Chuyện gùi hàng về căn cứ

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News

(GLO)- Dốc An Toàn, dốc Ông Hương, đường Ông Dũng, dốc Thò Lò... là những địa danh mà ai đã từng tham gia gùi hàng từ Bình Định, Quảng Ngãi về căn cứ tỉnh Gia Lai trong kháng chiến đều không thể nào quên.

Với cán bộ, nhân viên Tiểu ban Mậu dịch (Ban Tài mậu tỉnh) thì những địa danh đó càng in sâu trong ký ức.

Những năm cuối của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, ở Gia Lai, địch kiểm soát gắt gao nên hầu hết hàng hóa thiết yếu cung cấp cho vùng căn cứ đều phải mua từ các tỉnh đồng bằng. Những năm 1971-1972, khi hàng hóa chi viện của hậu phương miền Bắc (chủ yếu là quần áo, thuốc men, võng...) cho miền Nam ngày càng nhiều, mà địa điểm nhận hàng của Gia Lai ở tận các cửa khẩu Bình Định, Quảng Ngãi nên anh chị em của Tiểu ban Mậu dịch có nhiệm vụ quan trọng là mua hàng về phục vụ căn cứ và vận chuyển hàng chi viện từ các cửa khẩu về kho vô vùng vất vả.

Hướng từ Bình Định lên, tuyến đường chính đi từ Hoài Ân, Hoài Nhơn, qua An Lão (Bình Định) rồi men theo sông Kôn, lên Kon Jrang (Kon Chư Răng) để về khu 1, khu 10.

Mỗi chuyến lấy hàng, nếu không bị địch phục kích, không gặp mưa lũ… thì xuống đồng bằng mất khoảng 3-4 ngày. Khi về, do gùi cõng hàng nặng, leo dốc, ngược núi… nên phải mất 7-8 ngày.

Những khó khăn, vất vả, ác liệt… trên tuyến đường này được anh chị em gùi hàng đúc kết thành những câu nói vần vè: “Gái chưa chồng lội sông An Lão/Trai chưa vợ lên dốc An Toàn”. Câu này được những người trong cuộc như các anh: Trương Minh Tâm, Đỗ Ngọc Thạch (quê Quảng Ngãi) giải thích: “Sông An Lão” có nhiều khúc quanh co, đi lại rất khó khăn. Khi cõng được hàng qua đây, ngoài sự nhiệt tình, còn cần phải có sức khỏe như “gái chưa chồng”.

Còn “dốc An Toàn” là bởi, cung đường từ Hoài Ân, Hoài Nhơn lên Gia Lai phải vượt qua một chặng dài địa hình trống trải. Trên đường chỉ có những lùm cây nhỏ. Để đảm bảo an toàn, phải ngụy trang bao hàng như một bụi cây, thấy máy bay địch là ngồi thụp xuống, bất động để không bị phát hiện.

Xuất phát từ 4 giờ sáng, phải đi thật nhanh thì trưa mới tới được khu vực dốc núi có rừng cây, tức là đến nơi an toàn hơn. Nhưng “An Toàn” cũng là tên một con dốc cao nên phải khỏe như “trai chưa vợ” mới đủ sức gùi hàng lên.

Hướng Quảng Ngãi lên cũng có nhiều địa danh nghe như thơ, nhưng không dễ vượt: “dốc Ông Hương, đường Ông Dũng, dốc Thò Lò, qua Ba Tơ”.

Trong đó, dốc Ông Hương phải đi từ sáng đến tối mới hết. Từ Quảng Ngãi lên, nếu xuất phát từ 4 giờ sáng thì đến trưa mới tới con dốc mà anh em gọi là dốc Bình Minh (nơi có thể nhìn thấy mặt trời)…

Chuyến về, mỗi người thường phải mang trên lưng trọng lượng 70-80 kg, có khi lên đến gần 1 tạ gồm cả hàng hóa và tư trang, vũ khí cá nhân.

Gói hàng thường được đóng cao gấp rưỡi người mang. Nhưng phải đóng thật khéo để khi cúi xuống có thể đứng lên được thì mới đi được. Với những gói hàng như vậy, khi leo dốc cao, người mang hàng phải chúi đầu về phía trước, chỉ khoảng trên dưới 10 phút là phải nghỉ 1 lần. Muốn nghỉ, cũng phải chọn được vị trí thuận lợi để chống gùi hàng, dựa vào nghỉ, vừa đỡ mệt là tiếp tục lên đường.

Việc xuống đồng bằng mua hàng cũng không hề dễ dàng. Năm 1972, Ban Lương thực cử 5 người gồm các anh, chị: Thạch, Sơn, Nghi, Minh, Sương đi lấy hàng tại xã Hoài Châu, huyện Hoài Nhơn, tỉnh Bình Định. Vì trời mưa nên đi xuống mất 4 ngày. Cuối ngày thứ 3, đoàn qua sông An Lão để đến hang đá Ông Quởn (tên của một cơ sở cách mạng, đồng thời cũng là khu vực có hang đá để trú chân).

Khoảng 12 giờ đêm thì có tin phía dưới đang bị địch càn, không xuống được. Đoàn nhờ ông Quởn dẫn đi lánh địch. Nhưng vì lúc này, các đoàn xuống lấy hàng rất đông nên anh em Ban Lương thực bị lạc. Mọi người đi cả đêm, đến khi trời sáng vẫn thấy đang loanh quanh ở chỗ cũ. Anh em đi tiếp 1 ngày nữa thì đến 1 con suối và dừng chân chờ khoảng 2 giờ sáng mới tới hang Đá Chồng (ở Hoài Châu). Đến đây thì nghe tin: Đoàn vận chuyển của đơn vị Bình Hải (một đại đội toàn nữ) bị địch phục kích tối hôm trước, chị em hy sinh rất nhiều.

Tham gia gùi cõng hàng không chỉ có anh em cơ quan Tài mậu, Lương thực mà cứ đến cuối năm, các cơ quan của tỉnh cũng thường cử cán bộ về đồng bằng mua hàng. Năm 1971, một số anh em Ban Sản xuất, trong đó có kỹ sư Bùi Kế Nghiệp được cơ quan cử xuống cửa khẩu Hoài Châu (Bình Định) mua hàng. Đến nơi, nghe tin địch sắp càn, ngay trong đêm, mọi người vội gom hàng và lương thực cho đủ chuyến rồi rút về hang Đá Chồng.

Sáng hôm sau, nghe tiếng máy bay, nhìn xuống thì thấy Mỹ đang đổ quân dưới chân núi. Anh em khẩn trương tìm đường chạy ngược lên. Trời mưa to, nước lũ đổ về, nhiều đoạn trên đường đi nước ngập quá đầu gối, trong khi địch đuổi sát từng giờ. Nguy hiểm cận kề, tay không vũ khí, nhưng anh em vẫn kiên quyết không bỏ hàng.

Có thể bạn quan tâm

Khắc phục hư hỏng, bảo đảm an toàn công trình sau mưa lũ

Khắc phục hư hỏng, bảo đảm an toàn công trình sau mưa lũ

(GLO)- Đợt mưa lũ vừa qua gây sạt lở, hư hỏng nhiều tuyến đường, cầu và công trình kè biển trên địa bàn tỉnh Gia Lai. Dù các đơn vị đã khẩn trương khắc phục, nhiều vị trí vẫn tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn, đặt ra yêu cầu xử lý căn cơ để phòng ngừa sự cố khi mưa lũ tiếp diễn.

TP. Hồ Chí Minh tổng kiểm tra toàn bộ cửa hàng gas sau vụ nổ khiến 2 người tử vong

TP. Hồ Chí Minh tổng kiểm tra toàn bộ cửa hàng gas sau vụ nổ khiến 2 người tử vong

(GLO)- UBND TP. Hồ Chí Minh vừa yêu cầu các sở, ngành và chính quyền địa phương khẩn trương tổng rà soát, kiểm tra hoạt động kinh doanh khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG) trên toàn địa bàn, nhằm chủ động phòng ngừa các sự cố cháy, nổ tương tự vụ việc đặc biệt nghiêm trọng xảy ra tại phường Tân Thuận.

Bộ Y tế phát công văn khẩn: Nghiêm cấm tiết lộ danh tính, hình ảnh người nhiễm HIV

Bộ Y tế phát công văn khẩn: Nghiêm cấm tiết lộ danh tính, hình ảnh người nhiễm HIV

(GLO)- Ngày 15-11, Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) có văn bản hỏa tốc gửi Sở Y tế các tỉnh, thành phố, đề nghị tăng cường công tác quản lý, bảo mật thông tin người nhiễm HIV; đồng thời chủ động phối hợp xử lý tình trạng lan truyền thông tin sai sự thật liên quan đến dịch HIV/AIDS trên mạng xã hội.

Quốc hội vừa thông qua quy định mới, hộ gia đình dùng điện, nước cần biết gì?

Quốc hội vừa thông qua quy định mới, hộ gia đình dùng điện, nước cần biết gì?

(GLO)- Quốc hội vừa thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đo lường, chính thức có hiệu lực từ ngày 1-3-2027. Luật bổ sung nhiều quy định quan trọng nhằm bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, đặc biệt đối với các dịch vụ thiết yếu như điện, nước, xăng, dầu.

Làng trẻ em SOS Việt Nam bác bỏ tin đồn hiến tạng, nói rõ lý do chuyển giao 8 làng về địa phương

Làng trẻ em SOS Việt Nam bác bỏ tin đồn hiến tạng, nói rõ lý do chuyển giao 8 làng về địa phương

(GLO)- Trước thông tin lan truyền trên mạng xã hội cho rằng việc chuyển giao các làng trẻ em SOS về địa phương có liên quan đến hoạt động hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người ở trẻ em dưới 18 tuổi, Văn phòng Làng trẻ em SOS Việt Nam đã chính thức lên tiếng bác bỏ.

Gia Lai: Gần 20 tỷ đồng triển khai đợt thi đua cao điểm “80 ngày hành động vì cộng đồng”

Gia Lai: Gần 20 tỷ đồng triển khai đợt thi đua cao điểm “80 ngày hành động vì cộng đồng”

(GLO)- Hưởng ứng đợt thi đua cao điểm “80 ngày hành động vì cộng đồng” do Trung ương Hội Chữ thập đỏ Việt Nam phát động, các cấp Hội Chữ thập đỏ Gia Lai đã triển khai nhiều hoạt động nhân đạo thiết thực, hướng đến người nghèo, trẻ em có hoàn cảnh khó khăn và các nhóm đối tượng dễ bị tổn thương.

Gia Lai triển khai Tháng hành động vì bình đẳng giới năm 2026

Gia Lai triển khai Tháng hành động vì bình đẳng giới năm 2026

(GLO)- ngày 11-11-2026, UBND tỉnh Gia Lai ban hành kế hoạch triển khai Tháng hành động vì bình đẳng giới và phòng ngừa, ứng phó với bạo lực trên cơ sở giới năm 2026, với chủ đề “Bình đẳng giới trong lao động, sản xuất - động lực tăng trưởng kinh tế, bảo đảm tiến bộ và công bằng xã hội”.

Hội LHPN tỉnh Gia Lai phát động hưởng ứng Tháng hành động vì bình đẳng giới

Hội LHPN tỉnh Gia Lai phát động hưởng ứng Tháng hành động vì bình đẳng giới

(GLO)- Sáng 10-11, tại phường Pleiku, Hội Liên hiệp Phụ nữ (LHPN) tỉnh Gia Lai tổ chức phát động hưởng ứng Tháng hành động vì bình đẳng giới và phòng ngừa, ứng phó với bạo lực trên cơ sở giới năm 2026. Tham gia lễ phát động có hơn 220 cán bộ, hội viên phụ nữ và người dân địa phương.

null