Trại bồi dưỡng kỹ thuật và sáng tác sơn mài được Chi hội Mỹ thuật (Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh) tổ chức từ ngày 18 đến 27-7. Họa sĩ Trần Lãng - cây cọ nổi tiếng với chất liệu sơn mài đến từ Hà Nội và họa sĩ Hồ Thị Xuân Thu - người cũng thành danh không kém tại Gia Lai, trực tiếp hướng dẫn kỹ thuật và đồng hành cùng các hội viên Chi hội Mỹ thuật đến từ cả 2 khu vực Đông - Tây của tỉnh.
Đây đa số là những người lần đầu thử sức với loại chất liệu mà ai cũng hiểu rõ là không thể làm gấp, làm vội. Mỗi tác phẩm là nhiều lớp màu cùng một số chất liệu khác xếp chồng lên nhau, làm nên hiệu ứng đẹp mắt sau những lần nhọc nhằn sơn rồi lại mài. Thế nhưng, sơn mài hấp dẫn ở chỗ, như rượu ủ lâu năm, tranh càng qua thời gian càng đẹp đằm thắm.
Có lẽ vì vậy nên không khí tại trại bồi dưỡng diễn ra hết sức nghiêm túc ngay từ ngày đầu tiên. Các họa sĩ cặm cụi thực hành ngay khi được hướng dẫn chi tiết cách lên phác thảo trên vóc, đi nét, dùng màu, cẩn trứng, phủ vàng, bạc; cách thức để màu sắc nương vào nhau và tôn nhau lên.
Họa sĩ Trần Lãng sẵn sàng “cầm tay chỉ việc”, góp ý sâu sát và có phần nghiêm khắc. Tuy nhiên, người thầy này cũng rất giỏi trong việc nhìn ra thế mạnh của từng họa sĩ để khen ngợi, động viên, từ cách sử dụng màu sắc, ý tưởng cho đến bố cục.
Nhà điêu khắc Lê Trọng Nghĩa - Chi hội trưởng Chi hội Mỹ thuật - cho biết: Trại sáng tác được tổ chức không chỉ đáp ứng đam mê sáng tạo của hội viên mà bản thân ông cũng có cơ hội trải nghiệm chất liệu khá thú vị này.
“Sức hấp dẫn của sơn mài nằm ở việc chờ đợi điều đẹp đẽ phía sau. Tất nhiên khi bắt tay vào thì phải tính toán đi từng lớp màu như thế nào, nhưng lúc mài ra mới thấy những hiệu ứng bất ngờ. Chất liệu sơn mài cũng rèn cho con người tính kiên nhẫn, chờ đợi và nuôi xúc cảm từ ngày này sang ngày khác chứ không thể thấy ngay được. Với những ưu điểm đó, thời gian tới tôi dự tính sẽ ứng dụng sơn mài lên điêu khắc” - ông Nghĩa chia sẻ.
Tỉ mẩn từng đường nét bên tác phẩm lấy cảm hứng từ nghệ thuật tuồng Bình Định, họa sĩ Nguyễn Xuân Quang cho hay anh chủ yếu vẽ bằng chất liệu acrylic, nay mới lần đầu thể nghiệm sơn mài. Sự sang trọng vốn có của chất liệu này gần như tôn lên tuyệt đối chủ đề đậm chất truyền thống mà họa sĩ Quang đã chọn. Anh chia sẻ: “Sơn mài có sức lôi cuốn rất lớn dù cực nhọc. Đến với trại bồi dưỡng, tôi may mắn học được rất nhiều kỹ thuật hay để có thể theo đuổi lâu dài”.
Đây là lần đầu tiên một trại bồi dưỡng kỹ thuật và sáng tác sơn mài được tổ chức tại tỉnh nhà. Tôi tin chắc rằng với sự dìu dắt của 2 họa sĩ Trần Lãng và Hồ Thị Xuân Thu, sự say mê của học viên cộng với cảm hứng sáng tạo từ biên độ văn hóa rất rộng sau hợp nhất, mỹ thuật Gia Lai sẽ có bước phát triển mạnh mẽ”.
Đó cũng là cảm nhận của họa sĩ Nguyễn Thị Hòa Hiệp khi tác phẩm về một góc chùa Minh Thành - điểm đến nổi tiếng của Gia Lai đang dần hiện lên lộng lẫy trên vóc. Chị trò chuyện: “Có những kinh nghiệm mà các họa sĩ đi trước phải tự đúc kết qua rất nhiều năm làm nghề nhưng lại sẵn lòng chia sẻ với chúng tôi, đó là điều rất đáng quý. Đến đây tôi còn hiểu thêm rằng mỗi phác thảo có một cách thể hiện khác nhau về kỹ thuật chứ không có “giáo án” chung. Vì vậy, không chỉ học hỏi từ chính tác phẩm của mình, tôi còn có thêm kinh nghiệm từ việc quan sát cách mà các họa sĩ khác được hướng dẫn “lên bài”.
Không chỉ với người mới nhập môn, một số họa sĩ đã có vài năm theo đuổi chất liệu sơn mài cũng tìm thấy tại đây nhiều điều hữu ích. Họa sĩ Nguyễn Nguyên Bút - người vừa trở về từ triển lãm nhóm “Khoảng trời riêng” tại TP Hồ Chí Minh - cho hay: Có nhiều kỹ thuật độc đáo mà đến giờ chị mới được tiếp cận, từ đó biết cách tạo hiệu ứng và tăng chiều sâu cho tác phẩm tranh sơn mài trong thời gian tới.
Nói về lý do nhận lời tham gia hoạt động bồi dưỡng kỹ thuật thực hành này, họa sĩ Trần Lãng cho hay: “Tôi nhận thấy các họa sĩ Gia Lai có sự đam mê rất lớn với chất liệu sơn mài, đồng thời có nét gì đó rất riêng nên mong muốn có dịp vào đây trò chuyện, hướng dẫn thêm về kỹ năng, kỹ thuật để mang lại hiệu quả thẩm mỹ tốt nhất. Nhiệm vụ của tôi là truyền lửa để những ngọn lửa nhỏ bùng lên. Dù mới bắt đầu học vài ngày nhưng người nào cũng say mê, làm cho chính tôi cũng hưng phấn, quên cả mệt nhọc”.
Đáng quý hơn, họa sĩ Trần Lãng chia sẻ điều ông thực sự muốn trao đi, đó là: “Không hướng dẫn nhằm giúp người này vẽ đẹp hơn người kia mà để mỗi người ngày càng vẽ đẹp hơn so với chính mình”.
