Tuy nhiên, để chinh phục các hệ thống bán lẻ hiện đại, sản phẩm địa phương không chỉ cần bảo đảm chất lượng mà còn phải đáp ứng yêu cầu về truy xuất nguồn gốc, năng lực cung ứng ổn định và quản trị chuỗi sản xuất.
Không chỉ cần sản phẩm tốt
Từ một cơ sở sản xuất quy mô nhỏ, chủ yếu tiêu thụ qua các cửa hàng truyền thống, Công ty TNHH một thành viên Hương Đất An Phú (phường An Phú) đã từng bước xây dựng vùng nguyên liệu đạt tiêu chuẩn VietGAP, mở rộng thị trường tiêu thụ và đưa sản phẩm vào các hệ thống bán lẻ hiện đại.
Ông Nguyễn Nam Phong - Phó Giám đốc công ty - cho biết, trung bình mỗi tháng doanh nghiệp (DN) tiêu thụ khoảng 100 tấn rau, củ các loại qua hệ thống siêu thị Co.opmart, WinMart, AEON.
Mỗi hệ thống bán lẻ đều có những quy chuẩn riêng và một trong những yêu cầu quan trọng nhất là năng lực cung ứng lâu dài. Nếu sản xuất nhỏ lẻ, thiếu liên kết thì rất khó đáp ứng sản lượng theo đơn hàng. Hiện DN tiếp tục được hỗ trợ kết nối với hệ thống siêu thị GO! để mở rộng thị trường tiêu thụ.
“Có đầu ra ổn định, nhà sản xuất sẽ mạnh dạn mở rộng vùng trồng, đầu tư máy móc sơ chế, đóng gói hiện đại để nâng cao năng lực sản xuất và sức cạnh tranh” - ông Phong chia sẻ.
Để duy trì vị trí trên kệ siêu thị, ngoài đáp ứng các quy định về an toàn thực phẩm, nhà cung cấp còn phải bảo đảm các tiêu chuẩn riêng về chất lượng, tem nhãn, truy xuất nguồn gốc và quy trình kiểm soát hàng hóa. Đây cũng là kinh nghiệm của Công ty TNHH BaKa (xã Ia Hrung).
Theo ông Phan Bá Kiên - Giám đốc công ty, BaKa hiện có 3 sản phẩm OCOP 5 sao, tạo nền tảng để tiếp cận các thị trường có yêu cầu cao. Trong quá trình làm việc với hệ thống GO!, công ty được hướng dẫn hoàn thiện hồ sơ, quy trình để trở thành nhà cung cấp.
Ông Kiên cho biết: “Hệ thống bán lẻ đặt lên hàng đầu yêu cầu về chất lượng và năng lực cung ứng ổn định. Chúng tôi đáp ứng được nhờ xây dựng, liên kết vùng nguyên liệu khoảng 200 ha và đầu tư đồng bộ máy móc, thiết bị hiện đại”.
Theo ông Nguyễn Đình Kha - Phó Giám đốc Sở Công Thương, Gia Lai có nhiều nông sản đạt các chứng nhận VietGAP, HACCP, ISO... cùng 852 sản phẩm OCOP 3-5 sao. Đây là lợi thế giúp nhiều sản phẩm đáp ứng tiêu chuẩn của các hệ thống bán lẻ.
Tuy nhiên, ngoài chất lượng, các nhà cung cấp trong tỉnh phải bảo đảm nguồn cung ổn định, giá cả hợp lý và năng lực giao hàng để nâng cao sức cạnh tranh.
Chuẩn hóa để mở rộng thị trường
Ông Nguyễn Văn Minh - Tổ trưởng Tổ Marketing Siêu thị Co.opmart Quy Nhơn (phường Quy Nhơn) cho hay, hiện đơn vị đang tiêu thụ hơn 200 mặt hàng sản xuất tại Gia Lai thuộc các nhóm sản phẩm chính gồm rau, củ; trái cây; thịt gia súc, gia cầm; thủy hải sản; các loại bánh tươi…
Để đưa sản phẩm vào siêu thị, các nhà cung cấp được Co.opmart Quy Nhơn hướng dẫn hoàn thiện đầy đủ hồ sơ pháp lý, hồ sơ công bố sản phẩm và các chỉ tiêu kiểm nghiệm trước khi Saigon Co.op - đơn vị chủ quản chuỗi Co.opmart xem xét cấp mã kinh doanh.
Hiện nhiều nông sản, thực phẩm của Gia Lai như: rau, củ, cà phê, bò khô, hạt điều, hạt mắc ca, măng le rừng, bún khô, bánh tráng, hải sản chế biến... đã có mặt tại GO!, WinMart và Co.opmart.
Trong đó, Co.opmart hiện kinh doanh khoảng 200 mặt hàng sản xuất tại Gia Lai; WinMart có 5 nhà cung cấp với khoảng 50 sản phẩm. Riêng GO! đang hỗ trợ khoảng 40 DN, HTX và cơ sở sản xuất của tỉnh hoàn thiện hồ sơ, quy trình để mở rộng số lượng sản phẩm tham gia chuỗi.
Tuy vậy, số lượng sản phẩm địa phương hiện diện trong các chuỗi bán lẻ lớn vẫn chưa tương xứng với tiềm năng. Phần lớn DN, HTX và cơ sở sản xuất của tỉnh còn quy mô nhỏ, nhiều sản phẩm mới dừng ở sơ chế, trong khi hệ thống bán lẻ hiện đại đòi hỏi khắt khe về truy xuất nguồn gốc, kiểm soát chất lượng, đóng gói, logistics, năng lực quản trị và duy trì nguồn cung ổn định. Bởi vậy, không ít sản phẩm dù được đánh giá cao về chất lượng nhưng vẫn chưa thể gia nhập hệ thống bán lẻ hiện đại.
Bà Nguyễn Thị Bích Vân - Giám đốc Truyền thông Central Retail Việt Nam (TP Hồ Chí Minh) cho biết, DN đang phối hợp hỗ trợ các DN, HTX và cơ sở sản xuất OCOP của Gia Lai hoàn thiện hồ sơ, thủ tục để đưa thêm sản phẩm vào hệ thống GO! và Tops Market trên cả nước. Qua quá trình làm việc, các nhà sản xuất đã có sự chuẩn bị bài bản, từng bước tiếp cận thị trường chuyên nghiệp hơn.
Tuy nhiên, để trở thành nhà cung cấp chính thức, phải tuân thủ nghiêm ngặt quy trình của hệ thống, chứng minh năng lực cung ứng ổn định lâu dài, thực hiện đúng quy cách bao bì và đáp ứng các yêu cầu về logistics.
Thời gian tới, Central Retail sẽ tiếp tục mở rộng hợp tác với các nhà cung cấp Gia Lai trong các ngành hàng thực phẩm tươi sống như hải sản, bánh, bún chế biến, cà phê, trái cây... nhằm đưa thêm nhiều sản phẩm địa phương vào kinh doanh trong toàn hệ thống.
Theo ông Nguyễn Đình Kha, tham gia các chuỗi bán lẻ hiện đại không chỉ giúp tăng sản lượng tiêu thụ, nâng cao giá trị nông sản địa phương mà còn hình thành mối liên kết bền vững giữa sản xuất và phân phối, từng bước chuyển người sản xuất từ tư duy “sản xuất những gì mình có” sang “sản xuất theo nhu cầu thị trường”.
Cùng với xúc tiến thương mại, ngành công thương tiếp tục triển khai các chương trình khuyến công, hỗ trợ DN, HTX đầu tư máy móc, đổi mới công nghệ, cải tiến quy trình sản xuất. Sự kết hợp này sẽ giúp nâng cao năng lực cạnh tranh, mở rộng thị trường và đưa nhiều nông sản Gia Lai vào các chuỗi bán lẻ hiện đại.
