Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Khoa học và Công nghệ cùng Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), nhu cầu không chỉ tập trung ở kỹ sư hạt nhân mà còn trải rộng ở nhiều nhóm ngành kỹ thuật, công nghệ và quản lý.
Kỹ thuật hạt nhân là ngành được xem là nòng cốt. Sinh viên được đào tạo về vật lý lò phản ứng, an toàn bức xạ, công nghệ điện hạt nhân, vận hành và bảo trì nhà máy. Đây sẽ là lực lượng trực tiếp tham gia thiết kế, vận hành và giám sát các nhà máy điện hạt nhân trong tương lai.
Bên cạnh đó, kỹ thuật điện, điện tử và hệ thống điều khiển - tự động hóa cũng sẽ có nhu cầu lớn. Nhà máy điện hạt nhân sử dụng hệ thống điều khiển hiện đại, đòi hỏi đội ngũ kỹ sư có trình độ cao để vận hành, bảo dưỡng và xử lý các sự cố kỹ thuật.
Các ngành cơ khí, cơ điện tử, kỹ thuật nhiệt, kỹ thuật vật liệu và kỹ thuật hóa học cũng đóng vai trò quan trọng trong chế tạo, lắp đặt thiết bị, kiểm tra vật liệu, bảo trì hệ thống và xử lý nhiên liệu.
Theo các chuyên gia, xu hướng chuyển đổi số trong ngành năng lượng cũng khiến nhu cầu về công nghệ thông tin, an ninh mạng, trí tuệ nhân tạo (AI), khoa học dữ liệu tăng mạnh để phục vụ điều khiển, giám sát và bảo đảm an toàn cho các nhà máy.
Ngoài khối kỹ thuật, lĩnh vực điện hạt nhân còn cần nhân lực về an toàn bức xạ và hạt nhân, vật lý y khoa, môi trường, quản lý dự án, kinh tế năng lượng, luật, ngoại ngữ, đặc biệt là tiếng Anh, để đáp ứng yêu cầu hợp tác quốc tế, chuyển giao công nghệ và quản lý vận hành.
Để chuẩn bị nguồn nhân lực, Bộ Giáo dục và Đào tạo đang phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ, EVN và các cơ sở đào tạo xây dựng chương trình đào tạo, mở rộng hợp tác quốc tế, đồng thời triển khai các đề án đào tạo trong và ngoài nước cho lĩnh vực điện hạt nhân.
Theo định hướng của Chính phủ, việc phát triển điện hạt nhân không chỉ nhằm bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia mà còn tạo động lực phát triển nguồn nhân lực khoa học - công nghệ chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.
Theo Đề án của Chính phủ, đến năm 2030, Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 dự kiến cần khoảng 1.920 nhân lực, còn Ninh Thuận 2 cần khoảng 1.980 nhân lực. Trong số này, 670 người sẽ được đào tạo mới ở nước ngoài để tiếp cận công nghệ tiên tiến.
Để đáp ứng nhu cầu này, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành chuẩn chương trình đào tạo các ngành về điện hạt nhân và giao 11 cơ sở giáo dục đại học tham gia đào tạo nguồn nhân lực cho lĩnh vực này. Thí sinh đăng ký vào các ngành điện hạt nhân sẽ phải đáp ứng yêu cầu cao về năng lực Toán và Vật lý theo quy định của từng cơ sở đào tạo.
