (ở Hoài Châu). Đến đây thì nghe tin: Đoàn vận chuyển của đơn vị Bình Hải (một đại đội toàn nữ) bị địch phục kích tối hôm trước, chị em hy sinh rất nhiều.

Tham gia gùi cõng hàng không chỉ có anh em cơ quan Tài mậu, Lương thực mà cứ đến cuối năm, các cơ quan của tỉnh cũng thường cử cán bộ về đồng bằng mua hàng. Năm 1971, một số anh em Ban Sản xuất, trong đó có kỹ sư Bùi Kế Nghiệp được cơ quan cử xuống cửa khẩu Hoài Châu (Bình Định) mua hàng. Đến nơi, nghe tin địch sắp càn, ngay trong đêm, mọi người vội gom hàng và lương thực cho đủ chuyến rồi rút về hang Đá Chồng.

Sáng hôm sau, nghe tiếng máy bay, nhìn xuống thì thấy Mỹ đang đổ quân dưới chân núi. Anh em khẩn trương tìm đường chạy ngược lên. Trời mưa to, nước lũ đổ về, nhiều đoạn trên đường đi nước ngập quá đầu gối, trong khi địch đuổi sát từng giờ. Nguy hiểm cận kề, tay không vũ khí, nhưng anh em vẫn kiên quyết không bỏ hàng.

Có thể bạn quan tâm

Những "Chuyến xe hạnh phúc"

Những "Chuyến xe hạnh phúc"

(GLO)- Trong không khí rộn ràng của những ngày cận Tết Bính Ngọ, các chuyến xe của chương trình “Chuyến xe hạnh phúc - Cùng Saigon Co.op về quê đón Tết” tiếp tục mang Tết đoàn viên đến với người lao động có hoàn cảnh khó khăn, nhiều năm chưa có điều kiện trở về quê sum họp cùng gia đình.

Ấm áp "Bữa cơm tất niên Công đoàn"

Ấm áp "Bữa cơm tất niên Công đoàn"

(GLO)- “Bữa cơm tất niên Công đoàn” do Liên đoàn Lao động tỉnh Gia Lai và các Công đoàn cơ sở cùng doanh nghiệp tổ chức đã mang đến không khí sum vầy, ấm cúng cho đoàn viên, người lao động sau 1 năm làm việc vất vả.

Gia Lai: Trao nhà Đại đoàn kết, tặng quà cho người có công và gia đình thuộc diện khó khăn

Gia Lai: Trao nhà Đại đoàn kết, tặng quà cho người có công và gia đình thuộc diện khó khăn

(GLO)- Ngày 9-2, đoàn công tác của phường Hoài Nhơn Đông (tỉnh Gia Lai) đã đến thăm, chúc Tết tại phường Ayun Pa và trao tặng nhà Đại đoàn kết cho hộ cận nghèo. Cùng ngày, Vietcombank Chi nhánh Bình Định cũng tặng quà cho người có công và các hộ khó khăn tại các phường Quy Nhơn và Quy Nhơn Nam.

Công an tỉnh Gia Lai bàn giao 23 căn nhà tình nghĩa cho hộ dân khó khăn

Công an tỉnh Gia Lai bàn giao 23 căn nhà tình nghĩa cho các hộ dân khó khăn

(GLO)- Ngày 8-2, tại xã Phú Túc (tỉnh Gia Lai), Công an tỉnh Gia Lai phối hợp với Cục Xây dựng phong trào bảo vệ an ninh Tổ quốc (V05 - Bộ Công an) cùng các đơn vị tài trợ tổ chức lễ khánh thành, bàn giao 23 căn nhà tình nghĩa cho các hộ dân có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn tại xã Phú Túc và xã Ia Rsai.

Giảm nghèo bền vững, mang mùa xuân về vùng biên

Giảm nghèo bền vững, mang mùa xuân về vùng biên

(GLO)- Những ngày cuối năm, các xã biên giới Ia Nan, Ia O khoác lên mình diện mạo tươi mới. Trên những tuyến đường nhựa, bê tông sạch sẽ nối liền các thôn, làng, nhiều ngôi nhà kiên cố dần hiện lên giữa màu xanh bạt ngàn của cà phê, cao su.

Nông dân góp phần thắp lên tinh thần sống xanh

Nông dân góp phần thắp lên tinh thần sống xanh

(GLO)- Trong năm 2025, phong trào nông dân tham gia bảo vệ môi trường tiếp tục lan tỏa khắp trên địa bàn tỉnh Gia Lai. Nhiều mô hình mới được triển khai, đạt hiệu quả tích cực, góp phần thắp lên tinh thần sống xanh từ miền biển đến miền núi.

Chân chất chợ cá ven biển.

Chân chất chợ cá ven biển

(GLO)- Gắn bó với ngư dân bao đời, các chợ cá ven biển Đông Gia Lai không chỉ là nơi mua bán hải sản, mà còn là không gian văn hóa đặc trưng của làng biển, phản ánh sinh động đời sống lao động cần mẫn, bền bỉ của cư dân miền biển.

Ðong đầy Tết nghĩa tình

Ðong đầy Tết nghĩa tình

(GLO)- Không khí Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 đang lan tỏa khắp nơi. Cùng với sắc xuân là dòng chảy bền bỉ của những nghĩa cử sẻ chia, trách nhiệm và nhân văn hướng về người nghèo, người yếu thế, góp phần để mọi người, mọi nhà đều có thêm điều kiện đón xuân đủ đầy.

Sắc xuân yêu thương, vui tươi nơi vùng khó

Sắc xuân yêu thương, vui tươi nơi vùng khó

(GLO)- Những ngày giáp Tết, nhiều hoạt động ý nghĩa được các đơn vị, nhà hảo tâm chung tay tổ chức tại các vùng khó khăn trên địa bàn tỉnh, mang theo hơi ấm sẻ chia, tinh thần đoàn kết và gìn giữ nét đẹp văn hóa truyền thống trong cộng đồng.

Độc đáo nghệ thuật mô hình tăm tre trong chai thủy tinh.

Độc đáo nghệ thuật mô hình tăm tre trong chai thủy tinh

(GLO)- Với những que tăm tre mảnh mai, anh Đặng Hồng Ron (phường Hoài Nhơn, tỉnh Gia Lai) đã  kiên trì tạo nên các mô hình tinh xảo nằm gọn trong vỏ chai thủy tinh. Mỗi tác phẩm không chỉ thể hiện sự khéo léo, tỉ mỉ, mà còn mang theo đam mê âm thầm, sức sáng tạo bền bỉ giữa đời thường.

Xuân mới nơi “ốc đảo” Cồn Chim.

Xuân mới nơi “ốc đảo” Cồn Chim

(GLO)- Những ngày cuối năm, Cồn Chim (thôn Vinh Quang 2, xã Tuy Phước Đông) hiện ra với dáng vẻ bình yên nhưng vẫn đầy sinh khí. Sau mùa mưa bão, “ốc đảo” nhỏ giữa mênh mang sông nước dần hồi sinh, mạnh mẽ đứng dậy, chuẩn bị đón Tết Nguyên đán trong niềm tin mới.

null