Bà Nguyễn Thị Thủy - Giám đốc Thư viện Pleiku, Trưởng Ban Giám khảo cuộc thi - cho biết, tại cuộc thi năm nay có 8 tập thể và 84 cá nhân đạt giải. Trong số 12 giải nhất cá nhân, Ban Giám khảo đã chọn ra 3 bài xuất sắc nhất để gửi dự thi Cuộc thi Đại sứ văn hóa đọc toàn quốc.
Đó là bài thi của các “đại sứ”: Hoàng Phương Anh - lớp 4A, Trường Tiểu học Kim Đồng (xã Ia Grai); Nguyễn Lương Bảo Ngọc - lớp 8A2, Trường THCS Bùi Thị Xuân (phường Quy Nhơn Tây) và Nguyễn Ngọc Như Ý - lớp 11A3, Trường THPT Chu Văn An (xã Phú Túc). Đây đều là những bài dự thi vô cùng công phu, được đầu tư kỹ lưỡng từ hình thức đến nội dung.
Trưởng thành cùng sách
Từng cho rằng việc đọc thật nhàm chán, chẳng có gì thú vị, em Hoàng Phương Anh (Trường Tiểu học Kim Đồng) đã thay đổi suy nghĩ trong một lần đến thư viện trường và đọc được cuốn sách “Lược sử nước Việt bằng tranh” (nhóm tác giả Hiếu Minh, Huyền Trang biên soạn; họa sĩ Tạ Huy Long minh họa và nhà sử học Dương Trung Quốc hiệu đính).
Tham gia cuộc thi năm nay, trước yêu cầu giới thiệu một tác phẩm yêu thích, qua đó làm nổi bật giá trị trong việc bồi đắp lòng yêu nước, khơi dậy niềm tự hào dân tộc và ý thức giữ gìn, bảo tồn bản sắc văn hóa vùng miền, Phương Anh đã chọn giới thiệu tác phẩm trên.
Cô học trò lớp 4 khá “già dặn” khi nhìn nhận: “Trong nhịp sống hiện đại ngày nay, khi trẻ em đang bị cuốn vào điện thoại, tivi và các thiết bị điện tử, sự xuất hiện của tác phẩm như “Lược sử nước Việt bằng tranh” là rất cần thiết. Qua từng bức tranh, niềm tự hào dân tộc của chúng em được nuôi dưỡng bằng cảm xúc thay vì áp lực phải ghi nhớ”.
Trong khi đó, em Nguyễn Lương Bảo Ngọc (Trường THCS Bùi Thị Xuân) chọn tác phẩm “Đất rừng phương Nam” của nhà văn Đoàn Giỏi - 1 tiểu thuyết đã được dựng thành phim để giới thiệu. Đi kèm với đó là các bức minh họa đẹp mắt, các khung ảnh 3D công phu do chính tay em thực hiện.
Bảo Ngọc cho hay, tiểu thuyết này đã cho em cơ hội hiểu thêm về đất và người phương Nam, đồng thời mang đến những bài học sâu sắc về sự dũng cảm, kiên trì và lòng nhân ái. “Những bài học ấy không hề khô khan mà thấm dần qua từng câu chuyện, giúp em trưởng thành hơn” - Ngọc bày tỏ.
Với tình yêu dành cho biển đảo quê hương, em Nguyễn Ngọc Như Ý (Trường THPT Chu Văn An) chọn giới thiệu tác phẩm “Trường Sa kỳ vĩ và gian lao” của nhà văn Sương Nguyệt Minh.
Với ý nghĩa đó, bìa sách được em thiết kế rất bắt mắt, đính thêm ốc biển, vỏ sò lấp lánh.
Như Ý chia sẻ: “Khép lại cuốn sách, trong lòng người đọc đọng lại không chỉ là hình ảnh một Trường Sa kỳ vĩ mà còn là bóng dáng những người lính đứng lặng giữa gió biển, mắt hướng về đường chân trời, tay chắc súng tim hướng về Tổ quốc…”.
Những sáng kiến công nghệ lan tỏa văn hóa đọc
Phương Anh cho biết sẽ tổ chức các hoạt động đọc sách tại trường, lớp; đồng thời ứng dụng công nghệ và mạng xã hội để lan tỏa văn hóa đọc.
Đáng quý, với công cụ là chiếc máy tính dùng để phục vụ học tập, em đã sử dụng để thu âm giọng đọc của mình và tạo ra các sản phẩm audio book (sách nói) để chia sẻ cho mọi người cùng nghe.
Ngoài ra, để khai thác hiệu quả các sản phẩm này, em đã thu thập sản phẩm từ những nguồn uy tín, sau đó tạo mã QR để mọi người thuận tiện tiếp cận.
Bảo Ngọc cũng nhanh nhạy không kém với sáng kiến lập “Thư viện số thông minh bằng mã QR”. Theo đó, em đề xuất tạo mã QR cho từng đầu sách tại thư viện trường. Đối với hình thức đọc trực tuyến, mã QR có thể được đăng tải trên website, fanpage của trường để học sinh dễ dàng truy cập tại nhà; bên cạnh đó tổ chức các hoạt động duy trì…
Nói là làm, ngay từ bìa tác phẩm của mình, Bảo Ngọc dán sẵn một mã QR để người xem có thể cập nhật nội dung bài thi chỉ qua 1 cú quét mã.
Đặc biệt, em Như Ý chọn cách tiếp cận rất nhân văn khi hướng về mục tiêu lan tỏa văn hóa đọc đến những người “khuyết tật chữ in”, gồm người khiếm thị, người giảm thị lực và cả người khuyết tật vận động không thể tự lật trang sách.
Từ đây, em đã xây dựng ý tưởng về dự án Thư viện số Trường THPT Chu Văn An.
Thư viện số này được thiết kế dưới dạng một website thân thiện, dễ sử dụng với kho sách điện tử (ebook) đa dạng thể loại, có phần tóm tắt những cuốn sách nổi bật dưới dạng info ngắn, tích hợp chức năng chuyển văn bản thành giọng nói giúp người đọc có thể “nghe sách”.
Như Ý khẳng định: Thay vì xem mạng xã hội là “đối thủ” của việc đọc thì dự án biến nó thành cầu nối để đưa sách đến gần hơn với người đọc nhiều đối tượng, trong đó không chỉ người khuyết tật chữ in được hưởng lợi mà có cả người cao tuổi hoặc những người quá bận rộn.
Đính kèm mã QR để người đọc có thể xem video tiểu phẩm “Chạm vào tri thức bằng âm thanh” do mình và các bạn thực hiện, cô học trò vùng khó nhắn nhủ: “Một cuốn sách có thể thay đổi suy nghĩ, một giọng đọc có thể tiếp thêm hy vọng và một nền tảng nhỏ bé cũng có thể trở thành nơi kết nối hàng nghìn trái tim…”.