Chuyện gùi hàng về căn cứ

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News

(GLO)- Dốc An Toàn, dốc Ông Hương, đường Ông Dũng, dốc Thò Lò... là những địa danh mà ai đã từng tham gia gùi hàng từ Bình Định, Quảng Ngãi về căn cứ tỉnh Gia Lai trong kháng chiến đều không thể nào quên.

Với cán bộ, nhân viên Tiểu ban Mậu dịch (Ban Tài mậu tỉnh) thì những địa danh đó càng in sâu trong ký ức.

Những năm cuối của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, ở Gia Lai, địch kiểm soát gắt gao nên hầu hết hàng hóa thiết yếu cung cấp cho vùng căn cứ đều phải mua từ các tỉnh đồng bằng. Những năm 1971-1972, khi hàng hóa chi viện của hậu phương miền Bắc (chủ yếu là quần áo, thuốc men, võng...) cho miền Nam ngày càng nhiều, mà địa điểm nhận hàng của Gia Lai ở tận các cửa khẩu Bình Định, Quảng Ngãi nên anh chị em của Tiểu ban Mậu dịch có nhiệm vụ quan trọng là mua hàng về phục vụ căn cứ và vận chuyển hàng chi viện từ các cửa khẩu về kho vô vùng vất vả.

Hướng từ Bình Định lên, tuyến đường chính đi từ Hoài Ân, Hoài Nhơn, qua An Lão (Bình Định) rồi men theo sông Kôn, lên Kon Jrang (Kon Chư Răng) để về khu 1, khu 10.

Mỗi chuyến lấy hàng, nếu không bị địch phục kích, không gặp mưa lũ… thì xuống đồng bằng mất khoảng 3-4 ngày. Khi về, do gùi cõng hàng nặng, leo dốc, ngược núi… nên phải mất 7-8 ngày.

Những khó khăn, vất vả, ác liệt… trên tuyến đường này được anh chị em gùi hàng đúc kết thành những câu nói vần vè: “Gái chưa chồng lội sông An Lão/Trai chưa vợ lên dốc An Toàn”. Câu này được những người trong cuộc như các anh: Trương Minh Tâm, Đỗ Ngọc Thạch (quê Quảng Ngãi) giải thích: “Sông An Lão” có nhiều khúc quanh co, đi lại rất khó khăn. Khi cõng được hàng qua đây, ngoài sự nhiệt tình, còn cần phải có sức khỏe như “gái chưa chồng”.

Còn “dốc An Toàn” là bởi, cung đường từ Hoài Ân, Hoài Nhơn lên Gia Lai phải vượt qua một chặng dài địa hình trống trải. Trên đường chỉ có những lùm cây nhỏ. Để đảm bảo an toàn, phải ngụy trang bao hàng như một bụi cây, thấy máy bay địch là ngồi thụp xuống, bất động để không bị phát hiện.

Xuất phát từ 4 giờ sáng, phải đi thật nhanh thì trưa mới tới được khu vực dốc núi có rừng cây, tức là đến nơi an toàn hơn. Nhưng “An Toàn” cũng là tên một con dốc cao nên phải khỏe như “trai chưa vợ” mới đủ sức gùi hàng lên.

Hướng Quảng Ngãi lên cũng có nhiều địa danh nghe như thơ, nhưng không dễ vượt: “dốc Ông Hương, đường Ông Dũng, dốc Thò Lò, qua Ba Tơ”.

Trong đó, dốc Ông Hương phải đi từ sáng đến tối mới hết. Từ Quảng Ngãi lên, nếu xuất phát từ 4 giờ sáng thì đến trưa mới tới con dốc mà anh em gọi là dốc Bình Minh (nơi có thể nhìn thấy mặt trời)…

Chuyến về, mỗi người thường phải mang trên lưng trọng lượng 70-80 kg, có khi lên đến gần 1 tạ gồm cả hàng hóa và tư trang, vũ khí cá nhân.

Gói hàng thường được đóng cao gấp rưỡi người mang. Nhưng phải đóng thật khéo để khi cúi xuống có thể đứng lên được thì mới đi được. Với những gói hàng như vậy, khi leo dốc cao, người mang hàng phải chúi đầu về phía trước, chỉ khoảng trên dưới 10 phút là phải nghỉ 1 lần. Muốn nghỉ, cũng phải chọn được vị trí thuận lợi để chống gùi hàng, dựa vào nghỉ, vừa đỡ mệt là tiếp tục lên đường.

Việc xuống đồng bằng mua hàng cũng không hề dễ dàng. Năm 1972, Ban Lương thực cử 5 người gồm các anh, chị: Thạch, Sơn, Nghi, Minh, Sương đi lấy hàng tại xã Hoài Châu, huyện Hoài Nhơn, tỉnh Bình Định. Vì trời mưa nên đi xuống mất 4 ngày. Cuối ngày thứ 3, đoàn qua sông An Lão để đến hang đá Ông Quởn (tên của một cơ sở cách mạng, đồng thời cũng là khu vực có hang đá để trú chân).

Khoảng 12 giờ đêm thì có tin phía dưới đang bị địch càn, không xuống được. Đoàn nhờ ông Quởn dẫn đi lánh địch. Nhưng vì lúc này, các đoàn xuống lấy hàng rất đông nên anh em Ban Lương thực bị lạc. Mọi người đi cả đêm, đến khi trời sáng vẫn thấy đang loanh quanh ở chỗ cũ. Anh em đi tiếp 1 ngày nữa thì đến 1 con suối và dừng chân chờ khoảng 2 giờ sáng mới tới hang Đá Chồng (ở Hoài Châu). Đến đây thì nghe tin: Đoàn vận chuyển của đơn vị Bình Hải (một đại đội toàn nữ) bị địch phục kích tối hôm trước, chị em hy sinh rất nhiều.

Tham gia gùi cõng hàng không chỉ có anh em cơ quan Tài mậu, Lương thực mà cứ đến cuối năm, các cơ quan của tỉnh cũng thường cử cán bộ về đồng bằng mua hàng. Năm 1971, một số anh em Ban Sản xuất, trong đó có kỹ sư Bùi Kế Nghiệp được cơ quan cử xuống cửa khẩu Hoài Châu (Bình Định) mua hàng. Đến nơi, nghe tin địch sắp càn, ngay trong đêm, mọi người vội gom hàng và lương thực cho đủ chuyến rồi rút về hang Đá Chồng.

Sáng hôm sau, nghe tiếng máy bay, nhìn xuống thì thấy Mỹ đang đổ quân dưới chân núi. Anh em khẩn trương tìm đường chạy ngược lên. Trời mưa to, nước lũ đổ về, nhiều đoạn trên đường đi nước ngập quá đầu gối, trong khi địch đuổi sát từng giờ. Nguy hiểm cận kề, tay không vũ khí, nhưng anh em vẫn kiên quyết không bỏ hàng.

Có thể bạn quan tâm

Đảng ủy phường Pleiku lắng nghe ý kiến của các hộ dân khu vực chợ Hoa Lư cũ

Đảng ủy phường Pleiku lắng nghe ý kiến của các hộ dân khu vực chợ Hoa Lư cũ

(GLO)- Sáng 22-7, Đảng ủy phường Pleiku (tỉnh Gia Lai) tổ chức gặp mặt các hộ dân khu vực chợ Hoa Lư cũ (tổ dân phố 4) để lắng nghe tâm tư, nguyện vọng; trao đổi, làm rõ những nội dung còn vướng mắc và xem xét các phương án xử lý phù hợp với tình hình thực tế, bảo đảm đúng quy định của pháp luật.

Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội khảo sát hoạt động y tế tại phường Thống Nhất

Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội khảo sát hoạt động y tế tại phường Thống Nhất

(GLO)- Sáng 22-7, đoàn giám sát chuyên đề của Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội làm việc với Trạm Y tế phường Thống Nhất (tỉnh Gia Lai) về việc giải quyết kiến nghị cử tri liên quan đến bảo đảm nhân lực, nâng cao chất lượng hoạt động của trạm y tế cấp xã.

Kết nối nguồn lực, chăm lo người có công

Kết nối nguồn lực, chăm lo người có công

(GLO)- Sau hợp nhất tỉnh Gia Lai, công tác vận động, quản lý và sử dụng Quỹ Đền ơn đáp nghĩa tiếp tục được các cấp chính quyền triển khai hiệu quả, góp phần chăm lo đời sống người có công và tu bổ, gìn giữ các công trình ghi công liệt sĩ.

Khoảng 1/3 dân số thế giới không đủ khả năng chi trả chế độ ăn uống lành mạnh

Khoảng 1/3 dân số thế giới không đủ khả năng chi trả chế độ ăn uống lành mạnh

(GLO)- Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc (FAO) vừa báo cáo tình trạng an ninh lương thực và dinh dưỡng thế giới năm 2026. Đáng chú ý, chi phí để duy trì chế độ ăn uống lành mạnh đã tăng 25% trong 5 năm qua, khiến khoảng 1/3 dân số thế giới không còn đủ khả năng chi trả.

Lữ đoàn 162 trao quà hỗ trợ ngư dân có tàu cá bị cháy tại phường Hoài Nhơn Bắc

Lữ đoàn 162 trao quà hỗ trợ ngư dân có tàu cá bị cháy tại phường Hoài Nhơn Bắc

(GLO)- Sáng 15-7, đoàn công tác Lữ đoàn 162 (Bộ Tư lệnh Vùng 4 Hải quân) phối hợp với Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy Gia Lai đã đến thăm, trao quà hỗ trợ các chủ tàu cá ở phường Hoài Nhơn Bắc bị thiệt hại trong vụ hỏa hoạn xảy ra tối 9-7 tại khu neo đậu tránh trú bão tàu cá Tam Quan.

Gia Lai: Hỗ trợ 26 triệu đồng cho chủ tàu cá bị cháy và gia đình ngư dân mất tích trên biển

Gia Lai: Hỗ trợ 26 triệu đồng cho chủ tàu cá bị cháy và gia đình ngư dân mất tích trên biển

(GLO)- Sáng 14-7, đoàn công tác do Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Gia Lai Đinh Ngọc Hải làm trưởng đoàn đã đến thăm hỏi và trao hỗ trợ cho các chủ tàu cá bị thiệt hại do vụ cháy xảy ra khi tàu đang neo đậu tại cảng cá Tam Quan và gia đình 2 ngư dân mất tích trên biển.

Những mái ấm nặng tình đồng hương

Những mái ấm nặng tình đồng hương

(GLO)- Sau 1 năm nỗ lực kết nối vận động các nguồn lực hỗ trợ, chương trình xây dựng nhà Đại đoàn kết cho hộ khó khăn trên địa bàn phường Hoài Nhơn (tỉnh Gia Lai) đã gặt hái được “quả ngọt” từ sự chung tay của những người con xứ Dừa xa quê hương.

null