Ngày 6-4-2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 134/2026/NĐ-CP về sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 17/2023/NĐ-CP (ngày 26-4-2023) quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Sở hữu trí tuệ về quyền tác giả, quyền liên quan.
Theo quy định, tiền bản quyền âm nhạc chi trả trong 1 năm được tính bằng: (Mức lương cơ sở x Hệ số điều chỉnh) x Tỷ lệ áp dụng theo khu vực. Hệ số điều chỉnh phụ thuộc vào sức chứa, diện tích hoặc số lượng phòng của cơ sở kinh doanh.
Các cơ sở tại Hà Nội và TP Hồ Chí Minh áp dụng mức 100%; đô thị loại I, II, III lần lượt áp dụng 80%, 50% và 20%; khu vực vùng sâu, vùng xa áp dụng 10% khung giá.
Lâu nay, âm nhạc là một phần không thể thiếu của các cơ sở kinh doanh, nhất là cà phê và nhà hàng. Nhiều quán dùng các gói trả phí của Spotify hay YouTube, song trên thực tế các gói này chỉ đáp ứng mục đích cá nhân, phi thương mại.
Do đó, khi sử dụng âm nhạc cho việc phục vụ khách hàng, các cơ sở này phải trả tiền bản quyền theo quy định của Luật Sở hữu trí tuệ.
Nhạc sĩ Nguyễn Ngọc Ánh - Phó Chi hội trưởng Chi hội Nhạc sĩ Việt Nam tỉnh Gia Lai - nhìn nhận: “Theo tôi, đây là động thái cần thiết, là yếu tố động viên sức sáng tạo để có những sản phẩm âm nhạc tốt, xứng đáng được công chúng đón nhận và bỏ tiền ra mua bản quyền. Điều này còn góp phần tạo dựng môi trường văn minh, trách nhiệm trong thụ hưởng những giá trị tinh thần”.
Theo ghi nhận thực tế, trừ một số ít chủ quán cà phê, nhà hàng còn bất ngờ vì chưa kịp cập nhật quy định mới thì hầu hết chủ các cơ sở kinh doanh có sử dụng âm nhạc như “giá trị tăng thêm” cho dịch vụ của mình đã nhanh nhạy nắm bắt.
Các chủ cơ sở này đều đồng tình với việc thu phí bản quyền âm nhạc bởi đây là điều chính đáng, giúp bảo vệ quyền lợi của ca sĩ, nhạc sĩ và đơn vị sản xuất âm nhạc… Tuy nhiên, do chưa có hướng dẫn cụ thể về vấn đề này nên mỗi cơ sở có một cách riêng để tránh vi phạm Luật Sở hữu trí tuệ.
Anh Trần Quốc Cường - chủ quán The Coffee Bay Gia Lai (02 Ngọc Hân Công Chúa, phường Quy Nhơn Nam) cho hay: Đối tượng khách của quán chủ yếu là giới trung niên nên quán thường mở nhạc xưa, nhạc trữ tình.
Hiện nay, với quy định mới, chuỗi 5 quán thuộc hệ thống The Coffee Bay tại Gia Lai đã chuyển sang mở nhạc không lời không có bản quyền (no copyright). “Tuy list nhạc không được phong phú lắm nhưng do khách hiểu quy định mới nên cũng không ý kiến gì” - anh Cường nói.
Từ ngày 1-7, quán cà phê 52 HZ (25 Nguyễn Tri Phương, phường Hội Phú) cũng chuyển sang ưu tiên nhạc không lời hoặc tắt nhạc. Anh Nguyễn Quốc Vũ (chủ quán) cho biết: Phần lớn khách đến đây thích tìm kiếm sự yên tĩnh như làm việc, đọc sách nên cũng không quá đặt nặng chuyện phải có nhạc.
Một số bạn trẻ có nhu cầu riêng về âm nhạc đã chọn cách mang theo loa bluetooth khi đến quán để thưởng thức với âm lượng vừa đủ.
Về phía khách hàng, nhiều người cũng đã nhanh chóng cập nhật vấn đề này. Anh Nguyễn Anh Tuấn (257/30 Nguyễn Viết Xuân, phường Hội Phú) cho hay: “Tôi thích nghe nhạc ballad, nhạc không lời khi đến quán cà phê nên khi quán không mở nhạc cũng sẽ ảnh hưởng đôi chút về mặt cảm xúc…”.
Ở góc độ khác, anh Trần Anh Tuấn, chủ nhà hàng Hni (hẻm 302 đường Nguyễn Văn Cừ, xã Ia Hrung) chia sẻ: Dù nhu cầu âm nhạc tại các nhà hàng thường không quá cao như cà phê song anh vẫn mua tài khoản premium của ứng dụng Spotify để phục vụ thực khách. Chú trọng sự tĩnh lặng, nhà hàng chủ yếu dùng nhạc không lời. Song từ khi có quy định mới, cơ sở tạm thời không mở nhạc.
Chủ nhà hàng Hni khẳng định: Anh sẵn sàng trả phí bản quyền âm nhạc nhưng hiện còn khá mơ hồ về cách thức thực thi, giám sát. Anh Tuấn nêu thắc mắc: “Ví dụ một ngày cơ sở mở hàng trăm tác phẩm thì tính phí ra sao? Ứng dụng nào đảm bảo quyền lợi của người mua? Vì vậy chúng tôi rất mong được ngành chức năng hướng dẫn thêm”.
Chủ chuỗi quán The Coffee Bay Gia Lai cũng đồng tình: “Có người sẽ cảm thấy khó khăn khi phải trả thêm phí bản quyền âm nhạc, nhưng tôi sẽ mua vì đã xác định đi đường dài với cà phê rồi”.
Cũng như anh Tuấn, anh Cường cho hay bản thân đang chờ hướng dẫn cụ thể từ cơ quan chức năng để thực thi trách nhiệm đối với Luật Sở hữu trí tuệ trong thời gian tới.
Về vấn đề này, phóng viên đã liên hệ với Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch. Theo trao đổi ban đầu, đơn vị cần thêm thời gian để nghiên cứu quy định mới và sẽ có thông tin khi có hướng dẫn cụ thể.
