Về nơi Đại tướng Võ Nguyên Giáp dừng chân năm 1946 ở Pleiku

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News
(GLO)- Tháng trước, tôi nhận được điện thoại của chị Võ Hạnh Phúc-con gái Đại tướng Võ Nguyên Giáp được biết cháu Ngọc Anh-con chị đang ở Pleiku và cháu muốn tới thăm nơi ông ngoại từng dừng chân khi đi thị sát chiến trường miền Nam năm 1946.

Dẫu đang bận vài việc, nhưng tôi đã gác lại, tới nhà khách Quân đoàn 3 đón và chở cháu tới 2 nơi theo yêu cầu của cháu là ngôi nhà Đại tướng từng nghỉ và Quảng trường Đại Đoàn Kết, nơi có bia đá khắc thư Bác Hồ gửi Đại hội các dân tộc thiểu số miền Nam ngày 19-4-1946.

Bức di thư của Bác được khắc trên đá và đặt trong khuôn viên Quảng trường Đại Đoàn Kết (TP. Pleiku). Ảnh: Phương Linh

Bức di thư của Bác được khắc trên đá và đặt trong khuôn viên Quảng trường Đại Đoàn Kết (TP. Pleiku). Ảnh: Phương Linh

Năm 2016, gia đình các con Đại tướng Võ Nguyên Giáp gồm 2 con gái, 1 con rể cùng mấy người bạn cựu chiến binh đã tổ chức một chuyến thăm lại con đường mà năm 1946 Đại tướng đã đi, ghé lại đúng những nơi mà 70 năm trước Đại tướng từng ghé, dù cho có nhiều địa điểm không còn, nhiều nơi đã thay đổi, nhiều người đã không còn nhớ/không biết đến sự kiện này nữa. Còn nhớ có lần tôi hỏi ông Ngô Thành-nguyên Phó Bí thư Tỉnh ủy Gia Lai về sự kiện này, ông bảo tôi đến gặp ông Ksor Ní-nguyên Bí thư Tỉnh ủy, nguyên Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai-Kon Tum. Nhưng đáng tiếc, ông Ksor Ní đang bị bệnh. Khi đoàn đến Pleiku, tôi được vinh dự đón các anh chị (họ yêu cầu không công bố rộng rãi chuyến đi vì chỉ mang tính chất gia đình), rồi đưa lên Kon Tum. Vì vậy, lần này tôi hăm hở đón cháu và giới thiệu với cháu khá tỉ mỉ, dù thông tin vẫn còn nhiều điểm mơ hồ.

Tháng 1-1946, Đại tướng Võ Nguyên Giáp, khi ấy là Bộ trưởng Bộ Nội vụ, với tư cách phái viên của Chính phủ, theo lệnh của Chủ tịch Hồ Chí Minh, từ Hà Nội xuôi theo quốc lộ 1 vào Nam. Nhưng chỉ đến Khánh Hòa, lúc ấy đang là chiến tuyến rất ác liệt giữa 2 phe thì ông lại nhận lệnh quay trở ra. Và trên đường quay ra, ông đã không đi theo đường 1 như lúc vào, mà từ Quy Nhơn rẽ theo đường 19, lên An Khê, Pleiku rồi Kon Tum sau đấy tiếp tục ra Bắc.

Cách đây 7 năm, tôi tìm kiếm thông tin và biết nơi Đại tướng Võ Nguyên Giáp dừng chân năm 1946 là nhà sàn gỗ mà năm 1981 khi lên Pleiku nhận công tác tôi gặp ông Núp lần đầu tiên, đã tả trong vài bài báo, rằng ông Núp mặc nguyên bộ comple cõng cháu trên vai. Ông Núp khi ấy được phân ở trong căn nhà rất đẹp ấy.

Và hôm nay lại đưa Ngọc Anh tới thăm nơi này. Cô bé bảo: Chú đưa cháu tới nơi được cho là ông ngoại cháu nghỉ và làm việc với cán bộ tỉnh Gia Lai-Kon Tum, rồi đưa cháu ra Quảng trường chỗ có Tượng đài Bác Hồ với các dân tộc Tây Nguyên và bia đá khắc thư Bác. Và 2 chú cháu đều để ngỏ câu trả lời: Thế ai là người đưa thư Bác Hồ vào Pleiku ngày Đại hội các dân tộc thiểu số miền Nam ấy?

Theo anh Nguyễn Quang Hiền-một chuyên gia lưu giữ ký ức và tư liệu về Pleiku thì ngôi nhà mà Đại tướng dừng chân, từng là nơi ông Núp ở, nay là phòng họp trực tuyến của UBND tỉnh, nó từng là nhà ở của Công sứ Pháp Jeannin. Đạo Gia Lai được thành lập cuối năm 1932 thì đến ngày 7-2-1933, Vua Bảo Đại có chuyến đi An Khê-Pleiku-Kon Tum. Chuyến đi này có Thượng thư Phạm Quỳnh tháp tùng nên về sau được Nam Phong Tạp chí tường thuật lại (Ngự giá Nam tuần hành trình ký, Nam Phong Tạp chí số 182, tháng 3-1933). Theo đó, ông Phạm Quỳnh viết: Vì đạo Gia Lai mới lập nên chưa có nhà cửa xây dựng nhiều, cũng chưa lập “hành cung” (tức là nơi vua đến ở khi đi kinh lý, tại đây thủ tục phong kiến là phải bày bài vị của tổ tiên vua đương triều để vua đến lạy tổ tiên và ăn nghỉ tại hành cung, nên Pháp gọi là “la pagode royale” dịch nôm là “chùa của hoàng gia”) và vì thế chức sắc địa phương chọn một ngôi đình để bày bài vị tổ tiên triều Nguyễn, thiết trí làm hành cung tạm để vua gặp gỡ quan lại và ban thưởng. Sau đó, Hoàng đế Bảo Đại ăn nghỉ tại nhà của Công sứ Jeannin. Trên đường đi Kon Tum, Hoàng đế thăm Sở trà Biển Hồ. Kon Tum khi ấy cũng chưa có hành cung nên Vua Bảo Đại cũng ăn nghỉ tại nhà của Công sứ (lúc đó quản đạo là Võ Chuẩn, là rể của hoàng gia).

Trong cuốn hồi ký “Những năm tháng không thể nào quên” do nhà văn Hữu Mai chấp bút, Đại tướng có kể đoạn từ Khánh Hòa lên Pleiku rồi sang Kon Tum từ đấy ra Bắc này, nhưng không ghi rõ địa điểm nơi gặp cán bộ, chiến sĩ và người dân Pleiku.

Để chắc chắn, tôi đã tìm đọc lại “Lịch sử Đảng bộ tỉnh Gia Lai 1945-2005”, có đoạn: “Trong buổi nói chuyện với cán bộ quân dân chính Đảng (tại nhà gỗ số 1 Hoàng Hoa Thám, Pleiku-N.V), bên cạnh việc chấp hành các chỉ thị và các mặt công tác, đồng chí Võ Nguyên Giáp đã yêu cầu địa phương chú ý vấn đề xây dựng căn cứ địa cách mạng”. Thế là an tâm rồi. Và như thế, cả 2 con gái, con rể và cháu ngoại của Đại tướng đã tới thăm lại nơi này.

Có thể bạn quan tâm

Đào thắm, mai vàng khoe sắc trên cao nguyên

Đào thắm, mai vàng khoe sắc trên cao nguyên

(GLO)- Giữa tiết trời se lạnh những ngày giáp Tết, những vườn đào đỏ thắm và mai vàng trên cao nguyên Gia Lai đồng loạt bung sắc, báo hiệu mùa xuân đang đến rất gần. Sắc hoa không chỉ làm đẹp không gian mà còn kể câu chuyện mưu sinh, thích nghi và tình cảm của con người với vùng đất mới.

“Biển không sóng” nơi cao nguyên

“Biển không sóng” nơi cao nguyên

(GLO)- Thời điểm này, sông Ba trở nên hiền hòa, trong vắt, lặng lẽ chảy. Mực nước hạ thấp, lòng sông thu hẹp dần, để lộ ra những bãi bồi cát trắng trải dài dưới chân các cây cầu bắc ngang dòng nước.

Sắc màu cuộc sống bên những ngôi nhà cổ ở Thuận Nghĩa

Trầm mặc nhà cổ ở Thuận Nghĩa

(GLO)- Giữa nhịp sống hiện đại, ở làng Thuận Nghĩa (xã Tây Sơn, tỉnh Gia Lai) vẫn hiện diện một khoảng lặng rất riêng. Đó là những ngôi nhà cổ trầm mặc bên hàng cau, vườn cây, như những mảnh ký ức của làng quê xưa, âm thầm gìn giữ nếp sống, gia phong và dấu ấn của thời gian.

Phường Pleiku khai trương Phố đêm Chợ Nhỏ.

Phường Pleiku khai trương "Phố đêm Chợ Nhỏ"

(GLO)- Tối 30-1, tại đường D2, khu vực bờ kè suối Hội Phú (phường Pleiku), UBND phường Pleiku tổ chức lễ khai trương “Phố đêm Chợ Nhỏ” - mô hình không gian văn hóa, ẩm thực và du lịch cộng đồng, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế ban đêm trên địa bàn.

Hoàn tất công tác chuẩn bị khai trương Phố đêm Chợ Nhỏ

Hoàn tất công tác chuẩn bị khai trương Phố đêm Chợ Nhỏ

(GLO)- Trong ngày 25-1, phường Pleiku đã khẩn trương hoàn tất những công đoạn chỉnh trang cuối cùng tại khu vực đường bờ kè Suối Hội Phú, sẵn sàng chào đón du khách khám phá Phố đêm Chợ Nhỏ. Dự án này bắt đầu hoạt động thử nghiệm vào tối ngày 25-1 và sẽ đi vào hoạt động chính thức từ ngày 30-1.

Trên non cao, chạm vào Pleiku

Trên non cao, chạm vào Pleiku

(GLO)- Chỉ vài giờ chinh phục Chư Nâm hay Rơ Vâng, du khách đã có thể đứng trên cao, mở rộng tầm mắt giữa thiên nhiên khoáng đạt, cảm nhận rõ nhịp thở và vẻ đẹp nguyên sơ của cao nguyên Pleiku. 

Buôn làng bừng sáng từ ý Đảng - lòng dân

Buôn làng bừng sáng từ ý Đảng - lòng dân

(GLO)- Những ngày đầu năm 2026, không khí mừng Đảng, mừng Xuân đang lan tỏa nơi các buôn làng vùng cao nguyên Gia Lai từ hệ thống đèn đường mới thắp sáng ban đêm, sắc hoa rực rỡ hai bên lối đi, đến tuyến đường bê tông rộng rãi, sạch đẹp vừa hoàn thành.

Giữ hồn quê giữa những đổi thay

Tiếp thêm sức sống cho làng nghề nón lá Gò Găng

(GLO)- Trải qua bao thăng trầm, làng nghề nón lá Gò Găng (phường An Nhơn Bắc, tỉnh Gia Lai) vẫn hiện diện trong đời sống văn hóa của người dân địa phương. Hiện nay, nghề chằm nón tuy không còn là nguồn thu nhập chính, song những thợ lâu năm nơi đây vẫn âm thầm gắn bó với nghề, gìn giữ ký ức làng quê.

Xã Tây Sơn hỗ trợ người dân thoát nghèo, vươn lên làm giàu

Xã Tây Sơn hỗ trợ người dân thoát nghèo, vươn lên làm giàu

(GLO)- Thời gian qua, xã Tây Sơn (tỉnh Gia Lai) đã từng bước thay đổi trong cách triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021-2025, chuyển từ hỗ trợ người nghèo nâng cao khả năng tiếp cận thông tin lên đến hỗ trợ có điều kiện, gắn trách nhiệm của người thụ hưởng.

Vĩnh Sơn thắm sắc hoa đào mùa đông

Vĩnh Sơn thắm sắc hoa đào mùa đông

(GLO)- Mùa đông Vĩnh Sơn - miền sơn cước vốn được ví như “xứ lạnh” của vùng Tây Sơn hạ đạo (tỉnh Gia Lai) - trầm lắng, se lạnh và ẩm ướt. Năm nay, Vĩnh Sơn đón một món quà bất ngờ khi hoa đào nở sớm, bừng sáng núi rừng.

null