Trong bức thư gửi Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sanchez được công bố cùng ngày, bà von der Leyen cho rằng diễn biến tại Ceuta cho thấy EU cần đẩy mạnh hơn nữa các biện pháp bảo vệ biên giới tại những khu vực trọng yếu.
Theo người đứng đầu EC, việc bảo vệ các đường biên giới bên ngoài của liên minh là trách nhiệm chung của toàn khối, đồng thời nhấn mạnh sự cần thiết của việc tăng cường giám sát và triển khai các rào cản vật lý khi cần thiết.
Bà cũng đánh giá cao phản ứng nhanh của chính phủ Tây Ban Nha trong việc kiểm soát tình hình, sau khi hàng chục nghìn người di cư từ Maroc vượt biên vào Ceuta.
Chủ tịch EC kêu gọi, EU tăng cường hành động trên 5 lĩnh vực, gồm: ngăn chặn di cư bất hợp pháp từ sớm thông qua hợp tác với các quốc gia đối tác; củng cố an ninh biên giới bên ngoài; xây dựng hệ thống cảnh báo sớm; đẩy mạnh đấu tranh với các mạng lưới đưa người trái phép; tăng cường công tác hồi hương đối với người không đủ điều kiện lưu trú.
Theo cơ quan chức năng Tây Ban Nha, khoảng 69.500 người đã trở về Maroc trong 4 ngày qua, cao hơn ước tính ban đầu về khoảng 50.000 người vượt biên vào Ceuta. Hiện vẫn còn khoảng 3.000-5.000 người lưu lại vùng lãnh thổ này, trong khi hai trung tâm tiếp nhận người di cư tại đây đã rơi vào tình trạng quá tải. Tây Ban Nha cũng cho biết, số người thiệt mạng được xác nhận là 72 người ở phía Ceuta và 11 người ở phía Maroc.
Khủng hoảng Ceuta được đánh giá là phép thử thực tế đầu tiên đối với Hiệp ước di cư và tị nạn mới của EU, vốn có hiệu lực từ tháng 6-2026. Theo nhận định của Hội đồng Đối ngoại châu Âu (ECFR), vấn đề đặt ra không chỉ là năng lực kiểm soát biên giới của một vùng lãnh thổ nhỏ, mà còn là khả năng vận hành của toàn bộ khuôn khổ chính sách di cư mới của EU trong tình huống khẩn cấp.
Những ngày qua, EU đã kích hoạt nhiều cơ chế ứng phó, với sự tham gia của Cơ quan bảo vệ biên giới và bờ biển châu Âu (Frontex), cơ quan tị nạn EU và cơ quan cảnh sát châu Âu (Europol), đồng thời tổ chức các cuộc họp khẩn nhằm phối hợp xử lý tình hình.
Tuy nhiên, nhiều ý kiến cho rằng các biện pháp hiện nay mới chủ yếu tập trung vào ứng phó trước mắt, trong khi khối vẫn cần xây dựng cơ chế phối hợp mang tính ràng buộc và lâu dài hơn đối với các cuộc khủng hoảng tại biên giới ngoài.
Trong bối cảnh đó, cuộc họp Hội đồng Tư pháp và Nội vụ EU, dự kiến diễn ra vào ngày 4-8, được kỳ vọng sẽ đưa ra định hướng chung về cơ chế phản ứng đối với các tình huống khẩn cấp ở biên giới, qua đó kiểm chứng hiệu quả thực thi của Hiệp ước di cư và tị nạn mới trong thực tế.
