Những cộng hưởng của "Đi qua miền nhớ"

NGÔ PHONG

23/07/2026 10:07

0:00 / 0:00

0:00

(GLO)- Nhà thơ Lệ Thu nguyên là Chủ tịch Hội Văn học Nghệ thuật Bình Định, nguyên đại biểu Quốc hội khóa IX. Sau nhiều năm được biết đến với tư cách 1 “nữ nhà báo chiến trường” và tác giả của 13 tập thơ, bà vừa ra mắt tiểu thuyết đầu tay "Đi qua miền nhớ" (Nhà xuất bản Văn học).

1. Tiểu thuyết "Đi qua miền nhớ" theo bước 2 nhân vật Lưu Phương và Minh xuyên suốt từ những năm tháng chiến tranh đến thời đại công nghệ. Qua hành trình ấy, tác phẩm khơi gợi ký ức về chiến tranh, tình yêu, nỗi nhớ quê hương; đồng thời đặt ra nhiều suy ngẫm về lòng nhân ái và việc gìn giữ những giá trị tốt đẹp của con người trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) ngày càng phát triển.

Nhà thơ Lệ Thu (hội viên Hội Nhà văn Việt Nam) cho biết, bà đã ấp ủ cuốn sách trong nhiều năm với mong muốn lưu giữ những ký ức về chiến tranh, hậu chiến cùng những đổi thay của đời sống đương đại.

Mỗi số phận trong tiểu thuyết đều được soi chiếu dưới góc nhìn nhân văn, hướng người đọc đến những giá trị bền vững của tình người.

Nhà thơ Lệ Thu chia sẻ tại buổi ra mắt tiểu thuyết "Đi qua miền nhớ". **Ảnh: N.P**

Cuối tuần vừa qua, Chi hội Văn học (Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Gia Lai) và Chi hội Nhà văn Việt Nam tỉnh Gia Lai đã tổ chức chương trình giới thiệu tác phẩm "Đi qua miền nhớ", thu hút nhiều văn nghệ sĩ, nhà nghiên cứu và bạn đọc tham dự.

Những tham luận cùng nhiều ý kiến trao đổi của đại biểu đã tiếp cận tác phẩm từ nhiều góc nhìn, làm nổi bật giá trị tư tưởng, nghệ thuật cũng như những thông điệp nhân văn mà cuốn sách gửi gắm.

Tham dự chương trình, ông Nguyễn Tấn Hiểu - nguyên Phó Bí thư Tỉnh ủy Bình Định, Chủ tịch Hội Bảo trợ bệnh nhân nghèo tỉnh Gia Lai - cho biết, ông đặc biệt xúc động khi đọc "Đi qua miền nhớ".

Cùng là thế hệ học sinh miền Nam tập kết ra Bắc từ năm 1954 như tác giả Lệ Thu, ông tìm thấy nhiều điểm đồng cảm trong những trang viết về chiến tranh, nỗi nhớ quê hương, khát vọng hòa bình và một tình yêu vượt lên trên những toan tính vật chất để được gìn giữ bằng sự trân trọng, thủy chung.

Theo ông Hiểu, “miền nhớ” của Lệ Thu được bồi đắp từ bề dày trải nghiệm của một người từng đi qua chiến tranh, làm báo và làm thơ nên chứa đựng những lớp trầm tích ký ức sâu dày. Mỗi chương sách là một câu chuyện riêng, hấp dẫn người đọc.

“Là 1 nhà thơ lớn viết tiểu thuyết như thế nên những câu chuyện về cuộc đời của 2 nhân vật chính Lưu Phương và Minh đều rất nên thơ. Chính chất thơ như làm cho những câu chuyện của chị thêm hay hơn, chạm đến trái tim người đọc” - ông Hiểu chia sẻ.

Bìa tiểu thuyết "Đi qua miền nhớ". **Ảnh: N.P**

2. TS. Lê Nhật Ký (hội viên Chi hội Văn học) đánh giá, "Đi qua miền nhớ" là một tiểu thuyết giàu chất văn và giàu giá trị nhân văn.

Theo ông, chương 22 "Đàn bà mà cũng biết chữ" là điểm nhấn đặc sắc của tác phẩm, thể hiện hiệu quả thủ pháp “hãm chậm”, vừa tạo nhịp kể hấp dẫn, vừa khắc họa hình tượng nhân vật Phương một cách tự nhiên.

Từ 1 người phụ nữ thủy chung, giàu lý tưởng, Phương hiện lên như một cán bộ gần dân, sống liêm chính, tôn trọng pháp luật và luôn đặt lợi ích của người lao động lên trên lợi ích cá nhân.

Những chi tiết đời thường như viết giúp đơn xin lại tàu cá, từ chối 1 cây vàng, chỉ nhận 1 con cá làm quà hay kiên nhẫn giải thích về bầu cử Quốc hội đã góp phần làm nổi bật vẻ đẹp nhân cách của nhân vật.

TS. Lê Nhật Ký khẳng định: “Chương truyện này đã hội tụ được giá trị văn học, giá trị văn hóa và giá trị giáo dục, phù hợp sử dụng làm ngữ liệu phục vụ dạy học trong nhà trường”.

Ở góc nhìn khác, TS. Châu Minh Hùng (hội viên Chi hội Văn học) cho rằng, "Đi qua miền nhớ" là sự bù đắp cho điều ông từng tiếc nuối khi đọc Nhật ký nữ nhà báo chiến trường xuất bản năm 2015 của nhà thơ Lệ Thu.

Theo ông, từ nguồn chất liệu hiện thực dồi dào của chiến tranh, nữ nhà báo năm xưa đã dành phần tâm sức của tuổi ngoài 80 để hoàn thành cuốn tiểu thuyết gần 300 trang.

Ông Hùng nhận định: “Đi qua miền nhớ đẹp ở cả 2 phần chiến tranh và hậu chiến. Chiến tranh đẹp trong máu lửa. Hậu chiến đẹp trong sự xô bồ. Chị không cố công dàn dựng cái cấu tứ ấy mà chính trái tim trong trẻo của chị dàn dựng thay. Trái tim của tình yêu đôi lứa và tình yêu quê hương đất nước đã thanh lọc, hóa giải bối cảnh đau thương và tranh chấp sinh tồn...”.

Những cộng hưởng từ buổi ra mắt cho thấy "Đi qua miền nhớ" đã tìm được tiếng nói đồng điệu nơi bạn đọc, bởi phía sau câu chuyện của 1 thế hệ là những suy tư vẫn còn nguyên ý nghĩa với hiện tại.

Đánh giá bài viết