Dù cuộc sống bị đảo lộn, song tiểu thương vẫn kiên trì bám chợ, từng bước khôi phục hoạt động buôn bán, góp phần sớm ổn định nhịp sống sau thiên tai.
Thiệt hại nặng nề
Chợ Dinh (phường Quy Nhơn Đông) là một trong những điểm chịu ảnh hưởng nặng nề nhất, toàn bộ hoạt động mua bán phải tạm dừng nhiều ngày. Bùn đất, rác thải tràn vào khắp các quầy, sạp. Khu vực tập trung buôn bán quần áo, đồ gia dụng là nơi bị ngập nặng nhất.
Bà Lê Thị Thảo-Tiểu thương ở chợ Dinh chia sẻ: “Nước lên quá nhanh, chúng tôi không kịp di dời hàng hóa. Nhiều sạp bị ngâm trong nước nhiều ngày liền. Đến giờ, chợ vẫn chưa nhộn nhịp như trước, nhưng ai cũng động viên nhau cố gắng để sớm buôn bán lại”.
Ông Nguyễn Thái Cường-Trưởng Ban Quản lý chợ Dinh-cho biết: Trong đợt lũ, nước dâng cao hơn 2 m, 317 tiểu thương bị thiệt hại rất lớn, mức độ dao động từ vài trăm triệu đến hơn 1 tỷ đồng/sạp. Hàng chục tấn bùn, rác và hàng hóa hư hỏng không thể sử dụng được phải thuê đơn vị dọn dẹp, lợp lại mái tôn, tổng chi phí gần 200 triệu đồng. Ban Quản lý đã huy động lực lượng dọn vệ sinh, phun thuốc khử trùng toàn khu vực, thu gom bùn đất, rác thải để bảo đảm điều kiện buôn bán an toàn.
Theo ông Cường, hiện có hơn 120 tiểu thương nhóm ngành lương thực, thực phẩm đã sớm quay lại bán phục vụ người dân. Trong khi đó, các sạp quần áo, hóa mỹ phẩm, thực phẩm khô… vẫn chưa thể hoạt động do thiệt hại nặng. Chỉ riêng nhóm tiểu thương bán gạo, đậu, đường, muối… đã có khoảng 5 sạp mất gần như toàn bộ hàng hóa.
Ông Huỳnh Tấn Vũ-Chủ sạp điện máy Tấn Lợi cho hay, toàn bộ hàng hóa trong sạp bị hư hỏng, thiệt hại khoảng 800 triệu đồng. “May mắn là tôi còn 2 cửa hàng khác ở khu vực không bị ngập nên tạm san sẻ hàng hóa về mở bán lại sớm. Nhiều sạp xung quanh vẫn đang vay vốn để nhập hàng mới”-ông Vũ nói.
Tại chợ Phước Sơn (xã Tuy Phước Đông), chợ Tân Thịnh (xã Tuy Phước) và chợ Phú Tài (phường Quy Nhơn Tây), do mức ngập thấp hơn nên hoạt động mua bán sớm được khôi phục. Chỉ sau vài ngày nước rút, các tiểu thương đã đồng loạt dọn vệ sinh, sắp xếp lại quầy sạp để mở bán trở lại.
Theo các ban quản lý chợ, nhờ tinh thần đoàn kết, chung sức của tiểu thương và lực lượng quản lý, đến nay hoạt động mua bán đã cơ bản ổn định. Giá cả hàng hóa bình ổn, nguồn cung tương đối dồi dào, dù còn rất khó khăn, nhưng không ai bỏ chợ.
Nỗ lực vượt khó, mong thêm sự sẻ chia
Dù lượng khách chưa đông, sức mua còn yếu, song việc duy trì hoạt động buôn bán được xem là “phao cứu sinh” giúp bà con có thêm thu nhập trang trải cuộc sống. Chị Nguyễn Thị Một (bán thực phẩm tại chợ Phước Sơn) chia sẻ: “Quầy hàng ngập bùn, nhìn xót lắm, nhưng bà con động viên nhau cùng dọn dẹp, bán được chút nào hay chút đó, còn hơn để chợ vắng, mất nguồn sống”.
Tại chợ Đinh Thiện Đông (Tuy Phước Bắc), bà Nguyễn Thị Mừng-Tiểu thương bán rau, củ, quả bày tỏ: Do chợ đang trong quá trình xây dựng nên các tiểu thương chỉ kê tạm bàn ghế để buôn bán. Khi nước lũ dâng, nhà bị ngập, toàn bộ dụng cụ buôn bán cũng bị ảnh hưởng, song do không có sạp cố định để trữ hàng nên lượng hàng hóa bị hư hỏng không nhiều. “Chúng tôi chủ yếu xoay sở nhập hàng mới mỗi ngày để bán lại, vừa buôn bán vừa khắc phục hậu quả sau lũ”-bà Mừng chia sẻ.
Theo ông Nguyễn Thái Cường, dù thiệt hại lớn, hầu hết tiểu thương chợ Dinh đều nỗ lực tự khắc phục hậu quả. Nhiều hộ phải vay mượn vốn để nhập lại hàng, vừa dọn dẹp, sửa sang quầy sạp, vừa buôn bán cầm chừng.
“Bà con có nhiều kiến nghị về việc giảm tiền thuê sạp, phí dịch vụ trong thời gian tới để chia sẻ khó khăn. Ban Quản lý chợ đã tổng hợp, song bản thân đơn vị cũng bị thiệt hại nặng, nhiều hạng mục như mái tôn, hệ thống PCCC, máy nổ… hư hỏng, tổng thiệt hại khoảng 200 - 300 triệu đồng nên rất khó chia sẻ cùng tiểu thương”-ông Cường thông tin.
Theo chị Bùi Thị Thanh-Chủ tiệm làm móng tay tại chợ Dinh, dù đã kê máy móc lên cao và gửi một phần tài sản sang nhà đối diện nhưng nước lũ dâng cao kỷ lục làm hư hỏng toàn bộ. “Hiện tôi phải đầu tư mua lại máy móc từ đầu để mở tiệm trở lại. Biết là rất khó nhưng nếu không làm thì không có thu nhập”-Chị Thanh nói.
Hiện nay, các ban quản lý chợ vẫn chưa nhận được thông tin cụ thể về chính sách hỗ trợ từ chính quyền địa phương. Các đơn vị mong muốn UBND phường, ngành chức năng xem xét có giải pháp hỗ trợ phù hợp để tiểu thương yên tâm buôn bán, sớm ổn định sinh kế.
